رییس انجمن فلسفه تعلیم و تربیت: کودکی دوران تکوین «عاملیت» انسان است

عاملیت؛ هویت‌ساز و خلاق

باقری در این همایش، مفهوم عاملیت را مطرح کرد و انسان را موجودی عامل دانست که عمل او با خلاقیت و پاسخگویی همراه است و نقش اساسی در هویت‌سازی دارد. وی تصریح کرد که برخلاف طبیعت و حیوانات که صرفاً دارای رفتار هستند، انسان واجد «عمل» است؛ عملی که می‌تواند فردی یا جمعی باشد.

او با تأکید بر اهمیت این تمایز، دوگانه‌سازی رایج میان عاملیت و ساختار را مغالطه‌آمیز خواند و بر پیوستگی این مفاهیم در وجود انسان تأکید کرد.

کودکی: دوران تکوین عاملیت

رییس انجمن فلسفه و تعلیم و تربیت ایران در ادامه سخنان خود بر مفهوم کودکی تمرکز کرد و آن را بخشی از کل وجود انسان و دوران حیاتی برای تکوین عاملیت برشمرد.

وی توضیح داد که کودک هنوز به معنای کامل کلمه «عامل» نیست؛ زیرا فاقد طرح اشراف بر خود و تصمیم‌گیری آگاهانه است و عملکردهای او بیشتر بر اساس امیال غریزی شکل می‌گیرد. با این حال، عناصر عاملیت به‌تدریج و با رشد قوای زیر در کودک شکل می‌گیرند:

• قدرت تأمل
• شناخت
• تصمیم‌گیری

درک معجزه‌آسای کودک از جهان

خسرو باقری ضمن توجه به ضعف‌های دوران کودکی از جمله ضعف‌های جسمانی، ارادی و شناختی، قوت‌های منحصر به فرد این دوران را نیز برجسته کرد. او اظهار داشت که کودک به لحاظ شناختی، دارای نوعی درک حیرت‌انگیز و معجزه‌آسا از جهان پیرامون خود است.

وی هشدار داد که این نگاه شگفت‌انگیز و ناب نباید در فرآیند تربیت از بین برود و باید حفظ شود. باقری در تأیید این دیدگاه، به آموزه‌های فلسفی اشاره کرد:

بر طبق آموزه‌های ابن‌سینا، طبیعت «معجزه مانوس» است و این شگفتی در ادراک کودک باید حفظ شود.

پایان سیزدهمین همایش ملی

سیزدهمین همایش ملی انجمن فلسفه و تعلیم و تربیت ایران که یک همایش دو روزه بود و به میزبانی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، روز پنجشنبه، ۲۷ آذرماه به کار خود پایان داد.