تمرکز تحقیقات کشاورزی ایلام بر محصولات کم‌آب‌بر و طرح «آمایش زمین» برای جهش اقتصادی

اصلاح الگوی کشت در مواجهه با چالش‌های آبی

نجفی‌فر در نشستی خبری اظهار داشت که با توجه به چالش‌های آبی، تمرکز اصلی این مرکز بر حوزه‌های کلیدی معطوف شده است تا بتوانند الگوی کشتی پایدار را به کشاورزان معرفی کنند. این حوزه‌های اصلی شامل موارد زیر است:

• گیاه‌پزشکی
• به‌زراعی و به‌نژادی
• گیاهان علوفه‌ای کم‌آب‌بر

وی، کشت جایگزین محصول‌هایی مانند گل محمدی و زعفران را از نمونه‌های موفق پژوهش‌های ترویجی در استان برشمرد. توسعه کشت این گیاهان ابتدا از مزرعه‌های الگویی و ترویجی مرکز تحقیقات آغاز شد و خوشبختانه امروز بیشترین سطح زیر کشت گل محمدی و زعفران استان، در همان شهرستانی قرار دارد که ایستگاه تحقیقاتی مرکز در آن مستقر است.

تولید بذر اصلاح‌شده و گندم ممتاز ایلام

رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی ایلام با تاکید بر جایگاه انحصاری این مرکز در معرفی ارقام اصلاح‌شده، یادآور شد که همه بذرهای اصلاح‌شده در استان صرفاً از سوی این مرکز معرفی می‌شوند. فرآیند تولید بذر، مسیری طولانی و علمی است که از پژوهش‌های بلندمدت آغاز شده و تا مرحله تولید و عرضه به کشاورزان، گاهی بیش از پنج سال به طول می‌انجامد.

نجفی‌فر کیفیت گندم تولیدی ایلام را در سطح کشور کم‌نظیر خواند. نسل‌های اولیه بذر در ایستگاه‌های پژوهشی استان تولید می‌شود و نسل‌های گواهی‌شده نیز با نظارت مستقیم پژوهشگران در اختیار شرکت‌های فرآوری بذر قرار می‌گیرد.

به دلیل نظارت دقیق، کیفیت بذر گندم ایلام ممتاز است و بخش چشمگیری از گندم مازاد استان به دلیل مرغوبیت بالا به تهران فرستاده می‌شود.

طرح آمایش زمین‌های کشاورزی و جهش اقتصادی

نجفی‌فر در ادامه از برنامه‌ریزی برای اجرای طرح کلان «آمایش زمین‌های کشاورزی استان» خبر داد و افزود که رایزنی‌های لازم با سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان برای تامین اعتبار این طرح انجام شده است. وی اجرای طرح آمایش را موجب جهش اقتصادی چشمگیری در بخش کشاورزی و همچنین در دیگر بخش‌های اقتصادی استان دانست.

هدف نهایی مرکز دستیابی به جایگاه مطلوب در کشاورزی از طریق اصلاح الگوی کشت مبتنی بر آموزش است. برنامه‌های اصلی مرکز برای تحقق این هدف عبارتند از:

• افزایش ضریب نفوذ دانش در مزرعه‌ها.
• معرفی ارقام نوین.
• گسترش همکاری‌ها با بخش‌های اجرایی و بهره‌برداران.

او تاکید کرد که عبور از چالش‌ها و دستیابی به توسعه پایدار نیازمند بازنگری در شیوه‌های مدیریت پژوهش و تکیه بر پژوهش‌های کاربردی است.

نقش ملی سازمان «تات» و حضور میدانی کارشناسان

رئیس مرکز تحقیقات ایلام به نقش ملی سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات) اشاره کرد و ویژگی برجسته اعضای هیات علمی سازمان را حضور میدانی آنان دانست. کارشناسان این سازمان تنها به کار آزمایشگاهی بسنده نمی‌کنند، بلکه با حضور در مزرعه و ارتباط نزدیک با بهره‌برداران، دشواری‌های واقعی بخش کشاورزی را شناسایی کرده و نتایج بررسی‌های خود را متناسب با نیازهای میدانی ارائه می‌دهند.

با وجود اینکه سازمان «تات» تنها حدود ۱۷ تا ۱۸ درصد اعضای هیات علمی بخش کشاورزی کشور را در اختیار دارد، اما بار اصلی دانش‌بنیان کردن کشاورزی را بر دوش می‌کشد و بیش از ۹۰ درصد پژوهش‌های کاربردی این حوزه را انجام می‌دهد.

سازمان تات در سراسر کشور دارای بیش از ۳۳ مرکز پژوهشی و موسسه‌های تخصصی متعدد است. در استان ایلام نیز این مرکز با بهره‌گیری از ۱۶ عضو هیات علمی و پنج ایستگاه پژوهشی، فعالیت‌هایی مانند پایش مزرعه‌های بذری غلات، حبوبات و صیفی‌جات و معرفی ارقام جدید را پیگیری می‌کند. استان ایلام دارای ۵۱ هزار بهره‌بردار در زیربخش‌های گوناگون کشاورزی است.