هشدار مدیران زنجان: کاهش داخلی‌سازی و بهره‌وری انرژی؛ ابلاغ رسمی کاهش ۳۳٪ مصرف آب

بررسی وضعیت اقتصاد و چالش‌های بهره‌وری

خلیل قاسملو، مدیرکل اقتصاد و دارایی استان زنجان، با اشاره به سهم ۱.۱۶ درصدی استان از حجم تولید کشور، اعلام کرد که ۶۸ درصد از انرژی مصرفی استان صرف تولید می‌شود که نشان‌دهنده بهره‌وری پایین در بخش صنعت است. وی همچنین به مصرف بالای انرژی در بخش خانگی اشاره کرد و افزود که بهره‌وری در زنجان پایین‌تر از میانگین کشوری است.

وی دلیل اصلی کاهش بهره‌وری را دخالت دولت در قیمت‌گذاری‌ها و تصمیمات سال ۱۳۸۹ عنوان کرد که قیمت‌های نسبی را در اقتصاد ایران مختل کرده و انگیزه لازم برای ارتقای بهره‌وری را از بین برده است.

سقوط نرخ داخلی‌سازی به یک‌چهارم

یکی دیگر از چالش‌های مهم، کاهش شدید نرخ داخلی‌سازی (تولید داخل) است. این نرخ از ۵۵ درصد به ۲۵ درصد تنزل یافته است. دلیل این امر، تخصیص ارز با قیمتی پایین‌تر از ارزش واقعی آن بود که شرکت‌ها را ترغیب به تأمین نیازهای خود از منابع خارجی کرد و در نتیجه، فعالیت برخی واحدهای بزرگ صنایع سنگین متوقف شد. با این حال، وی اصلاحات اخیر در سیاست‌های قیمت‌گذاری را امیدوارکننده دانست.

روند افزایشی درآمدهای مالیاتی و سهم مالیات غیرمستقیم

مدیرکل اقتصاد و دارایی استان با بررسی وضعیت مالیاتی از سال ۱۳۹۰، تأکید کرد که سهم استان زنجان در درآمدهای مالیاتی کشور روند افزایشی داشته است. مالیات‌ها در چهار گروه عمده دسته‌بندی می‌شوند:

• مالیات بر شرکت‌ها
• مالیات بر درآمد
• مالیات بر ثروت
• مالیات‌های غیرمستقیم

مالیات بر شرکت‌ها از ۰.۷ درصد در سال ۱۳۹۰ به ۰.۷۵ درصد افزایش یافته است. نکته قابل توجه این است که در سال ۱۴۰۰، مالیات‌های غیرمستقیم ۷۶ درصد از کل مالیات‌های استان را تشکیل می‌داد که عمده آن مربوط به مالیات بر مصرف سیگار است.

آمار کلیدی رشد درآمدهای مالیاتی

• ۷۹ درصد افزایش درآمدهای مالیاتی استان ناشی از مالیات بر کالا و خدمات.
• ۱۶ درصد افزایش مربوط به مالیات بر شرکت‌ها و درآمد.
• طی هشت ماهه اخیر، ۲۱۷۴ میلیارد تومان از محل مالیات بر ارزش افزوده به شهرداری‌ها و دهیاری‌های استان واریز شده که ۷۸ درصد رشد نسبت به سال گذشته داشته است.

قاسملو همچنین از تطبیق پرونده‌های مالیاتی با هماهنگی اداره کل امور مالیاتی و بانک‌ها خبر داد تا ظرفیت مالیاتی استان افزایش یابد.

اهمیت فضای رقابتی در بهبود بهره‌وری انرژی

احسان خواصی، رئیس پارک علم و فناوری استان زنجان، با ابراز نگرانی از وضعیت بهره‌وری انرژی در صنایع، اظهار داشت که بسیاری از صنایع استان از تجهیزات کهنه استفاده می‌کنند و بهره‌وری انرژی پایین است.

تا زمانی که صنایع نه نیاز واقعی به بهره‌وری احساس کنند و نه امکان ورود تجهیزات جدید داشته باشند، سراغ دانشگاه و پژوهش‌ها نمی‌روند و بهره‌وری افزایش پیدا نمی‌کند. اقتصاد دولتی و محدودیت ورود تجهیزات، چالش‌های اصلی پیش روی بهبود بهره‌وری انرژی هستند.

وی تأکید کرد که هدررفت کلان انرژی در مقیاس بزرگ، انگیزه اقدامات کوچک فردی برای کاهش مصرف را از بین می‌برد و تغییر اساسی نیازمند نگاه کلان و ایجاد انگیزه در سطح صنعت از طریق فضای رقابتی است.

برنامه کاهش ۳۳ درصدی مصرف آب کشاورزی

در بخش کشاورزی، اکبر کرامتی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، از ابلاغ رسمی برنامه هفتم وزارت کشاورزی با هدف کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری خبر داد. هدف اولیه کاهش ۱۸ درصدی مصرف آب بود، اما با دستور استاندار، این میزان به ۳۳ درصد افزایش یافت.

برنامه سازگاری استان شامل محورهای زیر است:

• اجرای سیستم‌های زیرساختی در حوزه آب و خاک.
• اصلاح نژادهای کشاورزی.
• هدایت جریان‌های سطحی برای آبخوانداری.

هدف نهایی این برنامه که طی پنج سال اجرا خواهد شد، کاهش مصرف آب از ۱.۵ میلیارد به ۱ میلیارد مترمکعب است، در حالی که مصرف مجاز استان ۱.۲ میلیارد مترمکعب تعیین شده است. اجرای موفقیت‌آمیز این طرح نیازمند سرمایه‌گذاری و همکاری نهادهای مربوطه است.