عقبگرد ۷.۳ واحدی شامخ خودرو در آبان؛ چالش کمبود مواد اولیه و کاهش امید به آینده

⚠️ کمبود مواد اولیه، عامل اصلی نزول شامخ

بررسی داده‌های شامخ آبان‌ماه نشان می‌دهد که از میان ۱۳ فاکتور مورد ارزیابی، ۱۰ فاکتور روند کاهشی داشته‌اند. مهم‌ترین عامل در عقبگرد شاخص شامخ آبان، کمبود مواد اولیه بوده است. فاکتور «موجودی مواد اولیه» با ثبت کمترین میزان در شامخ این ماه، به ۳۸.۴ واحد رسید. این رقم زیر مرز ۵۰ واحد قرار دارد و نشان‌دهنده افزایش سرعت بدتر شدن وضعیت موجودی انبارها است.

مشکل تأمین قطعه به یکی از چالش‌های اصلی خودروسازان تبدیل شده و بدهی‌های سنگین آنها به قطعه‌سازان داخلی، دریافت قطعات مورد نیاز را دشوار ساخته است. اگرچه ۴۰ همت تسهیلات دولتی برای پرداخت بخشی از این بدهی اختصاص یافته، اما ظاهراً بوروکراسی اداری مانع از دریافت سریع این مبلغ شده است.

تأمین قطعات از طریق واردات نیز با موانع جدی روبه‌رو است:

• رشد شدید نرخ ارز: افزایش بهای دلار در آبان‌ماه، واردات را از صرفه اقتصادی دور کرده و هزینه‌های خودروسازان را به شدت بالا برده است.
• بازگشت تحریم‌ها: فعال شدن مجدد مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل، مراوده با شرکای خارجی (حتی چینی‌ها) را برای صنعت خودروسازی دشوارتر از قبل کرده است.

📊 تحلیل جزئیات فاکتورهای کلیدی شامخ آبان

بیشترین افت در میان فاکتورهای شامخ آبان، مربوط به «میزان سفارش‌های جدید» بود که با ۱۳.۳ واحد کاهش، از ۶۸.۳ واحد در مهر به ۵۵ واحد رسید.

کاهش شدید تولید و فروش در کل صنعت

فاکتورهای تولید و فروش نیز در شامخ آبان به زیر مرز بحرانی ۵۰ سقوط کردند:

• میزان فروش محصولات: با ۱۰.۲ واحد افت به ۴۹.۸ واحد رسید.
• میزان تولید محصولات: با ۱۱ واحد کاهش به ۴۹ واحد رسید.

بر اساس آمار رسمی، تولید خودروهای سواری در آبان‌ماه ۳۲۱۳ دستگاه معادل ۴.۲ درصد نسبت به مهر کاهش یافته است. با این حال، سه خودروساز بزرگ کشور در آبان‌ماه با افزایش ۱۱.۱ درصدی فروش (۷۶ هزار و ۳۹ دستگاه) نسبت به مهرماه مواجه بودند که نشان می‌دهد افت شامخ فروش احتمالاً مربوط به سایر خودروسازان و قطعه‌سازان است.

فاکتور «سرعت انجام و تحویل سفارش» نیز با ۷.۳ واحد کاهش به ۵۲.۷ واحد رسیده است که بیانگر کاهش سرعت تحویل محصولات به مشتریان است.

📈 افزایش قیمت مواد اولیه و پارادوکس استخدام

بالاترین رقم ثبت شده در شامخ آبان، مربوط به «قیمت خرید مواد اولیه» با ۸۵.۲ واحد است که نشان می‌دهد قیمت خرید همچنان با سرعت بسیار زیادی در حال افزایش است، هرچند سرعت آن نسبت به مهرماه (۸۸.۳ واحد) کمی کاهش یافته است. همچنین «قیمت محصولات تولیدشده» با ۲ واحد افت به ۶۳ واحد رسیده است.

فاکتور «میزان استخدام و به‌کارگیری نیروی انسانی» از آبان سال گذشته همواره زیر مرز ۵۰ بود، اما در آبان امسال بار دیگر بالای این مرز قرارگرفت و به ۵۳.۷ واحد رسید. این افزایش استخدام در شرایطی رخ داده که خودروسازان با مازاد نیروی انسانی و کاهش تولید مواجه هستند.

🔻 کاهش امیدواری فعالان صنعت

فاکتور «انتظارات تولید در ماه آینده» که معیار سنجش امیدواری فعالان صنعت به آینده است، با ۷.۴ واحد افت به ۵۰.۹ واحد رسید. با توجه به وضعیت نه چندان جالب اقتصاد کشور و رشد شدید نرخ ارز، فعالان صنعت خودرو دیگر به اندازه مهر ماه به بهبود شرایط امیدوار نیستند.

در مقابل، روند خالی‌شدن انبار خودروسازان از محصول نهایی متوقف شده است. فاکتور «موجودی محصول نهایی در انبار» با ۲۰ واحد رشد به ۵۰ واحد رسیده که نشان می‌دهد موجودی نسبت به مهر تغییری نداشته یا به عبارت دیگر روند خالی‌شدن انبار متوقف شده‌است.