هشدار ثبت احوال قزوین: نرخ ولادت به ۹ در هزار رسید؛ سالمندی جمعیت و افزایش ۵ ساله فاصله ازدواج تا فرزند اول

هشدار ثبت احوال قزوین درباره بحران جمعیتی

مدیرکل ثبت احوال استان قزوین با تشریح آمارهای جمعیتی، نسبت به کاهش شدید نرخ ولادت و افزایش سهم سالمندان هشدار داد. بر اساس این آمارها، نرخ تولد در استان به ۹ در هزار کاهش یافته و قزوین در رتبه بیست و پنجم کشور قرار دارد؛ همچنین پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۱۵ سهم جمعیت سالمند استان به ۱۱ درصد برسد که پیامدهای اقتصادی و اجتماعی جدی به همراه خواهد داشت.

آمار کلی جمعیت و نرخ فوت در استان

بر اساس اعلام مدیرکل ثبت احوال استان قزوین، جمعیت کنونی استان ۱ میلیون و ۳۴۶ هزار نفر است. وی با اشاره به اینکه سهم استان از جمعیت کل کشور به حدود نیم درصد کاهش یافته، تأکید کرد که قزوین نتوانسته است رشد جمعیتی متناسب با میانگین کشوری را حفظ کند.

در تشریح آمار فوت، اعلام شد که در سال جاری ۴ هزار و ۷۸۲ مورد فوت در استان ثبت شده است که این میزان معادل ۵.۴ فوت به ازای هر هزار نفر جمعیت است و همچنان بالاتر از میانگین کشوری قرار دارد.

امید به زندگی زنان در وضعیت بهتر

این مقام مسئول، میانگین سنی فوت‌شدگان را شاخصی امیدوارکننده دانست و به بهبود شاخص امید به زندگی در میان زنان اشاره کرد:

• بانوان: امید به زندگی از ۷۰ سال به ۷۲ سال افزایش یافته است.
• مردان: امید به زندگی با کاهش جزئی، از ۶۷ سال به ۶۶ سال رسیده است.

تهدید سالمندی و کاهش رشد اقتصادی

مدیرکل ثبت احوال استان قزوین درباره تغییر ساختار سنی جمعیت هشدار داد و پیش‌بینی کرد که قزوین در آینده‌ای نزدیک جزو استان‌های با جمعیت سالمند بالا خواهد بود. این تغییر ساختار ناشی از ورود متولدین دهه ۶۰ به سن سالمندی تا سال ۱۴۱۵ است.

وی ناترازی جمعیتی را عاملی مؤثر بر کاهش رشد اقتصادی دانست و تأکید کرد که نیاز کشور و استان، دستیابی به توازن جمعیتی در تمام رده‌های سنی است، چرا که افزایش جمعیت بازنشستگان یکی از پیامدهای اصلی این روند خواهد بود.

سقوط نرخ ولادت و جایگاه قزوین

آمارها نشان‌دهنده افت شدید و نگران‌کننده نرخ ولادت در استان است. نرخ تولد که در سال ۱۳۵۵ حدود ۴۵.۹ تولد به ازای هر هزار نفر بود، در سال ۱۴۰۰ به ۱۱.۶ و در سال جاری به ۹ تولد به ازای هر هزار نفر کاهش یافته است. این در حالی است که تعداد ولادت‌های استان که در سال‌های گذشته حدود ۱۵ هزار تولد بود، طی چهار تا پنج سال اخیر تقریباً نصف شده است.

استان قزوین با نرخ ۹ در هزار، در رتبه بیست‌وپنجم کشور قرار دارد و جزو استان‌های کم‌بارور دسته‌بندی می‌شود. در مقابل، استان‌هایی نظیر سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، خوزستان و هرمزگان بالاترین نرخ ولادت را ثبت کرده‌اند.

افزایش ۵ برابری فاصله ازدواج تا تولد فرزند

یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر کاهش باروری، افزایش فاصله زمانی بین ازدواج تا تولد نخستین فرزند است. این فاصله که در سال ۱۴۰۰ حدود یک سال بود، در سال ۱۴۰۴ به حدود پنج سال افزایش یافته است.

در تحلیل ترکیب تولدها، مشخص شد که سهم فرزندان اول (از ۴۳٪ به ۳۹٪) و دوم (از ۴۴٪ به ۴۰٪) کاهش یافته، اما سهم فرزند سوم از ۱۰ درصد به ۱۷ درصد افزایش جزئی داشته است. با این حال، به دلیل پایین بودن کلی تعداد تولدها، این افزایش در سهم فرزند سوم تأثیر محسوسی بر نرخ ولادت نداشته است.

مسائل جمعیتی تنها به اقتصاد محدود نمی‌شود و مجموعه‌ای از عوامل فرهنگی، اجتماعی و سبک زندگی در آن نقش دارند و سیاست‌گذاری در این حوزه باید جامع و همه‌جانبه باشد.