معمای لباس‌های پشمی قربانیان پمپئی؛ آیا تاریخ فوران وزوویوس اشتباه است؟

برای سال‌ها، تاریخ ۲۴ اوت سال ۷۹ میلادی به عنوان روزی که فوران سهمگین کوه وزوویوس شهر باستانی پمپئی را در زیر خاکستر مدفون کرد، پذیرفته شده بود. اما یک کشف تازه و شگفت‌انگیز توسط باستان‌شناسان، این تاریخ سنتی و جاافتاده را با چالشی جدی و علمی روبرو کرده است.

محققان با بررسی دقیق قالب‌های گچی باقی‌مانده از قربانیان این فاجعه، به یک مشاهده عجیب دست یافتند: بسیاری از ساکنان شهر در لحظات آخر زندگی خود، لباس‌های سنگین و پشمی به تن داشته‌اند. این نوع پوشش برای گرمای شدید و سوزان ماه اوت (اوج تابستان در جنوب ایتالیا) کاملاً غیرمنطقی و نامتعارف به نظر می‌رسد.

تحلیل بافت لباس‌ها: معمای پوشاک زمستانی

تیمی از محققان دانشگاه والنسیا با به‌کارگیری تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری و آنالیز شیمیایی، موفق به بازسازی بافت لباس‌های قربانیان شدند. نتایج این بررسی‌ها نشان داد که مردم پمپئی نه تنها یک لایه، بلکه چندین لایه لباس ضخیم پشمی (تولید شده از پشم با کیفیت پایین اما گرم) پوشیده بودند. این یافته به شدت با نظریه سنتی فوران در فصل تابستان در تضاد است.

شواهد فزاینده برای فوران در اواخر پاییز

این شواهد جدید، وزنه‌ی نظریه‌ای را سنگین‌تر می‌کند که معتقد است فوران آتشفشان نه در تابستان، بلکه در اواخر پاییز (احتمالاً تاریخ ۲۴ اکتبر) رخ داده است. این نظریه پیش‌تر نیز بر اساس یافته‌های زیر مطرح شده بود:

• کشف میوه‌های پاییزی: یافتن میوه‌هایی مانند انار و گردو در ویرانه‌ها که در فصل تابستان برداشت نمی‌شوند.
• کتیبه زغالی: کشف یک کتیبه زغالی که تاریخی معادل اواسط اکتبر را نشان می‌داد.

اکنون، لباس‌های گرم قربانیان، قطعه‌ای محکم از این پازل تاریخی است که نشان می‌دهد هوا در آن روز شوم، به مراتب سردتر از آن بوده که تصور می‌شد و منطقاً با اواخر پاییز مطابقت دارد.

یکنواختی پوشش در بین قربانیان، چه در داخل خانه‌ها و چه در خیابان‌ها، فرضیه سرد بودن هوا در روز فوران را به شدت تقویت می‌کند و احتمال اینکه لباس‌ها صرفاً برای محافظت پوشیده شده باشند را تضعیف می‌نماید.

آیا لباس‌ها محافظ بودند؟

با این حال، کارشناسان هنوز در این زمینه کاملاً هم‌نظر نیستند. گروهی از محققان این فرضیه را مطرح کرده‌اند که شاید این لباس‌های ضخیم نه برای مقابله با سرما، بلکه به عنوان یک لایه محافظ در برابر باران سنگ‌آذرین و خاکستر داغ در لحظات فرار پوشیده شده‌اند. اما همان‌طور که اشاره شد، یکنواختی پوشش در میان قربانیان، فرضیه سرد بودن هوا را تقویت می‌کند.

این کشف بار دیگر یادآوری می‌کند که حتی با گذشت دو هزار سال، شهر باستانی پمپئی همچنان رازهای ناگفته و مهمی در سینه دارد که می‌تواند تاریخ پذیرفته‌شده را دگرگون سازد.