تحلیل: چرا درس‌های سلطه پهپادی اوکراین برای جنگ آمریکا و چین کاربرد ندارد؟

غلبه پهپادها در جنگ فرسایشی اوکراین

با گذشت حدود چهار سال از آغاز جنگ اوکراین، هیچ جنبه‌ای به اندازه گسترش استفاده از پهپادها توجه ارتش‌های غربی را جلب نکرده است. از سال ۲۰۲۳، هر دو طرف میلیون‌ها پهپاد ارزان‌قیمت از نوع کوادکوپتر را به کار گرفته‌اند که به طور فزاینده‌ای بر میدان نبرد مسلط شده‌اند:

• در برخی محورهای جبهه، پهپادهای کوچک عامل رقم خوردن بالغ بر ۷۰ درصد از تلفات میدان نبرد هستند.
• روسیه از هزاران پهپاد تهاجمی یک‌طرفه Geran-۲ و Geran-۳ برای حملات دوربرد شبانه استفاده می‌کند.
• اوکراین نیز از طیف گسترده‌ای از پهپادهای تهاجمی برای حملات منظم به پایگاه‌ها، کارخانه‌ها و زیرساخت‌های انرژی روسیه بهره می‌برد.

این تحولات باعث شد تا استراتژیست‌های نظامی غربی خواستار تغییر فوری اولویت‌ها شوند. در آمریکا، فرمانی اجرایی برای تسریع تولید پهپادها صادر شد و وزارت دفاع آمریکا (پنتاگون) ادغام سریع پهپادهای کم‌هزینه را تسهیل کرده است. همچنین، شرکت‌های خصوصی متخصص هوش مصنوعی و نرم‌افزاری مانند «آندوریل، پالانتیر و شیلد ای‌آی» سرمایه‌گذاری سنگینی در این حوزه انجام داده‌اند.

هشدار درباره تمرکز بیش از حد بر تسلیحات بدون سرنشین

برونک هشدار می‌دهد که این یک فرض غلط است که ایالات متحده تصور کند با تولید انبوه پهپادهای مجهز به هوش مصنوعی، مواضع دفاعی خود علیه چین را تقویت خواهد کرد. دلیل اصلی این است که درس‌های مربوط به جنگ اوکراین – که عمدتاً یک جنگ فرسایشی زمین محور است – را نمی‌توان مستقیماً بر رویارویی بالقوه در حوزه اقیانوس هند-اقیانوس آرام اعمال کرد.

«اگر آمریکا بیش از حد بر توسعه ادوات بدون سرنشین و دستیابی به آنها تمرکز کند، در معرض خطر از دست دادن برتری اندک باقی‌مانده خود بر ارتش چین در زمینه توانمندی‌های پیشرفته نیروهای هوایی و دریایی قرار خواهد گرفت.»

چین، با وجود داشتن بزرگترین و پیشرفته‌ترین صنعت پهپادی جهان، اولویت خود را بر تسلیحات نظامی سرنشین‌دار گذاشته است. ارتش آزادی‌بخش خلق چین هر ساله تعداد قابل توجهی از هواپیماهای جنگی مدرن، رزمناوهای بزرگ و سامانه‌های موشکی پیشرفته زمینی، دریایی و هوایی دریافت می‌کند.

چالش‌های بُرد و ماهیت نبرد اقیانوس آرام

بسیاری از مشخصه‌های جنگ اوکراین، برای درگیری احتمالی آمریکا و چین صدق نخواهد کرد. درگیری احتمالی بین نیروهای آمریکایی و چین، برخلاف اوکراین، عمدتاً در هوا و دریا رخ خواهد داد و نبرد نیروهای زمینی احتمالاً به جزایر مهمی مانند تایوان محدود خواهد شد. موفقیت ارتش آمریکا در این شرایط، در گروی توانایی اعمال سریع و مکرر قدرت آتش قاطع هوایی و دریایی در مسافتی هزاران مایلی است.

محدودیت‌های بُرد عملیاتی پهپادهای کوچک

فاصله‌ها در نبرد احتمالی در حوزه اقیانوس هند-اقیانوس آرام، چالش اصلی جنگنده‌های پیشرفته نسل فعلی آمریکایی (F-۲۲، F-۳۵ و F/A-۱۸E/F) است. چالش اصلی آنها نه گران بودن یا کم بودن تعداد، بلکه محدود شدن برد عملیاتی آنهاست. این جنگنده‌ها با شعاع جنگی بین ۳۵۰ تا ۶۰۰ مایل، برای رسیدن به مناطق مورد مناقشه از پایگاه‌های دوردست آمریکا، به سوخت‌گیری هوایی نیاز دارند که خود ریسک بزرگی در نزدیکی برد موشک‌ها و جنگنده‌های چینی است.

این مشکل توسط پهپادهای کوچک قابل حل نیست. بیشترین بُرد پهپادهای رایج در اوکراین، مانند پهپادهای مجهز به کابل فیبر نوری، به حدود ۱۵ مایل محدود می‌شود. بنابراین، سامانه‌های بدون سرنشینی که نبرد در اوکراین را متفاوت کرده‌اند، در مراحل اولیه و حیاتی نبرد بین نیروهای چینی و آمریکایی تا حد زیادی بی‌ربط خواهند بود.

تهدید موشکی پیشرفته چین و نیاز به سامانه‌های گران‌قیمت

حتی اگر این پهپادهای کوچک بتوانند به بُردهای مورد نیاز برسند، نمی‌توانند به طور مؤثر از نیروهای آمریکایی در برابر حملات چین دفاع کنند. پکن هزاران موشک بالستیک، هایپرسونیک و کروز پیشرفته در اختیار دارد که برای حمله به پایگاه‌های مقدم، ناوهای هواپیمابر و سایر دارایی‌های مهم ایالات متحده استفاده خواهند شد.

مقابله با چنین تهدیدهایی، ارتش آمریکا را ناگزیر به استفاده از سامانه‌های دفاع موشکی چند میلیون دلاری مانند پاتریوت PAC-۳ MSE، THAAD، SM-۶ و SM-۳ می‌کند. همچنین، رهگیری صدها هواپیمای جنگی چینی نیازمند موشک‌های پیشرفته هوا به هوا مانند AIM-۲۶۰ JATM و AIM-۱۲۰D AMRAAM است. پهپادهای کوچک به سادگی نمی‌توانند هواپیماهای جنگی را که در ارتفاعات و سرعت‌های بالا پرواز می‌کنند، رهگیری کنند.

نقش محدود پهپادها در دفاع ساحلی

برونک تصریح می‌کند که تجهیزات بدون سرنشین همچون پهپادها همچنان نقش‌های مهمی در عملیات‌های زمینی و آبی-خاکی خواهند داشت. به عنوان مثال، تایوان می‌تواند از صدها هزار یا حتی میلیون‌ها پهپاد کوچک برای مقابله با حمله نیروی زمینی ارتش چین در سواحل خود استفاده کند. با این حال، استفاده از این تسلیحات بدون سرنشین برای نیروی هوایی و دریایی آمریکا در زمینه ارائه پوشش هوایی و پشتیبانی دریایی از پایگاه‌های دوردست مانند گوام، بی‌فایده خواهد بود.