هشدار درباره بحران خاموش جوانان «نیت» در ایران: نرخ زنان ۲.۵ برابر مردان است

تعریف و ابعاد جهانی گروه «نیت»

واعظی در تعریف این گروه اظهار داشت: «نیت‌ها» جوانانی هستند که در اشتغال و تحصیل نادیده گرفته می‌شوند و به نوعی در حساس‌ترین گذار زندگی خود به سر می‌برند. این چالش، نگرانی‌های جهانی را به شدت افزایش داده است.

بر اساس گزارش‌های سازمان بین‌المللی کار، تا سال ۲۰۲۵ میلادی، ۲۶۲ میلیون جوان در سراسر جهان در وضعیت غیرفعال یا بیکاری قرار خواهند داشت.

گزارش‌ها همچنین حاکی از آن است که نابرابری جنسیتی در این زمینه شدت یافته است؛ به طوری که زنان جوان، به ویژه به دلیل نقش‌های مراقبتی خانوادگی، با محدودیت‌های بیشتری برای ورود به بازار کار مواجه هستند.

پیامدهای جدی عدم دسترسی به کار شایسته

نبود اشتغال و عدم دسترسی به کار شایسته، پیامدهای گسترده‌ای برای افراد و جامعه در پی دارد. رئیس مرکز مطالعات وزارت ورزش و جوانان، آسیب‌های ناشی از این وضعیت را چنین برشمرد:

• آسیب جدی به سلامت روان جوانان
• کاهش شدید اعتماد به نفس فردی
• تضعیف رشد اقتصادی کلان کشور
• تضعیف برابری و عدالت اجتماعی

وضعیت نگران‌کننده و شکاف جنسیتی در ایران

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که مساله جوانان «نیت» در ایران نیز به طور جدی مطرح است. یکی از نگران‌کننده‌ترین یافته‌ها، وجود شکاف جنسیتی عمیق در این نرخ است؛ به گونه‌ای که نرخ جوانان غیرفعال در زنان جوان حدود ۲.۵ برابر مردان بوده و بالاتر از میانگین جهانی قرار دارد.

علاوه بر این، با وجود بهره‌مندی کشور از پنجره جمعیتی، موج جوانان تحصیل‌کرده به سمت مشاغل غیررسمی سوق یافته یا در انتظار استخدام دولتی هستند. این وضعیت، به طور خاص ورود زنان به بازار کار را با موانع مضاعفی روبه‌رو کرده است.

توصیه‌های سیاستی سازمان بین‌المللی کار و وزارت ورزش

برای مقابله با این بحران، توصیه‌های سیاستی متعددی مطرح شده است که بر رویکردی چندجانبه و پیشگیرانه تاکید دارند:

اصلاحات ساختاری و آموزشی

• اصلاح نظام آموزش و مهارت‌آموزی کشور
• بازنگری در سرفصل‌های دانشگاهی و اعتباربخشی واقعی
• ارتقای مهارت‌های نرم و سواد دیجیتال جوانان
• تقویت مشاوره‌های شغلی و تحصیلی مبتنی بر نیازهای بازار کار
• ایجاد سیستم‌های هشدار اولیه در محیط‌های آموزشی (مدارس و دانشگاه‌ها)

اقدامات اجرایی و توانمندسازی

• هدف‌گذاری دقیق با استفاده از داده‌های معتبر
• توسعه دوره‌های کارآموزی باکیفیت و توانمندسازی عملیاتی
• اجرای سیاست‌های فعال بازار کار و هم‌افزایی بین دستگاهی
• تولید بسته‌های سیاستی و توصیه‌های کاربردی برای حل مساله