اعلام نرخ‌های مصوب جدید لبنیات و شیر خام؛ چالش کمبود نهاده و صادرات شیر خشک

افزایش بی‌رویه قیمت محصولات لبنی در ماه‌های اخیر، که یکی از ارزان‌ترین منابع تأمین پروتئین در سبد غذایی خانوار محسوب می‌شوند، نگرانی‌هایی جدی در خصوص سلامت عمومی و قدرت خرید مردم ایجاد کرده است. این افزایش قیمت ریشه در عوامل متعددی در زنجیره تأمین دارد که مهم‌ترین آن، بالا رفتن قیمت شیر خام است.

ریشه‌های افزایش قیمت لبنیات: از خشکسالی تا نهاده‌های دامی

روند صعودی قیمت لبنیات در درجه اول متأثر از افزایش قیمت تمام‌شده شیر خام است. این افزایش به نوبه خود ناشی از عواملی چون کمبود نهاده‌های دامی، تأثیرات طولانی‌مدت خشکسالی و شیوع بیماری‌هایی نظیر تب برفکی است. اختلال در توزیع، عدم شفافیت و تأخیر در تخصیص ارز به واردات نهاده‌ها نیز این کمبود را تشدید کرده است.

محمد فربد، سخنگوی انجمن صنایع فرآورده‌های لبنی ایران، تأکید می‌کند که حدود شصت درصد قیمت تمام‌شده محصولات لبنی مستقیماً به قیمت شیر خام وابسته است. او همچنین مهم‌ترین عامل تعیین قیمت شیر خام را عرضه به‌هنگام علوفه دانسته و ابراز امیدواری کرد که وزارت جهاد کشاورزی با اتخاذ تصمیمات لازم، توازن عرضه و تقاضای شیر خام را برقرار سازد.

مصوبه جدید ستاد تنظیم بازار برای مهار قیمت‌ها

در پی بحرانی شدن روند افزایش قیمت‌ها، ستاد تنظیم بازار با هدف مهار این روند، نرخ‌های مصوبی را برای شیر خام و برخی محصولات کلیدی لبنی اعلام کرد. بر اساس این تصمیم، قیمت هر کیلوگرم شیر خام درب کارخانه ۲۹ هزار و ۵۰۰ تومان تعیین شد. همچنین نرخ مصوب محصولات نهایی به شرح زیر است:

تأثیر صادرات شیر خشک بر قیمت شیر خام

یکی دیگر از مسائلی که برهم خوردن عرضه و تقاضای شیر خام و متعاقباً افزایش قیمت لبنیات را در پی داشته، رونق صادرات شیر خشک است. به دلیل سودآوری بالای تولید شیر خشک، کارخانه‌های تولیدکننده این محصول، شیر خام بیشتری را نسبت به تولیدکنندگان فرآورده‌های لبنی جذب می‌کنند.

علی‌احسان ظفری، رئیس هیأت مدیره اتحادیه تولیدکنندگان فرآورده‌های لبنی، اظهار داشت: «تعیین و اعلام نرخ مصوب توسط دولت اقدام مثبتی است، اما بدون کنترل تولید و صادرات شیر خشک، این مصوبه اثر مورد انتظار را در کاهش قیمت‌ها نخواهد داشت. مسئولین و تولیدکنندگان باید متوجه خطر کاهش سهم لبنیات در سبد خرید خانوارها باشند؛ این سهم نباید به‌صورت شیر خشک از مرزها خارج شود.»

وی همچنین اشاره کرد که افزایش قیمت‌ها برای کارخانه‌های تولید محصولات لبنی سود چندانی نداشته و این واحدها تمایلی به افزایش قیمت ندارند، اما بالا رفتن قیمت شیر خام هزینه‌های آن‌ها را به شدت افزایش داده است. انتظار می‌رود پس از اجرای مصوبه تنظیم بازار، قیمت‌ها روند کاهشی به خود بگیرند، اگرچه پایین آمدن قیمت شیر خام می‌تواند جذابیت تولید شیر خشک را افزایش دهد.