سقوط ۱۵ برابری معاملات مشتقه کالا در برابر رشد ۱۰ برابری بورس سهام

سقوط آزاد معاملات مشتقه در بورس کالا

بررسی آمارهای رسمی تا پایان آبان ماه سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که معاملات مشتقه در بورس کالا با کاهش شدید نسبت به ارزش دارایی‌های زیربنایی روبرو شده است. این نسبت در حال حاضر تنها به ۲ درصد رسیده که نشان‌دهنده افتی چشمگیر است.

تا پایان آبان ۱۴۰۴، ارزش کل معاملات مشتقات به ۲.۷ هزار میلیارد تومان (همت) و ارزش سپرده‌های کالایی به ۱۲۷ هزار میلیارد تومان (همت) رسیده است. این آمار به معنی سقوط ۱۵ برابری نسبت معاملات مشتقه کالا است.

این افت ۱۵ برابری در بازار مشتقه کالا، زنگ خطر را برای سیاست‌گذاران و سرمایه‌گذاران به صدا درآورده و نشانگر کاهش شدید نقدشوندگی و جذابیت این ابزارها در مقایسه با گذشته است.

جهش ۱۰ برابری معاملات مشتقه در بورس سهام

در نقطه مقابل این روند نزولی، بورس اوراق بهادار مسیری کاملاً متفاوت را پیموده است. نسبت معاملات مشتقات به ارزش دارایی‌ها در این بازار با رشدی قابل توجه همراه بوده و از ۰.۸ درصد به ۸.۳ درصد افزایش یافته است.

این جهش تقریباً ۱۰ برابری نشان‌دهنده اقبال روزافزون سرمایه‌گذاران به ابزارهای مشتقه سهام و افزایش کارایی این ابزارها در مدیریت ریسک و سفته‌بازی در بازار سرمایه است.

دلایل کارشناسان برای کاهش جذابیت مشتقه کالا

کارشناسان بازار سرمایه معتقدند که عوامل متعددی دست به دست هم داده‌اند تا معاملات مشتقه کالا برای سرمایه‌گذاران کم‌صرفه و غیرجذاب شوند. مهم‌ترین این مشکلات عبارتند از:

• تعدد کیف‌پول‌ها: وجود کیف‌پول‌های متعدد و پیچیده که فرآیند معاملاتی را دشوار می‌کند.
• فقدان سود وجه‌الضمان: عدم تعلق سود به مانده پول بلوکه شده تحت عنوان وجه‌الضمان، که عملاً هزینه فرصت سرمایه‌گذار را افزایش می‌دهد.
• نرخ فروش بالا: تعیین نرخ فروش بالایی برای مشتقات کالا که سودآوری خرید آنها را برای سرمایه‌گذاران کاهش داده است.

حل این چالش‌ها می‌تواند به احیای مجدد بازار مشتقه کالا و بازگشت تعادل به نسبت‌های معاملاتی در کل بازار سرمایه کمک کند.