شراکت راهبردی، کلید تثبیت نقش ایران در ترانزیت مواد معدنی منطقه

نماینده مردم خواف و رشتخوار در مجلس شورای اسلامی با تأکید بر ظرفیت‌های عظیم معدنی شرق کشور، موفقیت در زنجیره تأمین فولاد منطقه را منوط به تغییر رویکرد از رقابت صرف به شراکت راهبردی دانست. این تغییر نگاه، فرصتی برای تثبیت نقش ایران به عنوان حلقه میانی ترانزیت، فرآوری و انتقال دانش فنی است.

تغییر استراتژی: از رقابت به شراکت راهبردی

امیر توکلی رودی، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، معتقد است که برای دستیابی به موفقیت پایدار در حوزه مواد معدنی و صنعت فولاد، لازم است نگاه سنتی مبتنی بر رقابت جای خود را به دیدگاه مشارکتی و هم‌افزا میان ایران و کشورهای منطقه بدهد. وی تأکید کرد که کشورهایی که روزگاری تنها بازار هدف محصولات فولادی ایران بودند، امروز به بازیگران جدی این زنجیره تبدیل شده‌اند و این تحول نه یک تهدید، بلکه فرصتی بزرگ برای همکاری‌های استراتژیک محسوب می‌شود.

پویایی بازیگران منطقه‌ای در زنجیره فولاد

این واقعیت‌های جدید منطقه‌ای، لزوم بازنگری در سیاست‌های تجاری را نشان می‌دهد:

• افغانستان: در حال حرکت به سمت فرآوری مستقیم سنگ‌آهن و تولید شمش با رویکردهای نوین است.
• امارات: در زنجیره تأمین فولاد به سطح بالایی از تخصص و نقش‌آفرینی رسیده است.
• عربستان: با شتاب قابل توجهی وارد حوزه تولید و تأمین فولاد شده است.

کریدور ریلی شرق، ستون فقرات ترانزیت منطقه‌ای

با تکمیل مسیر کریدور ریلی چابهار به شمال شرق کشور در آینده نزدیک، یک شبکه ترانزیتی منسجم شکل خواهد گرفت. این شبکه از معادن افغانستان، منطقه سنگان و فلات مرکزی ایران آغاز شده و تا سواحل جنوبی کشور امتداد می‌یابد.

تثبیت نقش ایران در ترانزیت و فرآوری

تکمیل و نزدیکی کریدور ریلی شرق کشور به هرات افغانستان این امکان را فراهم می‌آورد که مواد معدنی افغانستان از طریق شبکه ریلی ایران به سواحل جنوبی، به‌ویژه سواحل مکران و بندر چابهار منتقل شود و از آنجا به بازارهای جهانی و کشورهای حوزه خلیج فارس از جمله عمان، امارات و عربستان دسترسی پیدا کند.

این توسعه زیرساختی می‌تواند نقش ایران را در چند حوزه کلیدی تثبیت کند:

• ترانزیت مواد معدنی
• فرآوری اولیه و ثانویه
• توزیع محصولات نهایی
• انتقال دانش فنی در صنعت فولاد

ظرفیت‌های عظیم معدنی سنگان خواف

پهنه عظیم صنعتی–معدنی سنگان خواف و تداوم معادن آن در خاک افغانستان، یک فرصت بی‌بدیل منطقه‌ای است. افغانستان کشوری غنی از نظر ذخایر معدنی است و برای دسترسی مطمئن به بازارهای جهانی به مسیری نیاز دارد که می‌تواند از ایران عبور کند.

آمار و ارقام مجتمع سنگ‌آهن سنگان

مجتمع سنگ‌ آهن سنگان خواف با بیش از یک میلیارد تن ذخیره، یکی از ۱۰ معدن بزرگ سنگ‌ آهن در جهان به شمار می‌رود. این مجتمع، خوراک اولیه بخش مهمی از صنعت فولاد کشور را تأمین می‌کند:

تبدیل دانش فنی به مزیت مشترک منطقه‌ای

نماینده خواف و رشتخوار تأکید کرد که دانش فنی پیشرفته‌ای که در صنعت فولاد کشور وجود دارد، نباید تنها به عنوان یک مزیت داخلی تلقی شود. این دانش فنی را می‌توان در قالب همکاری‌های منطقه‌ای و کنسرسیوم‌های بین‌المللی به یک مزیت مشترک برای کل منطقه تبدیل کرد و از این طریق، سهم ایران را در زنجیره ارزش جهانی افزایش داد.