هزینه اینترنت خانوار به مرز یک میلیون تومان رسید؛ هشدار شکاف دیجیتال

افزایش سرسام‌آور هزینه‌های ارتباطی و سبقت از تورم

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، یک خانواده شهری چهار نفره در حال حاضر برای دسترسی به خدمات اینترنت ثابت و همراه، ماهانه مبلغی در حدود ۸۰۰ هزار تا یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان هزینه می‌کند. این رقم نگران‌کننده در مقایسه با سه سال قبل، بیش از دو برابر افزایش یافته و نکته مهم‌تر آنکه سرعت رشد آن، از نرخ تورم رسمی کشور نیز پیشی گرفته است.

اینترنت اکنون سهمی حدود ۹ درصدی از کل مخارج ماهانه خانوار را به خود اختصاص داده است. این میزان بسیار فراتر از استانداردهای جهانی است که معمولاً بین ۳ تا ۵ درصد تعریف می‌شود و نشان‌دهنده فشار مضاعف و غیرقابل تحمل بر بودجه خانواده‌هاست.

سهم مکالمه و پیامک در سبد هزینه‌ها

علاوه بر اینترنت، هزینه‌های مربوط به بسته‌های مکالمه و پیامک نیز همچنان سهم قابل‌توجهی از کل مخارج ارتباطی را به خود اختصاص داده‌اند. با وجود رواج گسترده پلتفرم‌های پیام‌رسان، تماس تلفنی برای بسیاری از مشاغل و ارتباطات ضروری باقی مانده و خانواده‌ها را ناچار به خرید بسته‌های ترکیبی می‌کند.

کیفیت نزولی در مقابل قیمت صعودی

نکته‌ای که وضعیت موجود را تلخ‌تر می‌کند، عدم تناسب میان افزایش قیمت‌ها و بهبود کیفیت خدمات است. در حالی که تعرفه‌ها به اشکال مستقیم و غیرمستقیم (مانند کاهش حجم یا مدت اعتبار بسته‌ها) رشد چشمگیری داشته‌اند، کاربران همچنان با مشکلات زیر دست و پنجه نرم می‌کنند:

• افت شدید سرعت در ساعات اوج مصرف
• قطعی‌های مکرر و غیرقابل پیش‌بینی
• عدم پایداری خدمات در مناطق مختلف

این ناهماهنگی فاحش بین «هزینه پرداختی» و «کیفیت دریافتی» باعث شده است که بسیاری از خانوارها برای تأمین هزینه ضروری اینترنت، ناچار به چشم‌پوشی از مخارج فرهنگی و رفاهی دیگر خود شوند.

ریشه‌های معضل و خطر شکاف دیجیتال

کارشناسان حوزه ارتباطات، نبود رقابت واقعی و مؤثر میان اپراتورها را یکی از عوامل اصلی این وضعیت می‌دانند. در بازاری که انتخاب‌های مصرف‌کننده محدود باشد، حتی افزایش‌های جزئی در تعرفه‌ها نیز به‌سرعت در کل بازار گسترش می‌یابد و هیچ راه فراری برای کاربر باقی نمی‌ماند.

در این میان، اصلی‌ترین قشری که قربانی این شرایط می‌شود، طبقه متوسط جامعه است. در حالی که دهک‌های بالا حساسیت قیمتی کمتری دارند و دهک‌های پایین مصرف خود را به حداقل رسانده‌اند، طبقه متوسط برای امور حیاتی مانند آموزش، اشتغال، و خدمات بانکی وابستگی شدیدی به فضای مجازی دارد.

تداوم این روند می‌تواند منجر به ایجاد یک «شکاف دیجیتال» عمیق در جامعه شود که در آن، دسترسی به فرصت‌های رشد و یادگیری، تنها محدود به قشر مرفه باقی بماند.