عالیه زمانی کیاسری: قانون جوانی جمعیت ناکارآمد است؛ نرخ باروری به کمتر از ۰.۹ رسید

افت شدید نرخ باروری و لزوم ارزیابی جدی

زمانی کیاسری با اشاره به اینکه قانون جوانی جمعیت به صورت آزمایشی و به مدت هفت سال در حال اجراست، تأکید کرد که اکنون زمان ارزیابی جدی نتایج آن فرا رسیده است. وی با ارائه یک آمار نگران‌کننده، ناکامی اجرای سیاست‌ها را به وضوح نشان داد:

کاهش نرخ باروری به کمتر از ۹ دهم در سال چهارم اجرای قانون نشان می‌دهد که یا قانون نیازمند اصلاح فوری است، یا فرآیندهای اجرایی آن کارآمد نبوده، یا اعتبارات لازم در اختیار دستگاه‌ها قرار نگرفته و یا اینکه متولیان و مدیران مناسب انتخاب نشده‌اند.

به گفته وی، مسئله جمعیت چندعاملی است و عدم مدیریت هماهنگ و فنی این عوامل، منجر به کاهش تشکیل خانواده و افت شدید باروری شده است. مجلس نیز باید در حوزه‌های تخصصی بازنگری در قوانین جمعیتی را آغاز کند تا خلأها تکمیل و احکام مورد نیاز اصلاح شوند.

ضعف باور در دستگاه‌های اجرایی و چالش‌های اعتباری

رئیس کمیته جمعیت مجلس، ضعف در اجرای قانون را ناشی از دو نکته کلیدی در میان دستگاه‌های اجرایی دانست که کمیسیون بهداشت و درمان مجلس به طور مستمر اجرای قانون را با آن‌ها پیگیری می‌کند:

• ضعف باور: باور به اهمیت تعالی جمعیت و جوانی جمعیت در اکثریت دستگاه‌های اجرایی کشور بسیار ضعیف و کمرنگ است و موضوع در حاشیه قرار گرفته است.
• کمبود اعتبار: سازمان برنامه و بودجه هیچ اهمیتی برای بحث جمعیت و ضرورت حمایت‌های اعتباری در این زمینه قائل نشده است.

عملکرد متفاوت وزارتخانه‌ها

در میان دستگاه‌های دولتی، وزارت بهداشت تنها نهادی است که تاکنون با وجود محدودیت‌های اعتباری، به تکالیف اختصاصی خود عمل کرده و عملکرد قابل قبولی داشته است. با این حال، در سطح کلان دولت، نگاه جدی به مسئله جمعیت وجود ندارد.

انتقاد از سازمان برنامه و بودجه

زمانی کیاسری تأکید کرد که کمیسیون برنامه و بودجه مجلس نیز باید در این حوزه رویکردی جدی، آینده‌نگرانه و فنی داشته باشد. او بیان کرد که قوانین حمایتی جمعیت اکنون نیازمند بازنگری هستند تا وضعیت موجود بهبود یابد؛ بازنگری‌ای که می‌تواند شامل تکمیل خلأها، کاهش یا افزایش برخی احکام یا اصلاح و پیرایش مواد باشد.

پیشنهاد تشکیل کمیسیون ویژه جمعیت در مجلس دوازدهم

عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با توجه به شرایط حساس جمعیتی کنونی، پیشنهاد داد که مجلس دوازدهم باید یک کمیسیون ویژه جمعیت تشکیل دهد. این کمیسیون باید به‌طور اختصاصی به مسائل جمعیتی، تکالیف قانونی، فرآیندهای اجرایی و وضعیت عملکرد دستگاه‌ها بپردازد و بازنگری در مصوبات جمعیت را به‌صورت مستمر دنبال کند.

زمانی کیاسری، تشکیل این کمیسیون ویژه را ضرورتی جدی و فوری برای عبور از وضعیت فعلی کشور در حوزه جمعیت دانست.