پروژه ۱۸ ساله کتابخانه مرکزی بندرعباس؛ نماد تاخیرهای مزمن و وعده‌های ۱۴۰۵

آغاز پرشور و توقف زودهنگام

عملیات اجرایی این مرکز فرهنگی با زیربنای ۷ هزار مترمربع و بودجه اولیه ۶.۵ میلیارد تومان آغاز شد. هدف از این پروژه، ساخت مرکزی جامع با بخش‌های تخصصی متعدد بود:

• کتابخانه کودک و بخش هرمزگان‌شناسی
• بخش ویژه نابینایان و ناشنوایان
• سالن‌های مطالعه و امکانات مدرن
• فضای استارت‌آپ‌ها، رصدخانه، پرینتر سه‌بعدی و سینما کتاب

با این حال، روند سه‌ساله تعیین‌شده برای اتمام پروژه، به‌سرعت دچار اختلال شد. مشکلات مالی و تغییر پی‌درپی پیمانکاران، اجرای طرح را متوقف کرد. پیمانکار کنونی، که سومین پیمانکار طرح است، اعلام کرده که با حداقل نیروی کار و بودجه‌ای بر اساس فهرست بهای سال ۱۴۰۰ در حال فعالیت است، درحالی‌که قیمت مصالح ساختمانی تا سه برابر افزایش یافته است.

چرخه وعده‌های عملی‌نشده

طی سالیان متمادی، مسئولان بلندپایه استان و کشور، از استانداران و وزرای فرهنگ و ارشاد اسلامی گرفته تا رئیس کل دادگستری هرمزگان، بارها وعده «افتتاح زودهنگام» کتابخانه را داده‌اند. این وعده‌ها شامل تکمیل طرح تا پایان سال ۱۴۰۱ و افتتاح تا دهه فجر ۱۴۰۲ بوده‌اند. حتی دستگاه قضایی نیز برای تأمین اعتبار دستوراتی صادر کرد، اما هیچ‌یک از این ضرب‌الاجل‌ها محقق نشدند.

موانع مالی و حقوقی کلیدی

مدیران پروژه، کمبود اعتبار و عدم تخصیص به‌موقع بودجه را اصلی‌ترین دلیل این تأخیر ۱۸ ساله می‌دانند. یکی از موانع بزرگ، عدم تزریق ۲۰۰ میلیارد ریال اعتبار مصوب از محل آلایندگی صنایع است که قرار بود توسط شهرداری بندرعباس تأمین شود. استنکاف شهرداری از پرداخت این سهم، پرونده را به دستگاه قضایی کشانده است.

مدیر پروژه تأکید کرده است که برای تکمیل کارهای زیربنایی و اساسی نظیر سیم‌کشی، کابل‌کشی و تأسیسات مکانیکی، حداقل به ۵ میلیارد تومان تزریق مالی فوری نیاز است.

بارقه امید با تزریق اعتبار جدید

در ماه‌های اخیر، با پیگیری‌های مجدد استاندار هرمزگان، امیدها برای تکمیل پروژه احیا شده است. در مهرماه ۱۴۰۴، تصمیمات مهمی برای تسریع عملیات اجرایی اتخاذ شد که شامل تخصیص اعتبارات قابل توجهی است:

انوشیروان پیشدار، مدیرکل کتابخانه‌های عمومی هرمزگان، پیش‌بینی کرده است که عملیات ساختمانی تا پایان سال ۱۴۰۴ به پایان برسد و این کتابخانه مدرن در نیمه اول سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری برسد.

استانداردهای مدرن در کتابخانه جدید

این مرکز با حداقل ۱۰۰ هزار جلد کتاب، قرار است ۶۰ نوع خدمت فرهنگی ارائه دهد. مدیرکل کتابخانه‌ها اشاره کرد که برخلاف بسیاری از کتابخانه‌های قدیمی استان که فاقد استانداردهای روز هستند، در طراحی کتابخانه مرکزی بندرعباس خدمات متنوعی از جمله بخش‌های دیجیتال، انجمن‌های هنری و خدمات ویژه برای معلولان در نظر گرفته شده است.

آزمون بزرگ برای اعتماد عمومی

کتابخانه مرکزی بندرعباس اکنون فراتر از یک سازه، به آزمونی جدی برای کارآمدی دولت و مسئولان در عمل به وعده‌ها تبدیل شده است. تأخیر ۱۸ ساله، نه‌تنوا یک خلاء زیرساختی، بلکه شکافی عمیق در اعتماد عمومی نسبت به توانایی‌های اجرایی ایجاد کرده است. جامعه فرهنگی هرمزگان با احتیاط و امید، منتظر تحقق وعده‌های اخیر و تبدیل این پروژه بلاتکلیف به خانه فرهنگ این دیار است.