تولید سیمان کم‌کربن LC3؛ کاهش ۴۰ درصدی CO2 و راه‌اندازی تجارت اعتبار کربنی

جایگاه ایران در توسعه پایدار بتن جهان

مصطفی احمدوند، رئیس مرکز تحقیقات بتن، اعلام کرد که ایران به عنوان نماینده فعال در کمیته توسعه پایدار بتن در آمریکا حضور دارد و در میان ۱۰۸ کشور، جزو فعال‌ترین‌ها و در شاخه برتر جهان قرار گرفته است. فعالیت این مرکز در بخش توسعه پایدار حدود ۳۰ سال سابقه دارد.

با توجه به تغییرات آب و هوایی، «کنسرسیوم بتن سبز ایران» متشکل از ۱۸ تشکل و نهاد صنفی در صنعت سیمان و بتن با هدف کاهش کربن ایجاد شده است که مرکز تحقیقات، کارهای آزمایشگاهی آن را پیش می‌برد.

فناوری LC3: سیمانی با کیفیت بالاتر و کربن کمتر

سیمان جدیدی به نام ال‌سی‌تری (LC3) توسط این مرکز ایجاد شده که کیفیت آن به مراتب از سیمان‌های فعلی بالاتر است. این سیمان یک پارادایم جدید در صنعت ایجاد کرده تا ضمن مصرف کمتر سیمان، با کاهش کربن به محیط زیست کمک شود. دریافت مجوز رشته دانشگاهی در این زمینه نیز نشان‌دهنده اهمیت این موضوع است.

ترکیبات و مزایای سیمان LC3

فناوری LC3 پس از حدود ۱۶ سال تلاش به نتیجه رسیده و اکنون امکان کنترل کارخانجات سیمان برای استفاده از آن فراهم است. ترکیبات این سیمان به شرح زیر است:

• ۵۰ درصد کلینکر
• ۳۰ درصد خاک رس کلسینه شده
• ۱۵ درصد سنگ آهک
• ۵ درصد ژیپس

از مهم‌ترین مزایای این سیمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• کاهش مصرف کلینکر
• کاهش ۳۰ تا ۴۰ درصدی تولید CO2
• افزایش مقاومت در برابر حملات قلیایی- سلیسی
• افزایش دوام بتن

حبس CO2 در بتن برای افزایش کیفیت و کاهش آلودگی

آریا احمدوند، معاون پژوهشی مرکز تحقیقات بتن، با اشاره به سهم ۸ درصدی صنعت بتن در تولید آلودگی و گازهای گلخانه‌ای جهان، تأکید کرد که بتن بعد از آب بیشترین مصرف را در بین مردم جهان دارد و طبیعتاً کربن بیشتری منتشر می‌کند. وی افزود: هر ساله شش تا هفت میلیارد متر مکعب بتن در جهان تولید می‌شود که سهم ایران ۱۰۰ میلیون متر مکعب (حدود یک درصد) است.

در تولید هر متر مکعب بتن ۲۳۰ تا ۳۶۰ کیلوگرم CO2 منتشر می‌شود. ما در مرکز تحقیقات آزمایشگاهی سعی می‌کنیم این CO2 را در بتن محبوس کنیم.

معاون پژوهشی مرکز تحقیقات بتن توضیح داد که طی یک فرآیند، CO2 تولیدی کارخانجات سیمان یا سایر کارخانجات از هوا گرفته شده و در بتن محبوس می‌شود. این عمل‌آوری، مقاومت‌های سریع‌تر و بالاتر را برای بتن به ارمغان می‌آورد و از سوی دیگر به تمیزتر شدن هوا کمک می‌کند.

الزام به کاهش گازهای گلخانه‌ای

دو سال پیش آیین‌نامه‌ای با عنوان ACI 323 با هدف بتن کم‌کربن در آمریکا تهیه شده است که بر اساس آن کشورها متعهد به کاهش گازهای گلخانه‌ای هستند. این آیین‌نامه قرار است تا قبل از عید در اختیار جامعه مهندسان مشاور و صنعت بتن ایران قرار گیرد.

فرصت‌های تجارت اعتبار کربنی (Carbon Credit)

موضوع جدیدی به نام اعتبار کربنی یا کربن کردیت (Carbon Credit) مطرح شده است. در این سازوکار، کارخانجاتی که کربن کمتری تولید می‌کنند، می‌توانند اعتبار کربن خود را به فروش برسانند. به طور مثال، اگر کارخانه‌ای بتواند میزان CO2 تولیدی را از ۱۰۰۰ کیلوگرم به ۸۰۰ کیلوگرم کاهش دهد، می‌تواند ۲۰۰ کیلوگرم کاهش را به عنوان اعتبار کربنی به شرکت‌هایی که کربن بیشتری تولید می‌کنند، بفروشد. در واقع، این روش نوعی جریمه برای کارخانجاتی است که گازهای گلخانه‌ای بیشتری منتشر می‌کنند.

در حال حاضر، هر یک تن CO2 در کالیفرنیا بین ۳۰ تا ۶۰ دلار معامله می‌شود، در حالی که این رقم در ایران حدود ۵ دلار خرید و فروش می‌شود.