هشدار درباره افزایش مصرف گاز و اعمال محدودیت‌های جدید؛ جزئیات طرح تعرفه‌گذاری پلکانی

افزایش چشمگیر مصرف گاز و هشدار درباره محدودیت‌های آتی

با آغاز فصل سرد سال و افت محسوس دما در اغلب نقاط کشور، میزان مصرف گاز طبیعی در بخش‌های خانگی و تجاری به طور چشمگیری افزایش یافته است. این افزایش مصرف که عمدتاً ناشی از سرمای زودهنگام و استفاده غیربهینه از وسایل گرمایشی است، فشار مضاعفی را بر شبکه انتقال و توزیع گاز وارد کرده است.

بر اساس گزارش‌های رسمی، میزان تولید روزانه گاز کشور حدود ۸۵۰ میلیون متر مکعب است، در حالی که مصرف روزانه در روزهای اخیر از ۶۲۵ میلیون متر مکعب فراتر رفته است. حدود ۷۰ درصد از این میزان مصرف، در بخش‌های خانگی، تجاری و صنایع جزء به کار می‌رود.

اعمال محدودیت برای صنایع با افزایش مصرف خانگی

مدیران ارشد بخش گاز اعلام کرده‌اند که اولویت اصلی در فصل سرما، تأمین پایدار گاز خانوارهاست. با این حال، افزایش مصرف خانگی، ظرفیت شبکه را به سمت تأمین این بخش سوق داده و منجر به کاهش فشار گاز برای مناطق صنعتی و انرژی‌بر شده است.

در شبکه گاز، ۴۳۵ میلیون متر مکعب به عنوان خط مبنایی مصرف خانگی، تجاری و صنایع جزء در نظر گرفته شده است. هرگاه مصرف از این میزان فراتر رود، شرکت ملی گاز مجبور به اعمال محدودیت بر سایر مشترکان، به ویژه بخش‌های انرژی‌بر خواهد بود.

پیش‌بینی می‌شود به دلیل تداوم و ورود توده هوای سرد به کشور، خصوصاً در نقاط جنوبی، فلات مرکزی و شمال شرق، مصرف روزانه تا پایان هفته جاری به ۶۵۰ میلیون متر مکعب برسد. این در حالی است که در چهار روز گذشته، مصرف گاز ۱۰۰ میلیون متر مکعب افزایش یافته است و محدودیت‌های مصرف گاز از هفته‌های آینده اعمال خواهد شد.

الگوی جدید مصرف گاز: اجرای عدالت و کاهش ناترازی

کارشناسان انرژی، اجرای طرح الگوی مصرف گاز و افزایش پلکانی تعرفه‌ها را یکی از موثرترین اقدامات برای کاهش ناترازی انرژی و برقراری عدالت در این حوزه می‌دانند. این طرح با هدف جلوگیری از مصرف بی‌رویه توسط مشترکان پرمصرف (مانند گرم کردن استخرها در شرایط اوج مصرف) تدوین شده است.

تکالیف دستگاه‌های دولتی و کاهش ۲۰ درصدی مصرف

مصوبه هیئت وزیران در خصوص الگوی جدید مصرف گاز، تنها به اصلاح تعرفه‌ها محدود نیست و شامل ۸ بند کلیدی از جمله مدیریت مصرف در ساختمان‌های دولتی می‌شود. این مصوبه، دستگاه‌های اجرایی را مکلف به رعایت موارد زیر کرده است:

• تنظیم دمای آسایش ساختمان‌ها در دوره سرد سال، حداکثر تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد.
• خاموش کردن سامانه‌های گرمایشی در ایام تعطیل.
• کاهش حداقل ۲۰ درصدی مصرف گاز طبیعی ساختمان‌ها در دوره سرد سال (از ابتدای آبان) نسبت به دوره مشابه سال ۱۴۰۱.

خط مبنای مصرف گاز دستگاه‌های مشمول، ۸۰ درصد مصرف گاز در مدت مشابه دوره سرد سال ۱۴۰۱ تعیین شده و پایش ساختمان‌ها نیز به صورت دو هفته یک‌بار انجام خواهد شد.

تشریح پلکان‌های چهارگانه تعرفه گاز خانگی

تعرفه‌گذاری جدید بر اساس چهار پلکان مصرفی تعیین شده است. مبنای محاسبه هزینه گاز، مصرف ماهانه (بر حسب مترمکعب) در مقایسه با میانگین مصرف ۵ سال گذشته در همان ماه و در شهر محل سکونت مشترک است.

روند فعلی مصرف گاز در کشور، هشداری جدی برای مدیریت پایدار انرژی محسوب می‌شود. اگرچه تأمین گرمایش خانوارها اولویت اصلی است، اما کارشناسان تأکید دارند که رعایت اصول صرفه‌جویی و اجرای سیاست‌های بهینه‌سازی در بخش‌های مختلف، تنها راه متوازن برای جلوگیری از بروز قطعی گاز در آینده است.