هشدار درباره لوکس شدن آجیل شب یلدا؛ رشد ۱۰۸ درصدی قیمت خشکبار و کاهش ۵۰ درصدی فروش

قیمت‌گذاری‌های رسمی و سقف اتحادیه برای شب یلدا

بر اساس اعلام سازمان مدیریت میادین میوه و تره بار تهران، نرخ‌های مصوب برای عرضه آجیل در آستانه شب یلدا به شرح زیر تعیین شده است:

از سوی دیگر، اتحادیه آجیل و خشکبار، حداکثر قیمت آجیل شب یلدا امسال (بدون احتساب نخودچی و بادام‌زمینی) را مبلغ یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان اعلام کرد. این رقم سقف قیمتی برای ترکیب‌های خاص و ممتاز محسوب می‌شود و به معنای قیمت واحد یا اجباری نیست.

مشاهدات میدانی؛ قیمت‌های نجومی مغزهای خام و شور

بررسی‌های میدانی حاکی از آن است که قیمت‌ها در سطح خرده‌فروشی فراتر از ارقام مصوب است. آجیل‌هایی که شامل پسته برشته، بادام محب شور، فندق شور و بادام هندی برشته هستند، در محدوده‌ یک میلیون و ۴۰۰ هزار تومان تا یک میلیون و ۶۰۲ هزار تومان به ازای هر کیلوگرم به فروش می‌رسند.

همچنین، قیمت آجیل‌های مغز خام در سطوح بالاتری قرار دارد:

• آجیل ۵ مغز خام: ۲ میلیون و ۳۳۲ هزار تومان
• آجیل ۴ مغز خام: ۲ میلیون و ۵۸۵ هزار تومان

مقایسه با سال گذشته و کاهش شدید قدرت خرید

این افزایش قیمت‌ها در حالی رخ داده است که نرخ آجیل شب یلدای سال گذشته حدود ۷۰۰ هزار تومان در هر کیلوگرم تعیین شده بود. بررسی‌ها نشان می‌دهد آجیل ممتاز ترکیبی نسبت به سال گذشته بین ۸۰ تا ۸۵ درصد رشد قیمت داشته است، در حالی که قیمت برخی از انواع خشکبار تا ۱۰۸ درصد افزایش یافته است.

بررسی‌های میدانی و گزارش‌ها نشان می‌دهد که در برخی بازارها فروش تا ۵۰ درصد کاهش داشته که زنگ خطری برای وضعیت معیشتی هموطنان است. قدرت خرید مردم نسبت به سال‌های گذشته، نصف و حتی کمتر شده است.

عوامل اصلی افزایش بهای خشکبار

مسعود سلیمانی، دبیر انجمن تأمین و بسته‌بندی آجیل، خشکبار و ادویه ایران، چهار عامل اصلی را در گرانی شدید خشکبار مؤثر دانسته است:

• تورم بالا و افزایش قیمت مواد غذایی: تورم عمومی و افزایش قیمت کل مواد غذایی در کشور به طور مستقیم بر بهای خشکبار تأثیر گذاشته است.
• نوسانات ارزی و هزینه‌های واردات: نوسانات شدید نرخ ارز، هزینه‌های واردات و به تبع آن، قیمت نهایی خشکبار را افزایش داده است.
• افزایش هزینه‌های تولید و عرضه: هزینه‌های مرتبط با تولید، ذخیره‌سازی، بسته‌بندی و توزیع خشکبار به شدت بالا رفته است.
• کاهش قدرت خرید خانوار: کاهش توان مالی مردم منجر به تغییر الگوی تقاضا شده و فروشندگان گزارش داده‌اند که مردم دیگر نمی‌توانند مانند سال‌های گذشته به صورت کیلویی خرید کنند.

وی در پایان تأکید کرد که آجیل و خشکبار، که زمانی بخشی از خوراک سنتی خانوارها بود، اکنون برای بخش زیادی از جامعه به کالایی لوکس و هزینه‌بر تبدیل شده است.