رئیس سازمان منابع طبیعی: بحران آب ایران، بحران مدیریت حوضه است نه کمبود بارش

انتقاد از مدیریت بخشی و جزیره‌ای

رضا افلاطونی، معاون وزیر جهاد کشاورزی، با اشاره به چالش‌های جدی پیش روی کشور از جمله کاهش شدید منابع آب تجدیدپذیر، افت مستمر آب‌های زیرزمینی و تخریب گسترده اکوسیستم‌های آبی و خشکی، تصریح کرد که بحران آب ایران در واقع بحران کمبود بارش نیست، بلکه بحران مدیریت حوضه است.

او با انتقاد شدید از مدل مدیریتی فعلی، آن را «بخشی و جزیره‌ای» خواند و اظهار داشت:

امروز هر بخش از یک حوضه آبریز توسط دستگاهی مستقل و بر اساس مرزهای سیاسی و اداری مدیریت می‌شود، در حالی که مدیریت صحیح باید در مقیاس طبیعت و اکوسیستم انجام شود نه در چارچوب مرزهای سیاسی.

وی ناهماهنگی در برنامه‌ریزی بالادست و پایین‌دست حوضه‌های آبریز، نظیر حوضه زاینده‌رود، را منجر به تخریب اکوسیستم‌ها و تشدید تنش‌های اجتماعی دانست.

مدیریت حوزه آبخیز؛ ابزار سیاست‌گذاری عملیاتی

رئیس سازمان منابع طبیعی تأکید کرد که مدیریت حوزه آبخیز باید از مرحله تئوری و مقالات فراتر رفته و به یک ابزار عملیاتی سیاست‌گذاری تبدیل شود. این رویکرد باید در برنامه‌ریزی منابع آب، بازنگری الگوی تخصیص آب، اصلاح الگوی کشت و سیاست‌های سازگاری با تغییر اقلیم به‌صورت عملیاتی به کار گرفته شود.

حقآبه زیست‌محیطی؛ یک الزام امنیتی

افلاطونی در بخشی دیگر از سخنان خود، تأمین حقآبه زیست‌محیطی را نه یک امتیاز، بلکه یک ضرورت امنیتی برای کشور معرفی کرد. او هشدار داد که عدم تخصیص آب کافی به تالاب‌ها و محیط زیست، سرزمین را دچار تخریب کرده و امنیت زیستی و غذایی کشور را با تهدید جدی مواجه می‌سازد.

وی بر پیوند ناگسستنی میان امنیت زیستی، امنیت غذایی و امنیت عمومی تأکید کرد و متذکر شد:

سرزمینی که قابلیت زیست نداشته باشد و امکان تأمین معیشت پایدار برای مردم در آن فراهم نشود حتی با پیشرفته‌ترین فناوری‌ها نیز امکان پایداری نخواهد داشت.

الزامات پنج‌گانه برای خروج از بحران آب

معاون وزیر جهاد کشاورزی در پایان، پنج اقدام کلیدی را که برای عبور از بحران کنونی آب ضروری هستند، برشمرد:

• استقرار حکمرانی واحد حوزه‌های آبخیز.
• بازنگری فوری در قوانین آب.
• اصلاح نگاه توزیع‌محور در قانون توزیع عادلانه آب.
• مدیریت یکپارچه سیلاب‌ها.
• توانمندسازی جوامع محلی.