خبر کامل
کشف سیاره «لیمویی» توسط جیمز وب؛ معمای کیهانی با جو کربنی و احتمال الماس
فضا همواره مملو از پدیده‌های حیرت‌انگیز است، اما تازه‌ترین کشف تلسکوپ فضایی جیمز وب نه تنها افکار عمومی، بلکه اخترشناسان باتجربه را نیز بهت‌زده کرده است. دانشمندان یک سیاره فراخورشیدی را شناسایی کرده‌اند که برخلاف انتظار، شکلی بیضوی و شبیه به لیمو دارد. این جرم آسمانی عجیب، علاوه بر ظاهر غیرمتعارف، دارای جوی مملو از کربن است و احتمالاً در اعماق آن مقادیر عظیمی الماس نهفته است. چنین ویژگی‌های نامتعارفی، منشأ و نحوه تولد این سیاره را به یک معمای حل‌نشدنی تبدیل کرده است.
مشخصات سیاره لیمویی: اسیر گرانش تپ‌اختر
این سیاره غیرمعمول که PSR J2322-2650b نام دارد، جرمی تقریباً معادل مشتری داشته و دلیل اصلی شکل لیمویی آن، نیروی گرانش فوق‌العاده شدید ستاره میزبانش است. این سیاره در فاصله‌ای بسیار نزدیک، تنها حدود یک میلیون کیلومتر، به دور یک تپ‌اختر می‌چرخد.
تپ‌اخترها بقایای فوق‌چگال و در حال چرخش ستاره‌های مرده هستند که دارای گرانش فوق‌العاده‌ای می‌باشند. سیاره PSR J2322-2650b در یک مدار بسیار تنگ گرفتار شده است؛ به طوری که هر سال آن تنها ۷.۸ ساعت زمینی طول می‌کشد. فشار گرانشی شدید این تپ‌اختر باعث کشیدگی سیاره و تغییر شکل آن از حالت کروی به بیضوی شده است.
جو کربنی و احتمال تشکیل الماس
بررسی‌های تلسکوپ جیمز وب از جو این سیاره، نتایج غیرمنتظره‌ای را نشان داد. در حالی که معمولاً انتظار می‌رود جو سیارات فراخورشیدی حاوی آب، متان یا دی‌اکسید کربن باشد، جیمز وب در این سیاره هلیوم و کربن مولکولی را کشف کرد. «مایکل ژانگ»، محقق ارشد دانشگاه شیکاگو، این کشف را «یک نوع کاملاً جدید از اتمسفر سیاره‌ای که هیچ‌کس تابه‌حال ندیده است» توصیف می‌کند.
ویژگی‌های دمایی این سیاره نیز غیرعادی است. دما در سمت روز آن به ۲ هزار درجه سلسیوس می‌رسد. در چنین شرایط داغی، وجود کربن مولکولی بسیار نادر است. دانشمندان حدس‌هایی در مورد ساختار درونی و بیرونی سیاره مطرح کرده‌اند:
- جو: احتمالاً ابرهایی از دوده کربنی در ارتفاعات جو شناور هستند.
- اعماق: فشار و دمای بسیار زیاد در هسته سیاره می‌تواند باعث تبلور کربن و تشکیل الماس شود.
سیستم «بیوه سیاه» و معمای منشأ سیاره
این سیاره و ستاره میزبانش بخشی از یک سیستم دوتایی به نام «بیوه سیاه» (Black Widow) هستند. در این سیستم‌ها، تپ‌اختر با تابش شدید و بادهای ستاره‌ای خود، مواد ستاره همراه را می‌بلعد و آن را تبخیر می‌کند. دانشمندان نظریه‌ای مطرح کرده‌اند که بر اساس آن، سیاره لیمویی ممکن است در اصل یک ستاره بوده باشد که لایه‌های بیرونی‌اش توسط تپ‌اختر بلعیده شده و اکنون تنها یک هسته چگال از آن باقی مانده است.
«وقتی داده‌ها را دیدیم، واکنش همگی ما این بود: این دیگر چه چیزی است؟ این دقیقاً خلاف انتظار ما بود.»
با این حال، این سیاره همچنان یک معمای بزرگ باقی مانده است. اگر این جرم قبلاً یک ستاره بوده که لایه‌هایش کنده شده، فیزیک هسته‌ای نمی‌تواند وجود این حجم از کربن خالص را در آن توضیح دهد. از سوی دیگر، اگر این سیاره مانند سیارات معمولی متولد شده باشد، ترکیب شیمیایی آن با هیچ‌یک از مدل‌های استاندارد شکل‌گیری سیارات مطابقت ندارد. در نتیجه، این «لیموی فضایی» فعلاً به لیست اسرار حل‌نشده کیهان اضافه شده است.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۲:۳۰ - ۱۴۰۴/۰۹/۲۷