رونمایی از دو کتاب جدید سینمای مستند در نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت»

معرفی کتاب‌ها و تیم ترجمه

کتاب «بازاندیشی در سینمای مستند؛ چشم‌اندازهای نوین، شیوه‌های نوین» تألیف توماس آستین و ویلما دی‌یونگ است که توسط محمدحسین تمجیدی به فارسی برگردانده شده است. اثر دوم، «آفرینش صحنه در سینمای مستند»، نوشته مکسین ترامپ و با ترجمه مجید کیانیان است. این مراسم محلی برای بحث و تبادل نظر درباره اهمیت مطالعات هدفمند در حوزه سینمای مستند بود.

تأکید دبیر جشنواره بر نقش تئوری در عمل مستندسازان

محمد حمیدی‌مقدم، دبیر نوزدهمین جشنواره سینماحقیقت، در این مراسم به اهمیت تولید کتاب و مطالعات هدفمند در سینمای مستند اشاره کرد. او با بیان اینکه جهان مستند گسترده‌تر از حوزه آموزش شده است، گفت:

اگرچه کار عملیاتی بسیار مهم‌تر از مباحث تئوریک است، اما مباحث تئوریک بعدها کاملا زیرپوستی و نامحسوس به کمک مستندسازان می‌آید. کتاب‌ در حوزه گسترش اندیشه و تامل مستندسازان بسیار موثر است.

حمیدی‌مقدم افزود که امروزه بسیاری از دانشجویان رشته‌های فنی و مهندسی به سمت مستندسازی آمده‌اند و فعالیت در این عرصه نیازمند مطالعه است. وی همچنین تاکید کرد که روایت در سینمای مستند یکی از فعال‌ترین حوزه‌ها در سینمای بین‌الملل است و مطالعه این کتاب‌ها به انسجام دقیق‌تر روایت کمک می‌کند.

کاهش انتشار کتاب در سال‌های اخیر

دبیر جشنواره سینماحقیقت با ابراز خرسندی از انتشار این دو کتاب در سال جاری، یادآور شد که تالیف و انتشار کتاب در سال‌های اخیر در مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی کمتر شده بود. او این آثار را «هدیه‌ای» از سوی مرکز به دانشجویان، قشر جوان باانگیزه و مستندسازان کارکشته دانست.

انتقاد از کمبود آثار پژوهشی و لزوم دانایی

مسعود سفلایی، معاون هنر و تجربه و انیمیشن مرکز گسترش، چاپ این دو کتاب را اتفاقی بسیار خوب برای دنیای مستند خواند و به تشریح ویژگی‌های آن‌ها پرداخت:

• «بازاندیشی در سینمای مستند»: ویراست جدیدی از یک کتاب قدیمی‌تر است که با وسواس بالای مترجم (محمدحسین تمجیدی) برای دانشجویان کاملاً مناسب‌سازی شده است.
• «آفرینش صحنه در سینمای مستند»: علاوه بر نکات تئوریک، ایده‌های عملیاتی برای مستندساز هدفمند ارائه می‌دهد و حاوی نگاهی جدید به شیوه‌ روایت نو است.

در ادامه، بهمن نامور مطلق، مدرس دانشگاه، ضمن تاکید بر اهمیت دانایی، از کمبود آثار رونمایی شده انتقاد کرد:

برای چنین رویدادی دو کتاب کم است و حداقل ۲۰ کتاب باید در اینجا رونمایی می‌شد. یکی از راه‌های مهم کسب دانایی، مطالعه و اهمیت دادن به کتاب است.

وی همچنین کتاب «آفرینش صحنه» را دارای اطلاعات و دستاوردهای متنوع و کاربردی دانست که به آگاهی بیشتر کارگردانان و فیلمبرداران کمک شایانی می‌کند.

انگیزه‌های مترجمان و ویژگی‌های آموزشی کتاب‌ها

مجید کیانیان، مترجم کتاب «آفرینش صحنه در سینمای مستند»، انگیزه خود را برای ترجمه، کم‌توجهی به مفهوم «فرم» در سینمای امروز، به‌ویژه در محیط‌های دانشگاهی، عنوان کرد. او افزود که مولف این کتاب هم مدرس دانشگاه و هم فیلمساز است و کتاب او مانند یک کلاس درس برای دانشجو عمل می‌کند.

محمدحسین تمجیدی، مترجم کتاب «بازاندیشی در سینمای مستند»، اشاره کرد که این کتاب حاصل سه سال و نیم از عمر اوست و هدفش از چاپ مجدد (پس از توقف چاپ قبلی) آگاهی‌سازی در این حوزه بوده است. او مطالعه این کتاب را برای کسی که قصد دارد در حوزه‌ سینمای مستند، شروع حرفه‌ای داشته باشد، بسیار توصیه کرد.