تدوین سند جامع مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس؛ زوال با افزایش ۸ درجه‌ای دما

آغاز تدوین سند جامع مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از آغاز تدوین سند جامع مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس بر اساس سیاست‌های دولت چهاردهم خبر داد و تأکید کرد که زوال این بوم‌سازگان حیاتی، که سرچشمه رودخانه‌های مهم کشور است، تحت تأثیر افزایش ۸ درجه‌ای دما طی ۳۰ سال اخیر قرار گرفته است.

رسول اشرفی‌پور، در همایش مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس، ضمن تأکید بر ارزش بی‌بدیل خدمات اکوسیستمی، تنوع زیستی و نقش حیاتی این جنگل‌ها در تأمین منابع آبی کشور، از جمله سرچشمه بودن برای رودخانه مهمی چون زاینده‌رود، به ضرورت سیاست‌گذاری دقیق در این حوزه اشاره کرد.

در پهنه زاگرس حدود ۳۶ میلیون واحد دامی وجود دارد که این میزان وابستگی طبیعی و انسانی، ضرورت سیاست‌گذاری دقیق و مدیریت اصولی این جنگل‌ها را دوچندان می‌کند.

تهدیدات جدی؛ افزایش ۸ درجه‌ای دما

معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی در تشریح وضعیت کنونی جنگل‌های زاگرس، زوال این جنگل‌ها را متأثر از عوامل انسانی و تغییرات اقلیمی دانست. وی با ارائه یک آمار نگران‌کننده، تصریح کرد که طی ۳۰ سال گذشته، میانگین دمای این بوم‌سازگان حدود ۸ درجه سانتی‌گراد افزایش یافته است.

اشرفی‌پور تأکید کرد که برای مدیریت این شرایط، نیازمند رویکردی جامع‌تر و اکوسیستمی در مدیریت جنگل‌های زاگرس هستیم. وی مهم‌ترین تهدیدات این بوم‌سازگان را چنین برشمرد:

• تغییرات اقلیمی و افزایش دما
• بهره‌برداری بی‌رویه و فشارهای انسانی
• ضعف‌های مدیریتی و عدم انسجام در برنامه‌ها
• عدم استفاده کافی از ظرفیت مشارکت مردمی

سند جامع مدیریت و الگوی «جنگلداری اجتماعی»

به گفته معاون سازمان منابع طبیعی، تدوین سند جامع مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس از سال ۱۴۰۳ و بر اساس سیاست‌های دولت چهاردهم در دستور کار قرار گرفته است. محور اصلی این سند، اجرای وظایف حاکمیتی سازمان منابع طبیعی در حفاظت از عرصه و اعیان جنگل‌ها است. سازمان برنامه و بودجه نیز با افزایش اعتبارات، همکاری مؤثری در این مسیر داشته است.

محورهای اصلی سند جدید

این سند جامع، مجموعه‌ای از فعالیت‌های کلیدی برای احیا و حفاظت از زاگرس را شامل می‌شود:

• تقویت فعالیت‌های احیا و توسعه: تمرکز بر بازسازی مناطق آسیب‌دیده.
• بهره‌گیری از فناوری‌های نوین: استفاده از تکنولوژی‌های روز در حوزه حفاظت.
• آموزش و مشارکت مردمی: آموزش همیاران طبیعت برای مقابله با آتش‌سوزی‌ها و جلب مشارکت‌های گسترده.

وی اجرای الگوی «جنگلداری اجتماعی» را به عنوان یکی از رویکردهای مهم این طرح معرفی کرد. هدف از این طرح، کاهش عوامل تخریب، افزایش تاب‌آوری بوم‌سازگان‌های طبیعی و سکونتگاه‌های انسانی و همچنین تقویت معیشت جوامع محلی است.

سایت‌های پایلوت در ۱۴۰۴

در راستای اجرای طرح جنگلداری اجتماعی، چهار سایت پایلوت برای سال ۱۴۰۴ انتخاب شده‌اند که مجموعاً ۱۵۶ هزار هکتار از اراضی زاگرس را پوشش می‌دهند:

• استان چهارمحال و بختیاری
• استان کرمانشاه
• استان فارس
• استان کردستان

تشکیل کارگروه تخصصی مدیریت

اشرفی‌پور در پایان، از تشکیل «کارگروه تخصصی جنگل‌های زاگرس» در ذیل شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان‌ها خبر داد. این ساختار جدید با هدف ایجاد انسجام بیشتر در مدیریت این بوم‌سازگان و تفکیک دقیق وظایف دستگاه‌های متولی ایجاد شده است.

ریاست این کارگروه بر عهده رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و دبیری آن به اداره‌کل منابع طبیعی سپرده شده است تا مصوبات پس از تصویب، به‌سرعت عملیاتی و اجرایی شوند.