اصرار ترکیه بر مالکیت S-400؛ موضع آنکارا در مذاکرات F-35 با آمریکا تغییر نکرد

با وجود تداوم گفت‌وگوهای دیپلماتیک میان آنکارا و واشنگتن برای رفع تحریم‌های آمریکا و تسهیل بازگشت ترکیه به برنامه تولید و خرید جنگنده‌های پیشرفته F-35، وزارت دفاع ترکیه روز جمعه اعلام کرد که هیچ تغییری در موضع این کشور در قبال مالکیت و نگهداری سامانه‌های دفاع هوایی روسی S-400 ایجاد نشده است. این اختلاف دیرینه که ریشه در نگرانی‌های امنیتی ایالات متحده دارد، همچنان بزرگترین مانع در مسیر بهبود روابط نظامی دو متحد ناتو است.

ادامه رایزنی‌ها برای رفع تحریم‌ها و بازگشت به F-35

ترکیه و ایالات متحده، به‌عنوان دو عضو کلیدی پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)، از سال ۲۰۲۰ در پی اقدام واشنگتن برای حذف آنکارا از برنامه جنگنده نسل پنجم شرکت لاکهید مارتین و اعمال تحریم‌های مرتبط با قانون «مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم» (CAATSA) بر سر خرید سامانه‌های S-400، دچار تنش جدی شده‌اند.

وزارت دفاع ترکیه تأکید کرده است که گفت‌وگوهای دیپلماتیک با هدف «رفع تحریم‌ها و موانع خرید F-35 و بازگشت کشورمان به این برنامه» به طور مستمر ادامه دارد. این وزارتخانه همچنین ابراز امیدواری کرد که رسیدگی به این فرآیند در چارچوب روحیه اتحاد و از طریق مشورت سازنده، به روابط دوجانبه کمک مثبتی کند.

موضع ثابت آنکارا در قبال سامانه‌های روسی S-400

اظهارات اخیر وزارت دفاع ترکیه در پاسخ به سخنان تام باراک، سفیر آمریکا در آنکارا، مطرح شد که روز چهارشنبه بر تداوم مذاکرات تأکید کرده بود. با این حال، آنکارا صراحتاً موضع خود را در قبال تجهیزات دفاعی خریداری شده از روسیه تغییر نداده است:

«در مورد سامانه‌های دفاع هوایی S-400 که اخیراً در دستور کار قرار گرفته، تحول جدیدی رخ نداده است.»

ترکیه همواره اقدام واشنگتن برای حذف از برنامه F-35 را ناعادلانه خوانده و ادعای آمریکا مبنی بر اینکه سامانه‌های S-400 تهدیدی برای امنیت ناتو و جنگنده‌های F-35 هستند را رد می‌کند. مقامات آنکارا همچنین متعهد شده‌اند که این سامانه‌ها در سیستم دفاعی ناتو ادغام نخواهند شد.

شرط و شروط واشنگتن: ممنوعیت عملیاتی‌سازی S-400

سفیر آمریکا در آنکارا در اظهارات خود روشن ساخت که اگرچه بحث‌ها ادامه دارد، اما قانون ایالات متحده مانع اصلی بازگشت ترکیه به برنامه F-35 است. بر اساس قوانین آمریکا، ترکیه در صورت تمایل به بازگشت به این برنامه، نمی‌تواند سامانه S-400 را عملیاتی کند یا در اختیار داشته باشد.

با این وجود، هر دو طرف در مقطعی ابراز امیدواری کرده بودند که تحریم‌های CAATSA و قوانین مرتبط در دوره دوم ریاست‌جمهوری احتمالی دونالد ترامپ کنار گذاشته شوند تا ترکیه بتواند هم جنگنده‌ها را خریداری کند و هم به برنامه تولید بازگردد.

امیدواری ترکیه به حل و فصل دیپلماتیک

در همین راستا، هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، هفته گذشته ابراز خوش‌بینی کرد که آنکارا و واشنگتن «به زودی» راهی برای لغو تحریم‌های آمریکا پیدا خواهند کرد. این اظهارات نشان‌دهنده عزم ترکیه برای حل و فصل این مناقشه کلیدی از طریق کانال‌های دیپلماتیک است.