تناقض بزرگ در خراسان جنوبی: ۹٪ ذخایر معدنی و ۸۴٪ مردم کم‌درآمد

مطالبات کلیدی در حوزه معدن و اقتصاد محلی

تناقض ثروت معدنی و فقر معیشتی

مصطفی نخعی، نماینده مجلس، این پرسش جدی را مطرح کرد که چرا با وجود ظرفیت عظیم معدنی، وضعیت معیشتی مردم همچنان نابسامان است. وی راهکارها و اصلاحات ساختاری زیر را برای بهره‌مندی مردم از این ثروت ملی خواستار شد:

• الزام به مسئولیت‌های اجتماعی: تعریف سازوکاری مشخص برای عمل واحدهای معدنی به مسئولیت‌های اجتماعی خود نسبت به جامعه محلی.
• تمرکز حساب‌های بانکی: انتقال و تمرکز حساب‌های بانکی شرکت‌های معدنی در داخل استان برای ارتقای توان تسهیلات‌دهی بانک‌های محلی و رونق اقتصادی.
• تخصیص حقوق دولتی: اختصاص کامل و به‌موقع سهم ۱۵ درصدی حقوق دولتی معادن از سوی سازمان برنامه و بودجه به استان.

ضرورت فرآوری مواد معدنی در استان

یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان نخعی، لزوم انجام فرآوری مواد معدنی در داخل استان بود. هدف از این کار، ایجاد اشتغال و ارزش افزوده بیشتر برای مردم منطقه است. وی برای تحقق این امر، اعطای مشوق‌های زیر را ضروری دانست:

«لازم است فرآوری در داخل استان انجام گیرد تا اشتغال و ارزش افزوده بیشتری نصیب مردم شود. بنابراین باید در این زمینه مشوق‌هایی مانند تسهیلات و امان واردات ماشین‌آلات برای واحدهای فرآوری در نظر گرفته شود و اختیارات لازم به استاندار محترم استان داده شود.»

چالش‌های زیرساختی و حمل‌ونقل

نماینده نهبندان و سربیشه، ضعف زیرساخت‌ها در حوزه‌های آب، انرژی و حمل‌ونقل را مانع اصلی توسعه اقتصادی استان خراسان جنوبی برشمرد و خواستار اقدامات فوری دولت شد.

عقب‌ماندگی در توسعه راه‌ها

وضعیت جاده‌های استان به‌عنوان یک معضل جدی مطرح شد. خراسان جنوبی هنوز فاقد حتی یک کیلومتر آزادراه است و بسیاری از جاده‌های اصلی آن که در مسیر کریدورهای مهم ملی قرار دارند، دوطرفه هستند. این وضعیت منجر به وقوع حوادث متعدد و تلفات انسانی شده است و بر این اساس، دوگانه‌سازی مسیرها باید در اولویت قرار گیرد.

اهمیت و نگرانی‌ها درباره راه‌آهن شرق

پروژه راه‌آهن چابهار – زاهدان – بیرجند – خراسان رضوی به‌عنوان یکی از شریان‌های اصلی حمل‌ونقل کشور مورد تأکید قرار گرفت. با این حال، نگرانی‌هایی در خصوص این پروژه وجود دارد:

• به نظر می‌رسد بخش مربوط به خراسان جنوبی از اولویت سازمان برنامه خارج شده است.
• عدم تکمیل این مسیر تا بیرجند، کارایی اقتصادی کل خط چابهار – زاهدان را کاهش خواهد داد.
• اعتبار در نظر گرفته‌شده برای این پروژه کافی نیست و درخواست افزایش قابل توجه آن مطرح شد.

همچنین، تسریع در عملیات خط انتقال فرآورده‌های نفتی از کرمان به بیرجند که دارای مصوبه شورای اقتصاد است، از دیگر مطالبات زیرساختی بود.

سند توسعه منطقه‌ای

نخعی به سند توسعه شهرستان‌های نهبندان و سربیشه اشاره کرد که نتیجه سفر مقام معظم رهبری در سال ۱۳۷۸ به منطقه است. این سند در دولت گذشته بازنگری شد اما هنوز به‌طور عملیاتی اجرا نشده است. درخواست نهایی نماینده مجلس، ابلاغ مجدد و اجرای عملیاتی این سند با بازنگری جدید برای کمک به ارتقای اقتصادی و افزایش اعتبارات استان بود.

در پایان، ضمن تقدیر از اقدامات دولت در حوزه گازرسانی و توجه به شرق کشور، بر لزوم انجام اقدامات جدی‌تر و مؤثرتر در بخش‌های معدن، زیرساخت، راه‌آهن و توسعه منطقه‌ای تأکید شد.