نقش حیاتی سازه‌های آبخیزداری در هرمزگان؛ احداث بیش از 8 هزار سازه و حفظ جنگل‌های حرا

نقش حیاتی آبخیزداری در امنیت زیستی و تولید پایدار هرمزگان

محمدنور موسوی، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری هرمزگان، در جریان بازدید میدانی از سازه‌های آبخیزداری این استان، بر اهمیت بنیادین این سازه‌ها در مدیریت منابع طبیعی و ارتقای امنیت زیستی منطقه تاکید کرد. وی اظهار داشت که این اقدامات نه تنها در کنترل و تعدیل سیلاب‌ها نقش دارند، بلکه در ابعاد گسترده‌تری از جمله حفاظت از خاک، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی و توسعه پایدار کشاورزی مؤثر هستند.

اهداف کلیدی سازه‌های آبخیزداری

سازه‌های آبخیزداری مجموعه‌ای از کارکردهای حیاتی را برای اکوسیستم و جوامع محلی فراهم می‌آورند که شامل موارد زیر است:

• کنترل و تعدیل سیلاب‌ها: کاهش خسارات ناشی از طغیان رودخانه‌ها و روان‌آب‌ها.
• حفاظت از خاک: جلوگیری از فرسایش و تخریب اراضی.
• تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی: کمک به نفوذ آب به اعماق زمین و تقویت منابع آبی.
• توسعه پوشش گیاهی: ایجاد شرایط مناسب برای رشد و پایداری گونه‌های گیاهی.
• تولید پایدار کشاورزی و ارتقای امنیت زیستی استان.

حفاظت از جنگل‌های حرا با مدیریت روان‌آب

مدیرکل منابع طبیعی هرمزگان همچنین به اثرات زیست‌محیطی مثبت ورود بخشی از سیلاب‌ها به دریا اشاره کرد و افزود: ورود این روان‌آب‌ها به سواحل، نقشی بسزا در تقویت و پایداری جنگل‌های حرا دارد. استان هرمزگان با داشتن بیش از ۲۴ هزار هکتار جنگل حرا، بزرگترین سطح این اکوسیستم ارزشمند را در سطح کشور داراست.

در راستای حفظ این تنوع زیستی و کاهش آثار تغییرات اقلیمی، تاکنون با مشارکت فعال جوامع محلی، عملیات تولید و کاشت بیش از ۱۵ میلیون اصله نهال حرا در مناطق ساحلی استان انجام شده است.

آمار و دستاوردهای اجرایی

عملیات گسترده‌ای در حوزه منابع طبیعی هرمزگان از محل اعتبارات ملی و استانی و همچنین با همکاری خیران و مردم به اجرا درآمده است. این طرح‌های جامع شامل مرتع‌داری، بیابان‌زدایی، آبخیزداری، زراعت چوب و عملیات آبخوان‌داری هستند.

با اجرای این طرح‌ها، تاکنون بیش از هشت هزار سازه آبخیزداری در سطح استان احداث شده است. علاوه بر این، مدیریت روان‌آب در بیش از ۱۵ هزار هکتار از اراضی استان از طریق اجرای بند و بندسار بر پایه دانش بومی هرمزگان انجام شده که نقش مهمی در کاهش خسارات سیلاب و افزایش بهره‌وری منابع آبی داشته است.

گستردگی حوضه‌های آبخیز و اراضی استان

استان هرمزگان از حوضه‌های آبخیز بسیار گسترده‌ای برخوردار است که مدیریت منابع آن نیازمند همکاری‌های بین استانی است. هرمزگان دارای بیش از ۱۰ میلیون هکتار حوضه آبخیز است که حدود ۳۰ درصد آن در استان‌های همجوار کرمان، فارس و بوشهر قرار دارد. آمار تفکیکی اراضی استان به شرح زیر است: