طرح تفکیک زباله کرمانشاه در بلاتکلیفی دوساله؛ وعده دی‌ماه شهرداری زیر ذره‌بین تردید

وعده‌های دوساله؛ طرحی که در کلام ماند

با وجود تأکیدهای مکرر مدیران شهری کرمانشاه بر اهمیت اجرای طرح تفکیک زباله از مبدأ، این پروژه حیاتی که قرار بود دو سال پیش آغاز شود، همچنان در مرحله اظهارات و برنامه‌ریزی‌های اعلامی باقی مانده و وارد فاز عملیاتی نشده است. تأخیر مستمر در اجرای این طرح، انتقادات کارشناسان محیط زیست و شهروندان را برانگیخته است.

طرح تفکیک زباله از مبدأ به عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای مدیریت پسماند، کاهش حجم زباله‌های دفنی و حفظ محیط زیست شهری شناخته می‌شود. مسئولان شهری کرمانشاه بارها اعلام کرده بودند که این طرح با مشارکت شهروندان و به‌صورت مرحله‌ای در سطح شهر اجرا خواهد شد، اما بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که پس از گذشت حدود دو سال، نشانه‌ای از اجرای فراگیر آن دیده نمی‌شود.

دلایل تأخیر و عدم تحقق وعده‌ها

در طول دو سال گذشته، موضوع آغاز قریب‌الوقوع طرح تفکیک زباله از مبدأ در کرمانشاه بارها تیتر نشست‌ها و مصاحبه‌های رسمی بوده است. مسئولان دلایل متفاوتی را برای عدم اجرا عنوان کرده‌اند:

• نبود زیرساخت‌های لازم: برخی مسئولان، کمبود امکانات اولیه را مانع اصلی اجرای طرح دانسته‌اند.
• نیاز به فرهنگ‌سازی: برخی دیگر بر لزوم آموزش و فرهنگ‌سازی گسترده برای مشارکت شهروندان تأکید کرده‌اند.

با این حال، این دلایل تاکنون به نتیجه عملی منجر نشده است. در عمل، نه مخازن تفکیک‌شده به‌صورت گسترده در محلات شهری نصب شده و نه برنامه آموزشی منسجم و مستمری برای شهروندان اجرا شده است؛ موضوعی که باعث شده طرح تفکیک زباله همچنان در مرحله شعار و وعده باقی بماند.

پیامدهای زیست‌محیطی و اقتصادی تأخیر

کارشناسان حوزه محیط زیست پیامدهای جدی این تأخیر را گوشزد می‌کنند. ادامه روند فعلی، علاوه بر فشار مضاعف بر محیط زیست، هزینه‌های مدیریت پسماند را نیز برای شهرداری افزایش خواهد داد. دفن زباله‌های تر و خشک به‌صورت مخلوط، امکان بازیافت را به‌شدت کاهش داده و آسیب‌های جدی به خاک و منابع آب زیرزمینی وارد می‌کند.

آسیب‌های ناشی از دفن مخلوط زباله:

• افزایش حجم زباله‌های دفنی.
• کاهش شدید امکان بازیافت مواد.
• ورود آسیب‌های جدی به خاک و منابع آب زیرزمینی.

شهروندان کرمانشاهی نیز از بلاتکلیفی طرح گلایه دارند و معتقدند که برای شکل‌گیری مشارکت مردمی در مدیریت پسماند، ابتدا باید زیرساخت‌ها و اطلاع‌رسانی لازم از سوی مدیریت شهری فراهم شود.

وعده‌ای تازه برای دی‌ماه؛ آزمون نهایی مدیریت شهری

در تازه‌ترین اظهارات، شهرداری کرمانشاه اعلام کرده است که طرح تفکیک زباله از مبدأ قرار است دی‌ماه امسال وارد فاز اجرایی شود. این وعده در صورت تحقق، می‌تواند به بلاتکلیفی دو‌ساله این طرح پایان دهد.

با توجه به سابقه وعده‌های تکرارشده و اجرا نشده در این حوزه، افکار عمومی اکنون با تردید به این اعلام جدید می‌نگرد. باید دید آیا این‌بار طرح تفکیک زباله از مبدأ از مرحله حرف عبور می‌کند یا بار دیگر در حد یک وعده باقی خواهد ماند.