تحول انرژی پاک در ازبکستان؛ افتتاح اولین پروژه یکپارچه خورشیدی و باتری

ازبکستان با همکاری استراتژیک با شرکت «مصدر» امارات متحده عربی، گام‌های بلندی در مسیر تحول انرژی پاک برداشته و اولین پروژه‌های خورشیدی و ذخیره‌سازی باتری در مقیاس بزرگ خود را افتتاح کرده است. این پروژه‌ها نه تنها ظرفیت تولید انرژی تجدیدپذیر این کشور را به شکل چشمگیری افزایش می‌دهند، بلکه نقش کلیدی در تامین انرژی پایدار و کاهش قابل توجه انتشار گازهای گلخانه‌ای ایفا می‌کنند. این موفقیت‌ها نتیجه سرمایه‌گذاری‌های کلان و توافقات راهبردی میان دو کشور در حوزه انرژی‌های پاک است.

افتتاح بزرگترین پروژه یکپارچه خورشیدی و ذخیره‌سازی

شوکت میرضیایف، رئیس جمهور ازبکستان، اخیراً پروژه مهم «نور بخارا» را افتتاح کرد. این پروژه اولین نمونه یکپارچه خورشیدی و ذخیره انرژی باتری در مقیاس بزرگ در کشور است و آغازگر دور جدیدی از توسعه انرژی‌های پاک در آسیای مرکزی محسوب می‌شود. همزمان با این مراسم، کلنگ پروژه فتوولتائیک و ذخیره باتری جدید مصدر در شهر تاشکند نیز به زمین زده شد.

مشخصات کلیدی پروژه «نور بخارا»

• ظرفیت تولید: ۲۵۰ مگاوات نیروگاه فتوولتائیک خورشیدی.
• ذخیره‌سازی باتری (BESS): ۶۳ مگاوات توان و ۱۲۶ مگاوات ساعت ظرفیت ذخیره انرژی.
• تأمین انرژی: برق مورد نیاز بیش از ۵۵۰۰۰ خانه.
• کاهش آلایندگی: جلوگیری از انتشار سالانه ۳۶۷۰۰۰ تن دی‌اکسید کربن.

پروژه جدید تاشکند

پروژه فتوولتائیک جدید تاشکند دارای ظرفیت ۳۰۰ مگاوات و یک سیستم ذخیره باتری ۷۵ مگاوات ساعتی خواهد بود که در سال‌های آتی به بهره‌برداری خواهد رسید و ظرفیت تولید و ذخیره انرژی پاک ازبکستان را بیش از پیش تقویت خواهد کرد.

سرمایه‌گذاری‌های عظیم و برنامه‌های آتی ذخیره‌سازی انرژی

تلاش‌های مصدر برای توسعه انرژی پاک در ازبکستان گسترده است و تاکنون با سرمایه‌گذاری بیش از ۲ میلیارد دلار، تقریباً ۲ گیگاوات ظرفیت انرژی تجدیدپذیر در این کشور ایجاد شده است. چندین پروژه بزرگ دیگر نیز در دست اجرا هستند:

پروژه ذخیره‌سازی انرژی «زرافشان»

این پروژه عظیم ذخیره‌سازی انرژی که قرار است تا سال ۲۰۲۸ عملیاتی شود، دارای ظرفیت ۳۰۰ مگاوات توان و ۶۰۰ مگاوات ساعت توان ذخیره‌سازی است. این سامانه قادر خواهد بود انرژی کافی برای تأمین برق تقریباً ۱.۳ میلیون خانه را به مدت دو ساعت ذخیره کند. برنامه‌ریزی برای افزودن فاز دوم مشابه نیز در دستور کار قرار دارد.

پروژه «گذر»

پروژه گذر که افتتاح آن برای سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده، برق ۶۰۰۰۰ خانه را تأمین می‌کند و از انتشار سالانه ۴۰۰۰۰۰ تن دی‌اکسید کربن جلوگیری خواهد کرد.

شراکت راهبردی ازبکستان و امارات در حوزه انرژی

این موفقیت‌ها نتیجه مستقیم همکاری نزدیک و استراتژیک میان ازبکستان و امارات متحده عربی است. مقامات ارشد دو کشور بر اهمیت این شراکت تأکید کرده‌اند:

سهیل محمد المزروعی، وزیر انرژی امارات، تأکید کرد که امارات شریک اصلی ازبکستان در حوزه انرژی پاک است و پروژه‌های مشترک منجر به افزایش امنیت انرژی و ایجاد الگویی پیشرو برای گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر شده‌اند.

جمشید خواجه‌اف، معاون نخست وزیر ازبکستان، نیز از توافق‌های متعددی برای توسعه پروژه‌های بزرگ انرژی بادی و خورشیدی، ذخیره‌سازی انرژی و زیرساخت‌های مرتبط خبر داد. بخش اعظم این توسعه در منطقه ناوی انجام خواهد شد و شامل ظرفیت ۱۰۰۰ مگاوات برای انرژی بادی است که پایه‌ای برای برنامه بلندمدت ۲۰۰۰ مگاواتی انرژی بادی در کشور خواهد بود.

چشم‌انداز ۲۰۳۰: اهداف بلندپروازانه ازبکستان و مصدر

ازبکستان و مصدر هر دو اهداف بلندمدتی را برای توسعه انرژی پاک تعیین کرده‌اند:

• هدف ازبکستان: افزایش ظرفیت انرژی تجدیدپذیر به ۲۵ گیگاوات تا سال ۲۰۳۰ و تأمین نیمی از برق کشور از منابع پاک.
• هدف مصدر: رساندن ظرفیت سبد جهانی انرژی پاک شرکت به ۱۰۰ گیگاوات تا سال ۲۰۳۰.

محمد جمیل الرمحی، مدیرعامل مصدر، افتتاح پروژه نور بخارا را «نقطه عطفی» در ادغام فناوری‌های خورشیدی و ذخیره انرژی باتری در مقیاس بزرگ خواند و افزود که این پروژه‌ها به بهبود کیفیت شبکه برق و افزایش اعتماد به منابع تجدیدپذیر کمک می‌کنند.

حضور فعال مصدر در آسیای مرکزی و نوآوری‌های جهانی

شرکت مصدر علاوه بر فعالیت‌های گسترده در ازبکستان، در سایر کشورهای آسیای مرکزی و منطقه قفقاز از جمله قزاقستان، قرقیزستان، ترکمنستان، آذربایجان و ارمنستان نیز حضور فعال دارد. این شرکت همچنین اخیراً کلنگ بزرگترین و پیشرفته‌ترین سامانه ذخیره انرژی خورشیدی و باتری جهان را در ابوظبی به زمین زده است:

• نیروگاه خورشیدی: ۵.۲ گیگاوات.
• سیستم ذخیره باتری: ۱۹ گیگاوات ساعت.
• توان تأمین: قادر به تأمین پایدار ۱ گیگاوات برق تجدیدپذیر در هر زمان.

توسعه پروژه‌های عظیم انرژی خورشیدی و ذخیره‌سازی باتری در ازبکستان، نشانگر تحول سریع این کشور به سمت منابع پاک است و می‌تواند الگویی موفق برای توسعه پایدار صنعت انرژی در منطقه آسیای مرکزی باشد.