«کشاورزی حفاظتی» راهکار مقابله با بحران خاک و آب در کشور؛ ۶۰٪ اراضی زیر ۱٪ ماده آلی

کشاورزی حفاظتی: راهکاری مؤثر برای مقابله با چالش‌ها

وی با تأکید بر اهمیت «کشاورزی حفاظتی» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارها برای مقابله با فرسایش خاک و کاهش مصرف منابع آبی، این روش را برای مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند زنجان ضروری دانست. کشاورزی حفاظتی با حفظ ساختار خاک، افزایش ماده آلی و بهبود کیفیت آن، نقش حیاتی ایفا می‌کند.

ارکان سه‌گانه کشاورزی حفاظتی

کشاورزی حفاظتی بر سه رکن اصلی استوار است که اجرای آن‌ها می‌تواند پایداری کشاورزی را تضمین کند:

• کاهش آیش: به حداقل رساندن اراضی بدون کشت.
• استفاده از تناوب گیاهی: کشت متناوب محصولات مختلف در یک زمین.
• کاهش خاک‌ورزی: به حداقل رساندن عملیات شخم و به‌هم‌زدن خاک.

آمار نگران‌کننده از کیفیت خاک ایران

دودمان با ارائه آمارهای نگران‌کننده در زمینه کیفیت خاک کشور، نیاز به اقدام فوری را مطرح کرد:

متأسفانه بیش از ۶۰ درصد از اراضی کشور زیر یک درصد ماده آلی دارند و این امر تهدیدی جدی برای کشاورزی و تولیدات کشاورزی است. به‌ویژه در مناطق خشک مانند زنجان، نیاز به اقدام فوری برای حفظ خاک و بهبود کیفیت آن حیاتی است.

استفاده از بذور مقاوم و تکنولوژی‌های نوین

در شرایط خشکسالی و کم‌آبی، تغییر الگوی کشت و به‌کارگیری فناوری‌های جدید از اهمیت بالایی برخوردار است:

تغییر الگوی کشت به سمت گیاهان کم‌آب‌بر

توصیه می‌شود کشاورزان به سمت استفاده از بذرهای مقاوم به خشکی و گیاهان کم‌آب‌بر حرکت کنند. این گیاهان در شرایط سخت می‌توانند تولیدات خوبی داشته باشند و فشار بر منابع آبی را کاهش دهند. نمونه‌هایی از این گیاهان عبارتند از:

• نخود علوفه‌ای
• ماشک
• دانه‌های روغنی کم‌آب‌بر

نقش دستگاه‌های مدرن در افزایش بهره‌وری

استفاده از دستگاه‌های مدرن و تکنیک‌های نوین، به‌ویژه دستگاه‌های کم‌خاک‌ورز و کشت مستقیم، یکی دیگر از مسائل مهم در کشاورزی حفاظتی است. این دستگاه‌ها بدون آسیب به خاک و منابع آبی، باعث افزایش بهره‌وری می‌شوند و به کشاورزان امکان می‌دهند تا در شرایط محدودیت منابع، تولید بیشتری داشته باشند.

ضرورت همکاری کشاورزان و مراکز تحقیقاتی

کارشناس کشاورزی بر لزوم همکاری تنگاتنگ میان کشاورزان، دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی تأکید کرد. وی اظهار داشت که کشاورزان باید از نتایج تحقیقات علمی استفاده کرده و به‌روزترین روش‌ها و تکنولوژی‌ها را در کشاورزی خود به کار بگیرند. در همین راستا، تلاش‌های گسترده‌ای برای برگزاری دوره‌های آموزشی و ترویجی برای کشاورزان در حال انجام است.

وی در پایان خاطرنشان کرد که خاک، منابع آب و گیاهان از ضروریات زندگی انسان‌ها هستند و بدون خاک هیچ‌گونه حیاتی ممکن نیست؛ لذا باید تمامی تلاش‌ها برای حفظ این منابع حیاتی انجام شود تا از بحران‌های ناشی از تغییرات اقلیمی جلوگیری شود.