«قره‌قوم و بالکان» منشأ گرد و غبار گلستان؛ تشریح اقدامات مقابله‌ای منابع طبیعی

منشأ آلودگی و کانون‌های گرد و غبار گلستان

معاون فنی و آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی گلستان با اشاره به آلودگی اخیر هوای استان، بیابان‌های قره‌قوم و صحرای بالکان را به‌عنوان مهم‌ترین کانون‌های خارجی گرد و غبار معرفی کرد و بر نقش کلیدی خشکسالی، کاهش بارندگی و تغییرات اقلیمی در تشدید این طوفان‌ها تأکید ورزید.

رمضان بهترک، در تشریح منشأ این پدیده، اعلام کرد که طبق منابع علمی، پدیده‌هایی چون خشکسالی، کاهش میزان بارندگی و تغییرات اقلیمی نقش محوری در تشدید طوفان‌های گرد و غبار در سراسر مناطق خشک و نیمه‌خشک جهان دارند و استان گلستان نیز به‌عنوان منطقه‌ای نیمه‌خشک، با چنین چالش‌هایی مواجه است.

تأثیر عوامل زمین‌شناسی و خشکسالی هیدرولوژیک

وی ماهیت زمین‌شناسی و شرایط اقلیمی خشک و نیمه‌خشک استان را از عوامل بلندمدت گسترش کانون‌های گرد و غبار دانست و توضیح داد که دوره‌های طولانی خشکسالی و کمبود بارندگی، منجر به از بین رفتن پوشش گیاهی می‌شود.

این موضوع، به دلیل نبود موانع طبیعی در برابر باد، فرسایش بادی و ظرفیت انتقال رسوبات را به شدت افزایش داده و جابه‌جایی ذرات خاک را تشدید می‌کند.

معاون فنی منابع طبیعی گلستان همچنین به پدیده خشکسالی هیدرولوژیک به عنوان یکی از پیامدهای گرمایش جهانی اشاره کرد و افزود: حتی در شرایطی که میزان بارندگی ثابت باقی بماند، افزایش دما با بالا بردن نرخ تبخیر، می‌تواند منجر به بروز این نوع خشکسالی شود.

اقدامات اجرایی و طرح‌های آتی برای مهار گرد و غبار

معاون فنی منابع طبیعی گلستان ضمن برشمردن اقدامات انجام‌شده برای کاهش آلودگی هوا و مهار گرد و غبار، به برنامه‌های در دست اقدام این اداره کل اشاره کرد:

اقدامات انجام‌شده در سطح استان

• تولید نهال بیابانی: برای تقویت پوشش گیاهی مناطق آسیب‌پذیر.
• اجرای بوته‌کاری: در محدوده‌های بیابانی استان جهت تثبیت خاک.
• مدیریت هرزاب (هلالی آبگیر): برای کنترل جریان آب و جلوگیری از فرسایش.
• ذخیره نزولات جوی: جهت استفاده بهینه از منابع آبی موجود.
• مراقبت و آبیاری: برای حفظ و بقای نهال‌ها و بوته‌های کاشته شده.
• نگهداری و حفاظت قرق‌ها: برای حفظ مناطق حفاظت‌شده از تخریب.

برنامه‌های راهبردی و طرح‌های آتی

یکی از مهم‌ترین برنامه‌های در دست اقدام، تهیه و تدوین طرح جامع احیای پوشش گیاهی مناطق بیابانی شمال استان گلستان است. همچنین، پیگیری مستمر جهت تأمین اعتبارات لازم برای اجرای موفقیت‌آمیز این طرح، به‌عنوان راهبردی کلیدی برای کاهش آلودگی و مهار گرد و غبار در دستور کار قرار دارد.