حذف حجم مبنا و دامنه نوسان در بورس: شرط موفقیت در تغییر دامنه نوسان چیست؟

حذف حجم مبنا و افزایش دامنه نوسان، دو محور اساسی در اصلاحات اخیر بازار سهام هستند که هدف اصلی آن‌ها تسهیل مکانیزم قیمت‌گذاری و ارتقاء کارایی بازار است. در حالی که موافقان، این اقدامات را برای تعمیق بازار و حذف موانع مصنوعی ضروری می‌دانند، منتقدان نسبت به افزایش احتمالی نوسانات و ریسک‌های کوتاه‌مدت ابراز نگرانی کرده‌اند. اما این تصمیمات بنیادین در عمل چه تأثیری بر عملکرد آتی و کلیت بازار سرمایه خواهند داشت؟

ضرورت حذف حجم مبنا برای کشف قیمت شفاف

همایون دارابی، کارشناس بازار سرمایه، در ارزیابی تأثیر حذف حجم مبنا بر بورس، این اقدام را عاملی کلیدی برای کشف قیمت شفاف و عادلانه در بازار دانست. به گفته وی، این تصمیم به بازار اجازه می‌دهد تا قیمت‌ها متناسب با شرایط واقعی و نوسانات موجود کشف شوند.

وی توضیح داد:

• فرمول خاص حجم مبنا، کشف قیمت عادلانه را به تأخیر می‌انداخت.
• این تأخیر به ویژه در مورد شرکت‌هایی که پس از افزایش سرمایه، حجم مبنای آن‌ها به شدت بالا رفته بود، بسیار محسوس بود.
• حذف این عامل، عملاً هم کارایی بازار را افزایش داده و هم کشف قیمت عادلانه را با مطلوبیت بیشتری محقق خواهد ساخت.

چالش‌های حذف یا تغییر دامنه نوسان

دارابی تأکید کرد که برخلاف حجم مبنا، تغییر یا حذف دامنه نوسان مسیری به آسانی نیست و نیازمند پیش‌شرط‌های مهمی است. این اقدام مستلزم وجود زیرساخت‌های قوی و منابع مالی قابل ملاحظه است.

حذف دامنه نوسان، به آسانی حذف حجم مبنا نیست؛ به این خاطر که حذف دامنه نوسان نیازمند بازارگردان‌های قوی و پرقدرت است. زمانی که بازار سهام با شوک مواجه می‌شود، باید بازارگردان‌هایی وجود داشته باشند که منابع قابل ملاحظه‌ای برای کنترل بازار داشته باشند. در غیر این صورت، قیمت‌ها می‌توانند نوسان بسیار زیادی داشته باشند.

اهمیت شناوری سهام و منابع مالی

کارشناس بازار سرمایه به یک مشکل اساسی دیگر در مسیر تغییر دامنه نوسان اشاره کرد: عدم شناوری کافی سهام در برخی از شرکت‌ها. کم بودن سهام شناور باعث می‌شود تلاطم‌هایی که در بازار رخ می‌دهد، پتانسیل آسیب‌رسانی بیشتری برای سهامداران داشته باشد.

وی نتیجه‌گیری کرد که با توجه به این چالش‌ها، از جمله نیاز به بازارگردان‌های قدرتمند و افزایش شناوری سهام، "ما هنوز با زمانی که بتوانیم در دامنه نوسان یک تغییر جدی ایجاد کنیم فاصله داریم."