رشد ۲۶۹ درصدی صید مجاز و ارزآوری ۲۰ میلیون دلاری شیلات گلستان

پروژه‌های کلان شیلات در گلستان: خاویار و میگو

در سواحل دریای خزر، یک طرح بسیار مهم از دهه فجر سال گذشته در دست اجراست. این پروژه شامل تولید ۱,۵۰۰ تن گوشت و ۱۵۰ تن خاویار بوده و تاکنون ۴۰ درصد پیشرفت فیزیکی داشته است. علاوه بر این، ۱۰ پروژه فعال خاویاری دیگر نیز در استان مشغول به تولید هستند و یک پروژه هزار تنی خاویاری دیگر در خواجه‌نفس پیش‌بینی شده که در انتظار تحویل زمین از منابع طبیعی است.

تولید و صادرات خاویار

در حال حاضر، سالانه حدود ۲۰۰ تن صید و دو تن خاویار در استان تولید می‌شود. تمام خاویار تولیدی در منطقه آشوراده بندر ترکمن استحصال و به کشورهای اروپایی صادر می‌گردد. همچنین، امسال حدود ۴۰ قطعه مولد خاویاری برای بازسازی ذخایر به شیلات تحویل داده شده است.

پرورش میگو و دستاوردهای اقتصادی

یکی از سه برنامه اصلی شیلات استان، طرح پرورش میگو در شمال گمیشان است. خوشبختانه، فاز اول این طرح امسال ۹۵ درصد پیشرفت داشته و برای نخستین‌بار پس از چند سال، برداشت میگو از مرز ۴,۳۰۰ تن فراتر رفته است.

سایت میگو حدود سه هزار نفر اشتغال مستقیم و غیرمستقیم ایجاد کرده و ۲۰ میلیون دلار ارزآوری به همراه داشته است. همچنین هشت مرکز عمل‌آوری میگو در استان فعال هستند که زنجیره اشتغال خوبی ایجاد کرده‌اند.

تکثیر مصنوعی و بازسازی ذخایر

برنامه بازسازی ذخایر در پایان سال با رهاسازی بچه‌ماهی در دریا انجام می‌شود. اگرچه برنامه تعیین شده ۵۰ میلیون قطعه بود، اما مراکز تکثیر استان عملکرد بسیار خوبی از خود نشان داده و سال گذشته ۹۳ میلیون قطعه بچه‌ماهی تولید و رهاسازی شد.

صادرات ماهی قفس و ظرفیت‌های جدید سرمایه‌گذاری

امسال برای نخستین‌بار، صادرات ماهی قفس به کشور روسیه انجام شد. در سال جاری ۳۰۰ تن برداشت از این بخش صورت گرفته و برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری ۵۰۰ تن در سال‌های آتی انجام شده است. ظرفیت‌های این حوزه به شرح زیر است:

• پروانه تأسیس صادر شده: ۵,۰۰۰ تن
• ظرفیت مطالعه‌شده آماده سرمایه‌گذاری: ۸,۰۰۰ تن

چالش‌های محیط زیستی و کاهش ذخایر طبیعی

مهم‌ترین علت کاهش ذخایر طبیعی، از بین رفتن زایشگاه‌های طبیعی ماهیان است. به دلیل احداث سدها و آب‌بندان‌های متعدد در بالادست، آب‌رسانی به رودخانه‌ها و سپس به دریا مختل شده و ماهیان امکان مهاجرت برای تخم‌ریزی ندارند. این امر، شیلات را مجبور به انجام تکثیر مصنوعی و رهاسازی بچه‌ماهی‌ها در دریا کرده است.

توقف فعالیت شرکت‌های صیادی

کاهش شدید عمق آب در غرب استان باعث شده است که چهار شرکت صیادی فعالیت خود را متوقف کنند. با این حال، شرکت‌های فعال در منطقه میانکاله، میزان صیدی دو تا سه برابر مرز مقابل خود دارند. لازم به ذکر است که ظرفیت صید بر اساس مصوبه کمیسیون عالی مشخص است و امکان افزایش بی‌ضابطه وجود ندارد.

رشد چشمگیر صید مجاز

آمارها نشان می‌دهد که امسال تاکنون ۷۰ تن صید مجاز ثبت شده که نسبت به سال گذشته ۲۶۹ درصد رشد داشته است. سال گذشته شرایط صید بسیار سخت و میزان آن ناچیز بود، اما اکنون علاوه بر صید مجاز، صید غیرمجاز نیز در بازار عرضه می‌شود.