بحران سرقت کابل و بن‌بست فیبر نوری در کرمانشاه؛ مشترکین در برزخ بی‌ارتباطی

فلج شدن شریان حیاتی ارتباطات با سرقت کابل‌های مسی

پدیده شوم سرقت تجهیزات و کابل‌های مخابراتی در کرمانشاه به یک سریال تلخ تکراری تبدیل شده است. سارقان با برش دادن رشته‌های ارتباطی، عملاً هزاران مشترک را در سکوت دیجیتالی فرو می‌برند. عمق فاجعه زمانی نمایان می‌شود که در بسیاری از محلات هدف سرقت، پوشش‌دهی اپراتورهای تلفن همراه (همراه اول و ایرانسل) نیز با ضعف شدید و نقاط کور فراوان روبروست.

در چنین شرایطی که دیتای موبایل کارایی لازم را ندارد، خط تلفن ثابت و اینترنت مبتنی بر آن (ADSL/VDSL) تنها راه اتصال به دنیای خارج، انجام امور بانکی، تحصیلی و کسب‌وکارهای خانگی است. قطع کابل مسی در این مناطق، نه فقط به معنای قطع یک تماس صوتی، بلکه به معنای ایزوله شدن کامل دیجیتالی خانوارهاست.

تکنولوژی هست، دسترسی نیست؛ بن‌بست فیبر نوری

راهکار مدرن و جایگزینی که همواره از سوی کارشناسان توصیه می‌شود، گذر از سیم‌های مسی و پیوستن به شبکه پرسرعت فیبر نوری است؛ تکنولوژی‌ای که به دلیل عدم وجود مس، جذابیت سرقت ندارد و پایداری بالایی را تضمین می‌کند. اما مشاهدات میدانی و گلایه‌های شهروندان کرمانشاهی پرده از چالشی جدید برمی‌دارد: اگرچه در برخی از همین محلات آسیب‌دیده، زیرساخت فیبر نوری تا پای منازل آمده است، اما متقاضیان پس از مراجعه به مراکز مخابرات استان با پاسخ ناامیدکننده زیر مواجه می‌شوند:

ظرفیت پورت‌ها تکمیل شده است.

مشترکین کرمانشاهی در یک چرخه معیوب گرفتار شده‌اند؛ از یک سو کابل‌های مسی‌شان مکرراً به سرقت می‌رود و جایگزین نمی‌شود، و از سوی دیگر برای دریافت سرویس فیبر نوری با پاسخ منفی مبنی بر تکمیل ظرفیت و نبود تجهیزات مواجه می‌شوند. مسئولین مخابرات صراحتاً اعلام کرده‌اند که فعلاً هیچ برنامه مدون یا بودجه‌ای برای افزایش ظرفیت در این محلات ندارند.

روایت‌های میدانی از تضییع حقوق مشترکین

بررسی‌های میدانی صورت‌گرفته نشان می‌دهد که شهروندان در سایه ناامنی زیرساخت‌ها، با چالش‌های فرساینده‌ای روبرو هستند:

• هدررفت هزینه سرویس یک‌ساله: یکی از شهروندان می‌گوید به دلیل نیاز مبرم به اینترنت پایدار، اشتراک یک‌ساله خریداری کرده است. اما به دلیل سرقت مکرر، درست زمانی که خط پس از چند هفته پیگیری ترمیم می‌شود، در کمتر از ۴۸ ساعت مجدداً تجهیزات به سرقت می‌رود. در نتیجه، مجموع استفاده از سرویس یک‌ساله به یک ماه هم نمی‌رسد و عملاً هزینه پرداختی مشترک سوخت می‌شود.
• دریافت آبونمان برای خطوط قطع: مشترکین به تناقض موجود در قبوض تلفن اشاره می‌کنند؛ شرکت مخابرات در پایان هر دوره، مبالغی را تحت عنوان «هزینه ثابت نگهداری خط تلفن و آبونمان» از مشترکین کسر می‌کند. این در حالی است که شبکه برای ماه‌های متوالی قطع است و زیرساختی وجود ندارد.
• محرومیت تحصیلی دانش‌آموزان: یکی از والدین دانش‌آموزان با ابراز نگرانی عمیق تصریح کرد که در شرایط تعطیلی مدارس و انتقال آموزش به بستر مجازی (شبکه شاد)، با قطع مکرر کابل‌ها و نبود جایگزین مناسب، فرزندانشان عملاً از چرخه آموزش خارج شده و دچار افت تحصیلی می‌شوند.

تناقض میان تبلیغات گسترده و واقعیت اجرایی

یکی دیگر از ساکنان منطقه با انتقاد شدید از شکاف عمیق میان تبلیغات رسانه‌ای و عملکرد اجرایی مخابرات، به موضوع بن‌بست در دریافت سرویس فیبر نوری اشاره کرد و گفت: «در سطح شهر شاهد تبلیغات گسترده و اصطلاحاً شوآف‌های مدیریتی هستیم که با افتخار اعلام می‌کنند محلات به شبکه فیبر نوری متصل شده‌اند، اما این ادعا تنها روی کاغذ حقیقت دارد. هنگامی که ما برای رهایی از معضل سرقت کابل مسی و دریافت اشتراک فیبر نوری مراجعه می‌کنیم، متصدیان صراحتاً اعلام می‌کنند که ظرفیت پورت‌های فیبر (FAT) تکمیل شده است.»

سکوت مخابرات و لزوم ورود نهادهای نظارتی

علی‌رغم پیگیری‌های مکرر خبرنگار برای دریافت توضیحات شفاف از مدیریت مخابرات منطقه کرمانشاه، این تلاش‌ها تاکنون بی‌نتیجه مانده است. به نظر می‌رسد سیاست «سکوت» و بی‌توجهی به حقوق مشترکینی که حتی در ایام قطعی سرویس نیز ملزم به پرداخت هزینه ماهانه نگهداری خطوط هستند، همچنان دستور کار اصلی این دستگاه خدمات‌رسان است؛ رویکردی غیرشفاف که با شعارهای مدیریت ارشد استان مبنی بر لزوم پاسخگویی صریح مدیران، در تضاد آشکار قرار دارد.

تداوم این وضعیت که منجر به هدررفت منابع مالی خانواده‌ها، تضییع آشکار حقوق عامه و اختلال در معیشت و آموزش شهروندان شده است، نیازمند ورود جدی دستگاه قضائی و نهادهای نظارتی استان است تا شرکت مخابرات را ملزم به ارائه راهکاری عملی، خواه تأمین امنیت شبکه و خواه توسعه واقعی و نه تبلیغاتی ظرفیت فیبر نوری، نمایند.