گسترش قوانین شهروندی کانادا: اعطای تابعیت به کودکان متولد خارج از کشور نسل‌های بعدی

اجرای قانون جدید شهروندی برای «کانادایی‌های گمشده»

بر اساس مقررات جدید، کانادا شهروندی خود را به کودکانی اعطا می‌کند که در خارج از کشور از پدر یا مادر مهاجر کانادایی به دنیا آمده‌اند یا توسط آن‌ها به فرزندی پذیرفته شده‌اند. این قانون والدینی را در بر می‌گیرد که شهروند کانادا هستند اما در خاک این کشور متولد نشده‌اند (نسل دوم و بعد از آن).

با این حال، برای اعطای شهروندی، والدین باید ثابت کنند که حداقل یک سال پیش از تولد یا فرزندخواندگی کودک، با «حفظ رابطه‌ای قوی با کانادا» در این کشور زندگی کرده‌اند.

این طرح که «کانادایی‌های گمشده» نام گرفته، پاسخی به این دیدگاه دولت است که قوانین قدیمی شهروندی باعث شده بود عده‌ای از حق خود محروم شوند. اصطلاح «کانادایی‌های از دست‌رفته» به افرادی اشاره دارد که به دلیل آنچه اتاوا «احکام منسوخ» می‌داند، شهروندی را از دست داده یا هرگز آن را کسب نکرده‌اند.

پیشینه قانونی و حکم دادگاه

تغییرات تازه پس از دستور دادگاهی در اونتاریو در سال ۲۰۲۳ اجرایی شد. این دادگاه قانونی را که شهروندی بر اساس تبار را به کودکان نسل‌اولی‌ها محدود می‌کرد، مغایر قانون اساسی تشخیص داد.

پیش از این، تنها کودکانی که از کانادایی‌های نسل اول در خارج از کشور متولد می‌شدند، می‌توانستند به صورت خودکار شهروند کانادا محسوب شوند. اما قانون تازه، حق شهروندی را به نسل‌های بعدی نیز گسترش می‌دهد.

حکم دادگاه در واقع قانونی را هدف قرار داد که در سال ۲۰۰۹ و در دوران دولت فدرال محافظه‌کار به رهبری استفن هارپر تصویب شده بود. این قانون حق خودکار شهروندی را برای نسل‌های بعدیِ کانادایی‌های متولد خارج از کشور لغو کرده بود.

دولت لیبرال کنونی کانادا به رأی جدید دادگاه اعتراض نکرده و اعلام کرد که در زمان وضع قانون دولت هارپر نیز «معتقد بوده که این قانون پیامدهای غیرقابل‌قبولی برای فرزندان کانادایی‌هایی که در خارج از کشور متولد شده‌اند داشت.»

ابعاد و موانع سیاسی

دفتر بودجه پارلمان کانادا در ارزیابی سال ۲۰۲۴ برآورد کرده است که این تغییرات می‌تواند در پنج سال آینده بر سرنوشت حدود ۱۱۵ هزار نفر تأثیر بگذارد.

با این حال، این لایحه با مخالفت‌هایی نیز روبرو شد. میشل رمپل گارنر، نماینده محافظه‌کار، ابراز نگرانی کرد که این قانون حق «شهروندی نامحدود نَسَبی» ایجاد کرده و شمار نامعلومی «شهروند صوری (کاغذی)» به وجود خواهد آورد.

حزب محافظه‌کار با حمایت فراکسیون حزب کِبِک، خواستار اصلاحاتی در لایحه شده بود که شامل سخت‌گیرانه‌تر کردن معیارهای شهروندی می‌شد:

• شروط زبانی برای بزرگسالان
• بررسی‌های امنیتی دقیق‌تر

این اصلاحات نتوانست در مجلس عوام رأی لازم را کسب کند.

نمونه‌ای از شهروندان جدید

آلفی جونز، بازیکن فوتبال زاده بریتانیا، یکی از کانادایی‌های جدید است که توانسته بر اساس این تغییرات شهروندی بگیرد. او که اخیراً برای بازی در تیم کانادا در جام جهانی فوتبال ۲۰۲۶ جذب شده است، به دلیل اینکه مادربزرگش اهل استان آلبرتا است، مشمول این قانون شده است.