تفاهم‌نامه جهاد دانشگاهی و مناطق آزاد: جذب سرمایه و توسعه بازار فناوری‌های صادرات‌محور

رحیم امیری، معاون پشتیبانی سازمان تجاری‌سازی فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان جهاد دانشگاهی، از امضای تفاهم‌نامه‌ای کلیدی با دبیرخانه مناطق آزاد کشور خبر داد که با هدف تحول در زیست‌بوم فناوری و توسعه بازارهای صادراتی منعقد شده است. این توافق که در حاشیه نمایشگاه ایران‌ساخت به امضا رسید، بر دو محور اصلی «تجاری‌سازی فناوری» و «توسعه بازار» متمرکز است و مقرر شد نیازهای فناورانه موجود در مناطق آزاد شناسایی و از طریق ساختارهای جهاد دانشگاهی به فناوران و شرکت‌های توانمند متصل شوند؛ در این فرآیند، ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی در اولویت قرار دارند.

اهداف کلیدی تفاهم‌نامه: تجاری‌سازی و توسعه بازار

امیری هدف دوم این تفاهم‌نامه را حمایت همه‌جانبه از فناوری‌های مستقر در مناطق آزاد عنوان کرد. بر اساس این توافق، فناوری‌هایی که به سطح آمادگی تجاری‌سازی رسیده‌اند، در بخش‌های زیر مورد پشتیبانی قرار می‌گیرند:

• تجاری‌سازی و توسعه بازار
• ترمیم و تأمین سرمایه
• جذب سرمایه‌گذاران تخصصی

مراحل اجرایی و اولویت‌های جهاد دانشگاهی

معاون پشتیبانی سازمان تجاری‌سازی فناوری جهاد دانشگاهی مراحل اجرایی این همکاری را تشریح کرد و گفت که در حال حاضر، آمایش جامع و کاملی از نیازهای فناورانه مناطق آزاد وجود ندارد و به همین دلیل، فاز نخست همکاری بر شناسایی متمرکز است:

در فاز نخست، تیم‌های مختلف جهاد دانشگاهی با انجام بازدیدهای میدانی، شبکه نیازهای فناورانه مناطق آزاد را شناسایی می‌کنند. در این مرحله، علاوه بر احصای نیازها، بازار فناوری، مسیر توسعه بازار و نیازهای سرمایه‌گذاری نیز مشخص می‌شود و پس از آن، پروژه‌ها در قالب قراردادهای مشخص اجرایی خواهند شد.

وی تأکید کرد که اولویت اصلی جهاد دانشگاهی در اجرای این تفاهم‌نامه، استقرار شرکت‌ها و تیم‌های فناور در مناطق آزاد کشور است تا زنجیره تجاری‌سازی فناوری در همان مناطق به صورت کامل تکمیل شود.

نقش مناطق آزاد در توسعه صادرات و مزایای استقرار

امیری با اشاره به نقش مناطق آزاد در توسعه فناوری و صادرات، حضور شرکت‌ها در مناطق آزاد صادرات‌محور، به‌ویژه در استان‌های مرزی را فرصتی مؤثر دانست. او افزود که جهاد دانشگاهی تجربه‌های موفقی در همکاری با مناطق آزاد دارد که نشان می‌دهد این مدل می‌تواند به نتایج زیر منجر شود:

• توسعه صادرات محصولات فناور
• ایجاد اشتغال پایدار در مناطق مرزی
• افزایش رقابت‌پذیری محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان

یکی از مزیت‌های مهم استقرار در این مناطق، بهره‌مندی از مشوق‌ها و معافیت‌های قانونی است. شرکت‌های مستقر می‌توانند به دلیل مزایایی چون کاهش هزینه‌های گمرکی و معافیت‌های مالیاتی، محصولات خود را با هزینه تولید کمتر و قدرت رقابتی بالاتر به بازارهای هدف عرضه کنند.

توسعه همکاری‌ها با صنایع بزرگ و شیوه‌های تأمین مالی

همکاری‌های جهاد دانشگاهی در حوزه توسعه، با رویکرد «حل مسئله» تعریف می‌شود. در این مسیر، نیازهای صنایع بزرگ شناسایی شده و به صاحبان راهکار و فناوران متصل می‌گردد. این نهاد با استفاده از ساختارهای پژوهشی و فناورانه خود، مسیر توسعه بازار و تجارت فناوری را تسهیل می‌کند.

در همین راستا، مذاکرات و توافقات فناورانه‌ای با چندین نهاد و صنعت بزرگ در جریان است:

• برگزاری جلسات با پژوهشگاه نیرو و تعیین محورهای همکاری.
• مذاکره با شرکت‌های توزیع برق برای ورود به فاز اجرایی.
• پیگیری توافقات سرمایه‌گذاری فناورانه با هلدینگ نفت و گاز پارسیان.

علاوه بر این، توافقاتی با تعدادی از صندوق‌های پژوهش و فناوری و صندوق‌های سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی انجام شده که چارچوب‌ها و شیوه‌های سرمایه‌گذاری در آن‌ها مشخص است. این شیوه‌های تأمین مالی متنوع شامل موارد زیر است: