رد ادعای اتلاف ۵۰ درصدی انرژی توسط فولادسازان: محدودیت‌های گاز مستند است

مجادله بر سر آمار اتلاف انرژی و تحویل گاز

اخیراً گزارشی منتشر شده که ادعا می‌کند صنایع فولادی کشور نه تنها با کاهش تحویل گاز مواجه نبوده‌اند، بلکه بر اساس «داده‌های کارشناسی»، بیش از ۵۰ درصد اتلاف انرژی دارند. این گزارش همچنین مدعی است که میزان گاز تحویلی به فولادسازان در آذرماه امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشد حدود ۵۰ درصدی داشته است. نویسندگان این گزارش، طرح موضوع محدودیت‌های گازی و تأثیر آن بر تولید فولاد را صرفاً «فضاسازی رسانه‌ای» و ناشی از سهم‌خواهی بیشتر از منابع انرژی توصیف کرده‌اند.

ابهام در مبنای آمار اتلاف انرژی

نکته قابل تأمل این است که در گزارش مذکور، منبع مشخص و قابل استنادی برای آمارهای ادعا شده ارائه نشده و روشن نیست این ارقام بر اساس چه مبنایی، از سوی کدام نهاد رسمی و با چه روش محاسباتی استخراج شده‌اند. فعالان صنعت فولاد معتقدند مقایسه درصدی مصرف گاز با سال گذشته، در شرایطی که مصرف سال قبل به‌دلیل محدودیت‌های شدید در پایین‌ترین سطح قرار داشته، بدون توضیح درباره مبنای آماری، تصویری ناقص و جهت‌دار از واقعیت‌های این صنعت ارائه می‌دهد.

پاسخ انجمن تولیدکنندگان فولاد

بهادر احرامیان، عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ایران، در واکنش به این اخبار، ضمن قدردانی از مدیریت دولت در شرایط موجود، تاکید کرد که تولید فولاد در سال جاری با وجود برخی محدودیت‌ها همچنان ادامه دارد و شرایط نسبت به سال گذشته به‌مراتب بهتر و شفاف‌تر است.

مقایسه گمراه‌کننده با سال گذشته

احرامیان با اشاره به آمار رشد تحویل گاز اظهار داشت: «وقتی مبنای مقایسه، عدد بسیار پایینی در سال گذشته باشد، طبیعی است که هر افزایشی به صورت درصدی بزرگ دیده شود. آذرماه سال قبل مصرف گاز صنایع به دلیل محدودیت‌های شدید در پایین‌ترین سطح قرار داشت و مقایسه درصدی بدون توجه به این مبنا، گمراه‌کننده است.»

او همچنین ارقام مطرح‌شده درباره هدررفت گاز را فاقد اعتبار دانست و تصریح کرد: «اعداد و درصدهایی منتشر شده که مشخص نیست بر چه مبنایی محاسبه شده‌اند؛ این آمارها از نظر ما قابل استناد نیستند.»

ابلاغ رسمی محدودیت ۲۰ تا ۲۵ درصدی

عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد به مستند بودن محدودیت‌ها اشاره کرد و خاطرنشان ساخت: «شرکت‌های گاز حدود سه هفته پیش نامه‌هایی با محدودیت ۲۰ تا ۲۵ درصدی به واحدها ارسال کرده‌اند. در برخی مناطق این محدودیت‌ها به‌طور کامل اعمال شده و در برخی کمتر، اما در مجموع نسبت به سال گذشته وضعیت شفاف‌تر و قابل مدیریت‌تر است.»

نقد فعالان حوزه فولاد به ادعای هدررفت

عزیز قنواتی، دیگر فعال حوزه فولاد، نیز با انتقاد از انتشار آمارهای غیرمستند، بر لزوم مشخص شدن مبنای سنجش اتلاف انرژی تأکید کرد.

تفاوت اتلاف انرژی با عقب‌ماندگی تکنولوژیک

قنواتی توضیح داد که باید مشخص شود آیا منظور از اتلاف انرژی، مقایسه با عملکرد سال‌های گذشته واحدهاست یا با آخرین فناوری‌های روز دنیا. وی افزود: «اگر منظور این است که فناوری فولاد ایران نسبت به نسخه‌های جدید اروپایی بازدهی کمتری دارد، این موضوع باید در چارچوب مقایسه درست مطرح شود؛ در غیر این صورت چنین قیاسی، مشابه مقایسه مصرف سوخت خودروهای داخلی با خودروهای روز دنیاست که اساساً قیاس دقیقی محسوب نمی‌شود.»

وی همچنین ادعای هدررفت گاز را نادرست دانست و بیان کرد: «گاز فولادساز مستقیم وارد کوره می‌شود و فرآیند تولید انجام می‌گیرد؛ مفهومی به نام هوا کردن گاز در این صنعت وجود ندارد.»

مستند بودن محدودیت‌های برق و گاز

قنواتی با تأکید بر مستند بودن محدودیت‌های انرژی در صنایع، اظهار داشت که محدودیت برق در تابستان و محدودیت گاز در زمستان موضوعی مستند و قابل بررسی است و از طریق نامه‌ها و اسناد موجود کاملاً قابل استعلام است.

زمانی که شرکت گاز یا برق اعلام می‌کند یک واحد صنعتی در ساعت یا روز مشخصی محدودیت دارد به این معناست که مصرف آن واحد به‌صورت عملی قطع یا محدود می‌شود و کوره از مدار خارج می‌شود؛ این مساله نیازی به اثبات اضافه ندارد و از طریق استعلام رسمی قابل بررسی است.

چشم‌انداز زمستان و احتمال تکرار محدودیت‌ها

این فعال صنعت فولاد در پایان با اشاره به چشم‌انداز زمستان پیش‌رو خاطرنشان کرد: گرچه در آذرماه محدودیت گاز هنوز شدید نبوده، اما با توجه به عدم اجرای پروژه‌های جدید افزایش تولید گاز و ثابت ماندن سطح عرضه، احتمال تکرار محدودیت‌ها در ماه‌های آینده بالاست؛ موضوعی که صرف اعلام آن از سوی دولت، بدون پشتوانه عملی، نمی‌تواند نگرانی صنایع را برطرف کند.