هشدار ناتو درباره قدرت دریایی روسیه؛ لزوم بازنگری راهبرد فراتر از «نبرد آتلانتیک»

کالج دفاعی ناتو در تازه‌ترین ارزیابی خود اعلام کرد که ائتلاف نظامی غرب باید چارچوب‌های راهبردی خود را برای مقابله با روسیه بازنگری کند و آماده رویارویی‌هایی فراتر از عملیات‌های زمینی در اروپا یا سناریوی سنتی «نبرد آتلانتیک» باشد. این تغییر رویکرد، در پی توسعه قدرت جامع دریایی مسکو ضروری به نظر می‌رسد و ناتو را به سمت یک چالش چندحوزه‌ای و چندجبهه‌ای با افقی جهانی سوق می‌دهد.

ضرورت بازنگری راهبردی ناتو

بازوی تحقیقاتی ناتو در گزارشی تأکید کرده است که سناریوهای بحران در گذشته اغلب بر تشدید تنش در امتداد یک محور راهبردی واحد، نظیر محدوده‌ای از دریای بالتیک تا دریای کارا در شمال سیبری، متمرکز بوده‌اند. با این حال، شرایط جدید مستلزم آن است که ناتو نگاهی گسترده‌تر به ابعاد مختلف تقابل احتمالی داشته باشد و تمرکز خود را از سناریوهای محدود جغرافیایی فراتر ببرد.

قدرت جامع دریایی؛ ویژگی کلیدی سیاست مسکو

اندرو موناهان، پژوهشگر کالج دفاعی ناتو و نویسنده این گزارش، توسعه قدرت جامع دریایی را یکی از ویژگی‌های کلیدی سیاست خارجی و دفاعی روسیه برشمرد. به گفته وی، این توسعه قدرت، مسکو را قادر می‌سازد تا خود را در چارچوب رقابت‌های ژئواکونومیک به‌عنوان یک بازیگر پیشرو و تأثیرگذار مطرح کند.

این تحول، تمرکز ناتو را از سناریوهای موسوم به «نبرد آتلانتیک» یا عملیات زمینی در شمال‌شرق اروپا فراتر برده و آن را به سوی چالشی چندحوزه‌ای و چندجبهه‌ای از سوی روسیه با افقی جهانی سوق می‌دهد.

چالش‌های پیش روی ائتلاف

در نتیجه این ارزیابی، ائتلاف ناتو ملزم به در نظر گرفتن ابعاد جدیدی در برنامه‌ریزی‌های دفاعی خود است. این ابعاد جدید شامل موارد زیر می‌شود:

• آمادگی برای مقابله با چالش‌هایی که صرفاً محدود به عملیات زمینی در شمال‌شرق اروپا نیستند.
• پذیرش این واقعیت که روسیه در حال تبدیل شدن به یک بازیگر ژئواکونومیک پیشرو از طریق قدرت دریایی خود است.
• گسترش دامنه تمرکز از محورهای راهبردی واحد (مانند دریای بالتیک تا دریای کارا) به یک تقابل چندوجهی.