هرمزگان؛ قطب کشاورزی فصول سرد با تجهیز ۱۱۳ هزار هکتار به آبیاری نوین

تثبیت جایگاه هرمزگان در تامین محصولات کشاورزی

بر اساس آمارهای منتشر شده، سطح زیرکشت اراضی زراعی، باغی و محصولات سبزی و صیفی خارج از فصل در استان هرمزگان از مرز ۱۶۱ هزار هکتار عبور کرده است. این وسعت کشت، سالانه بیش از سه میلیون و ۹۵۰ هزار تُن محصول را به بازار عرضه می‌کند.

دستیابی به نرخ بالای ۷۰ درصد بهره‌گیری از سیستم‌های آبیاری نوین در کشت‌های خارج از فصل، نشان می‌دهد که هرمزگان با ترکیب مزیت‌های اقلیمی و سرمایه‌گذاری مؤثر در فناوری‌های مدرن، نقش خود را به عنوان تأمین‌کننده اصلی محصولات کشاورزی کشور در فصول سرد تثبیت کرده است.

آبیاری نوین؛ راهکار مدیریت بحران آب

سامانه‌های تحت فشار آبیاری شامل روش‌هایی هستند که آب را با استفاده از لوله‌گذاری و فشار، به‌طور مستقیم به ریشه گیاه منتقل می‌کنند. این شیوه بالاترین بازدهی مصرف آب را در میان روش‌های مختلف دارد؛ زیرا اتلاف آب در مسیر انتقال به حداقل رسیده و نیاز به آب و نیروی کار نسبت به روش‌های سنتی به‌مراتب کمتر است.

کارشناسان معتقدند اجرای این طرح‌ها علاوه بر کاهش هدررفت آب، موجب افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه تولید و استفاده بهینه از منابع خاک و انرژی می‌شود.

افزایش راندمان آبیاری و صرفه‌جویی در منابع

متخصصان حوزه کشاورزی تأکید می‌کنند که اجرای روش‌های نوین آبیاری، راندمان را در شیوه قطره‌ای تا ۹۵ درصد و در روش بارانی تا ۷۵ تا ۸۰ درصد افزایش می‌دهد. با توجه به اقلیم خشک هرمزگان و محدودیت منابع آبی، توسعه این روش‌ها برای صرفه‌جویی و جایگزینی آبیاری سنتی و غرقابی یک ضرورت اساسی محسوب می‌شود.

تاکنون، ۶۰ درصد از اراضی باغی و ۴۰ درصد از اراضی زراعی استان به سامانه‌های آبیاری نوین مجهز شده‌اند. همچنین، عملیات اجرایی تجهیز ۱۵۶ هکتار دیگر از مزارع ادامه دارد که با تکمیل آن، سطح اراضی بهره‌مند از این فناوری بیش از پیش افزایش خواهد یافت.

توسعه سامانه‌های نوین آبیاری، احداث زیرساخت‌های کشاورزی و اجرای الگوی کشت از سیاست‌های اصلی وزارت جهاد کشاورزی به شمار می‌رود که تحقق آن در استان‌ها، به‌ویژه هرمزگان، نیازمند تأمین اعتبارات لازم است.

گام‌های عملی در مسیر پایداری تولید

مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی هرمزگان با اشاره به ادامه شرایط خشکسالی و کاهش محسوس منابع آب، اعلام کرد که اجرای طرح‌های نوین آبیاری در اولویت برنامه‌های بخش کشاورزی استان قرار گرفته است. در همین راستا، از ابتدای سال‌جاری تاکنون ۸۷۳ هکتار از اراضی کشاورزی استان به سامانه‌های آبیاری تحت فشار مجهز شده است.

این اقدام، بخشی از برنامه جامع وزارت جهاد کشاورزی برای مقابله با اثرات طولانی‌مدت خشکسالی در مناطق جنوبی کشور است و هدف آن، گذار تدریجی از شیوه‌های سنتی به روش‌های علمی، دقیق و کم‌مصرف در مزارع استان است.

آمار کلی تجهیز اراضی هرمزگان

با افزودن این ۸۷۳ هکتار جدید به سطح اراضی تجهیزشده، مجموع زمین‌های کشاورزی هرمزگان که اکنون از سامانه‌های آبیاری تحت فشار بهره‌مند هستند، به ۱۱۳ هزار و ۶۰۰ هکتار رسیده است. این رقم نشان‌دهنده یکی از گسترده‌ترین شبکه‌های آبیاری نوین کشور در یک استان گرم و خشک است.

به‌کارگیری سیستم‌های آبیاری تحت فشار در این وسعت، علاوه بر کاهش مصرف آب، موجب بهبود کیفیت آبیاری، کاهش هزینه‌های نیروی کار، امکان مدیریت زمانی و حجمی آب و در نهایت افزایش بهره‌وری محصول شده است.

روند تجهیز اراضی همچنان ادامه دارد و عملیات تجهیز ۱۵۶ هکتار دیگر از مزارع هرمزگان در مراحل اجرایی قرار دارد. تکمیل این طرح‌ها ظرفیت استان برای مدیریت هوشمند آب، کاهش تلفات، بهبود عملکرد محصول و تثبیت تولید در شرایط خشکسالی را تقویت می‌کند؛ به این ترتیب، هرمزگان گام دیگری به سمت کشاورزی پایدار و سازگار با کم‌آبی برمی‌دارد.

تحول راهبردی؛ الگویی برای مناطق کم‌آب

بررسی روند توسعه آبیاری تحت فشار در هرمزگان نشان می‌دهد که این استان طی سال‌های اخیر یکی از موفق‌ترین نمونه‌ها در گذار از شیوه‌های سنتی به سیستم‌های نوین آبیاری در کشور بوده است. تجهیز ۱۱۳ هزار و ۶۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی به این سامانه‌ها در منطقه‌ای با محدودیت شدید منابع آب، بیانگر تحولی راهبردی در مدیریت آب و افزایش بهره‌وری است.

توسعه آبیاری تحت فشار در هرمزگان تنها یک اقدام فنی نیست، بلکه پایه‌گذار کشاورزی هوشمند، پایدار و مقاوم در برابر خشکسالی به شمار می‌آید؛ مسیری که می‌تواند الگویی موفق برای سایر مناطق کم‌آب کشور باشد و آینده کشاورزی جنوب ایران را مطمئن‌تر و کارآمدتر سازد.