نقد فیلم «الا مک‌کی»: صعود سیاسی یک آرمان‌گرا با گذشته‌ای آشفته

تحلیل سبک بروکس و فضای داستانی «الا مک‌کی»

جیمز ال. بروکس، نویسنده و کارگردان کهنه‌کار آمریکایی، همواره شیفته روایت داستان‌هایی درباره زنانی با زندگی‌های آشفته و چندلایه بوده است. در جهان داستانی او، شخصیت‌ها معمولاً در مسیر شغلی خود موفق‌تر از انتخاب‌های عاطفی و عاشقانه‌شان هستند، اما درباره اشتباهاتشان با زبانی تیز، هوشمندانه و سرشار از طنازی حرف می‌زنند؛ ویژگی‌ای که در آثار قبلی او چون «نمایش مری تایلر مور»، «اخبار تلویزیونی»، «شرایط مهرورزی» و «بهتر از این نمی‌شود» نیز مشهود بود.

«الا مک‌کی» داستان یک سیاستمدار جوان و آرمان‌گرا است که میل سیری‌ناپذیرش برای «درست‌کردن همه‌چیز»، ریشه در خانواده‌ای دارد که اساساً قابل ترمیم نیست. بروکس داستان فیلم را در سال ۲۰۰۸ روایت می‌کند؛ انتخابی که به فیلم اجازه می‌دهد از شکاف‌ها و خشم فزاینده سیاست امروز آمریکا فاصله بگیرد، اما در عین حال باعث می‌شود روایت گاهی ساده‌دلانه یا کهنه به‌نظر برسد. فضای فیلم بیش از آنکه به سیاست قرن بیست‌ویکم نزدیک باشد، یادآور آثاری کلاسیک مانند «آقای اسمیت به واشنگتن می‌رود» است. با وجود شلوغی و نامنظمی در ساختار کلی، نقاط قوت فیلم تا حد زیادی این بی‌نظمی‌ها را جبران می‌کند.

صعود ناگهانی به قدرت و چالش‌های پیش رو

در سال ۲۰۰۸، الا (با بازی اما مکی)، معاون ۳۴ ساله فرماندار ایالتی است. مربی سیاسی او، بیل (با بازی آلبرت بروکس)، در آستانه ترک سمت خود برای پیوستن به کابینه رئیس‌جمهور قرار دارد. این جابه‌جایی به این معناست که الا، بدون آنکه در انتخاباتی پیروز شده باشد، به‌زودی فرماندار ۳۴ ساله ایالت خواهد شد.

بیل هنگام خداحافظی، با صراحت به الا می‌گوید که رسیدن به این مقام از طریق جانشینی، تنها راهی بوده که او می‌توانسته به این جایگاه برسد، زیرا الا بیش از حد صادق، مستقیم و سازش‌ناپذیر است؛ ویژگی‌هایی که شاید رأی‌دهندگان را قانع نکند. با این حال، الا از وفاداری اطرافیانش برخوردار است:

• عمه هلن صریح و پرشور (با بازی جیمی لی کرتیس)
• دستیار اداری همدلش استل (با بازی جولی کاونر)
• راننده و محافظش، سرباز نش (با بازی کومیل نانجیانی)

بحران‌های سیاسی و خانوادگی هم‌زمان

الا به‌عنوان فرماندار سوگند یاد می‌کند و بلافاصله با بحران‌هایی در دو عرصه روبه‌رو می‌شود. تخلفات جزئی او در استفاده از اموال دولتی ناگهان به دستاویزی برای حملات رقبای سیاسی تبدیل می‌شود. هم‌زمان، ادی (با بازی وودی هارلسون)، پدر بی‌مسئولیتش که سال‌ها هیچ تماسی با فرزندانش نداشته، دوباره سر و کله‌اش پیدا می‌شود؛ نه از سر پشیمانی، بلکه به این دلیل که نامزد جدیدش شرط کرده تنها در صورتی با او می‌ماند که با الا و کیسی آشتی کند.

همسر الا، رایان (با بازی جک لودن)، که در زنجیره رستوران‌های پیتزای خانوادگی‌شان کار می‌کند، در مواجهه با رسانه‌ها حمایت خود را نشان می‌دهد، اما این پرسش مطرح می‌شود که آیا او واقعاً به همسرش افتخار می‌کند، یا امیدوار است مقام جدید الا برای خودش نفوذ بیشتری به‌همراه بیاورد.

محور اصلی داستان: رابطه الا و کیسی

نگرانی اصلی الا، محافظت از برادرش، کیسی (با بازی درخشان اسپایک فرن) است. کیسی جوانی باهوش، اما شکننده و گوشه‌گیر است که با اضطراب دست‌وپنجه نرم می‌کند و ترجیح می‌دهد از آپارتمانش بیرون نرود. الا همواره می‌کوشد هم‌زمان ده‌ها مشکل را حل کند، در حالی که کیسی با وسواس فکری درباره رفتاری که یک سال پیش با دختری که دوستش دارد، سوزان (با بازی آیو ادبیری)، نشان داده، درگیر است.

برخی از بهترین صحنه‌های فیلم به رابطه لطیف میان الا و کیسی اختصاص دارد؛ جایی که آن‌ها به تفاوت‌ها و محدودیت‌های یکدیگر احترام می‌گذارند:

نیاز الا به درست‌کردن همه‌چیز و نیاز کیسی به اینکه «درست» نشود. کیسی در یکی از دیالوگ‌های ماندگار می‌گوید: «تصمیم گرفتم عادی نباشم؛ چیزی ساده‌تر انتخاب کن.»

در نهایت، الا او را تشویق می‌کند تا با سوزان تماس بگیرد و کیسی برای امتحان، از آپارتمانش بیرون می‌آید. حضور گرم و گیرا آیو ادبیری در نقش سوزان، یادآوری می‌کند که برای دیده‌شدن و دوست‌داشته‌شدن لازم نیست در قالب تعریفی محدود از «عادی» جا بگیریم.

جمع‌بندی: لحظه‌های درخشان در یک ساختار نامنسجم

در مجموع، داستان‌های شخصی و خانوادگی فیلم بسیار موفق‌تر از تفسیرهای سیاسی آن از کار درآمده‌اند و پایان‌بندی فیلم ناگهانی و تا حدی ناپخته است. همانند فیلم‌های اخیر بروکس، «الا مک‌کی» نیز به‌عنوان یک کل منسجم عمل نمی‌کند و بیش از آنکه یک روایت یکپارچه باشد، مجموعه‌ای از لحظه‌هاست. با این حال، برخی از این لحظه‌ها آن‌قدر خوب، خوش‌بینانه و سرشار از دیالوگ‌های درخشان و شخصیت‌پردازی دوست‌داشتنی هستند که تماشای فیلم را به تجربه‌ای ارزشمند و دلپذیر تبدیل می‌کنند.