تدوین دستورالعمل ملی تاب‌آوری ریل و جاده در برابر فرونشست؛ سهم ۰.۸ درصدی تحقیقات از GDP

تهدید فرونشست برای زیرساخت‌های خطی کشور

راهب با اشاره به مخاطره جدی فرونشست در کشور، تأکید کرد که بخش‌های راه، ریل و سازه‌های خطی بیشترین آسیب‌ها را از این پدیده متحمل می‌شوند. او به فروریزش اخیر در منطقه ۱۸ تهران اشاره کرد که می‌تواند تهدیداتی را برای حوزه ریلی به دنبال داشته باشد و بسیاری از معابر را در معرض خطر قرار داده است.

تدوین دستورالعمل‌های ملی و مقاوم‌سازی

در همین راستا، دستورالعمل‌های فروریزش و فرونشست تدوین و ارائه شده است. همچنین، دستورالعمل تاب‌آوری بخش‌های ریل و جاده در برابر اثرات فرونشست و روش‌های مقاوم‌سازی آن نیز در دست تدوین است که تا چند ماه آینده نهایی و به عنوان یک دستورالعمل ملی به کار گرفته خواهد شد. راهب دو عامل اصلی این پدیده در مناطق مختلف کشور را اینگونه برشمرد:

• اضافه برداشت از آب‌های زیرزمینی
• کف‌شکنی‌ها (عملیات حفر چاه عمیق)

این مرکز در حال حاضر به دنبال پایش عرصه‌های در معرض فرونشست و هشدار به دستگاه‌های مربوطه است.

فعالیت‌های کلیدی مرکز تحقیقات و توسعه لجستیک

رئیس مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی بخشی از فعالیت‌های مهم مرکز را تدوین ضوابط، دستورالعمل‌ها و سندهای جامع عنوان کرد. این اقدامات شامل بازنگری در نشریات و اجرای پروژه‌های ملی بزرگ می‌شود:

بازنگری ضوابط و آیین‌نامه‌های فنی

• بازنگری نشریه ۱۰۱
• بازنگری نشریه ۲۶۷ با موضوع ایمنی راه‌ها
• بازنگری نشریه ۴۱۱ مربوط به شرح خدمات خطوط راه‌آهن
• آیین‌نامه طراحی ایستگاه‌های راه آهن، روسازی ابنیه فنی راه آهن و دستورالعمل راه آهن‌های پرسرعت.

سند برنامه توسعه لجستیک و همکاری با عتف

سند برنامه توسعه لجستیک کشور بخش دیگری از فعالیت‌ها است. همچنین سه پروژه با همکاری وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (عتف) در برنامه قرار دارد که عبارتند از:

1. ارزیابی ظرفیت‌های کریدورهای کشور
2. نوسازی و بهینه‌سازی ناوگان هوایی
3. چهارچوب پشتیبانی برای عملیات ایمنی راه‌های کشور

اجرای پروژه‌های بزرگ با مهندسی ارزش

استفاده از راهکارهای مهندسی ارزش در همکاری با سازمان برنامه و بودجه، بخش مهمی از فعالیت‌های مرکز است. پروژه‌های زیر با برنامه‌ریزی مهندسی ارزش در حال انجام هستند:

• راه آهن دورود- اندیمشک
• قطعه سوم راه آهن تهران - شمال
• شبکه قطار شهری و مونوریل قم

چالش سهم تحقیقات از تولید ناخالص داخلی

راهب در پایان به اهمیت تحقیقات و پژوهش در توسعه کشور اشاره کرد و سهم تحقیقات از تولید ناخالص داخلی (GDP) را در ایران و سایر کشورها مقایسه نمود:

سهم تحقیقات از تولید ناخالص داخلی در کشورهای پیشرفته ۳ درصد و متوسط جهانی آن ۱.۷ درصد است، در حالی که این سهم در ایران تنها ۰.۸ درصد است.

او همچنین تصریح کرد که تنها ۲۰ درصد از مقالات علمی در کشور با همراهی بخش صنعت نوشته می‌شوند، که این آمار نشان‌دهنده کاربردی نبودن بخش عمده‌ای از تحقیقات منتشر شده است.