آمار نگران‌کننده ثبت احوال قزوین: کاهش ازدواج، رتبه ۱۱ طلاق و پیش‌بینی سالمندی

تازه‌ترین گزارش‌های آماری اداره کل ثبت احوال استان قزوین، از روندهای جمعیتی نگران‌کننده‌ای در این استان حکایت دارد. کاهش مستمر آمار ازدواج، رتبه بالای ثبت طلاق، پایین بودن نرخ ولادت نسبت به میانگین کشوری و پیش‌بینی ورود استان به مرحله سالمندی جدی تا سال ۱۴۲۵، از جمله مهم‌ترین یافته‌های این گزارش است. همچنین، توسعه سامانه‌های الکترونیکی ثبت احوال برای ارائه خدمات برخط به مردم و دستگاه‌های اجرایی نیز مورد تاکید قرار گرفت.

آمار ازدواج و طلاق: روند کاهشی پیوسته

آمار ثبت وقایع ازدواج در استان قزوین در هشت‌ماهه سال ۱۴۰۴، به ۴۴۳۵ مورد رسیده است. این رقم نشان‌دهنده تداوم روند کاهشی ازدواج در استان است؛ به‌طوری‌که در سال گذشته (۱۴۰۳)، مجموعاً ۷۱۰۳ ازدواج به ثبت رسیده بود. بیشترین آمار ازدواج پس از پیروزی انقلاب، مربوط به سال ۱۳۹۱ با ۱۴ هزار و ۹۰۸ مورد بوده است. در حال حاضر، قزوین رتبه ۲۲ کشور را در ثبت ازدواج دارد.

میانگین سنی ازدواج بار اول در استان قزوین برای مردان ۲۸ سال و برای خانم‌ها ۲۴ سال است.

رتبه یازدهم کشور در ثبت طلاق

در مقابل کاهش ازدواج، آمار طلاق در استان قزوین همچنان در سطح بالایی قرار دارد. در هشت‌ماهه ابتدایی سال جاری (۱۴۰۴)، تعداد ۲۰۱۸ مورد طلاق به ثبت رسیده است. مقایسه این آمار با سال‌های گذشته نشان می‌دهد در سال ۱۴۰۳ تعداد ۳۱۷۳ مورد و در سال ۱۴۰۰ تعداد ۳۴۰۵ مورد طلاق ثبت شده است. استان قزوین در حال حاضر رتبه ۱۱ کشور را در ثبت طلاق به خود اختصاص داده است. همچنین، میانگین طول مدت ازدواج در زمان طلاق در هشت‌ماهه نخست سال، ۱۲.۳ سال گزارش شده است.

امید به زندگی و زنگ خطر سالمندی

در هشت‌ماهه سال ۱۴۰۴، تعداد ۴۷۸۲ واقعه وفات در استان قزوین به ثبت رسیده که این استان را در رتبه هشتم کشور از نظر آمار وفات قرار می‌دهد. در زمان شیوع بیماری کرونا، میزان فوت در استان ۱.۶ درصد افزایش یافته بود.

بررسی میانگین سنی فوت‌شدگان، تغییراتی را در امید به زندگی نشان می‌دهد: امید به زندگی در خانم‌ها از ۷۰ سال به ۷۲ سال افزایش یافته، اما در مردان از ۶۶ سال به ۶۴.۹ سال کاهش داشته است.

پیش‌بینی جمعیت سالمند

جمعیت استان قزوین در سال ۱۴۰۳، معادل یک میلیون و ۳۴۶ هزار نفر اعلام شده است. با توجه به روندهای جمعیتی، پیش‌بینی می‌شود قزوین در آینده جزو استان‌های برتر در رده سالمندی قرار گیرد؛ به‌گونه‌ای که در سال ۱۴۲۵، از هر ۱۰۰ نفر ساکن قزوین، ۱۱ نفر سالمند خواهند بود.

از تبعات اصلی سالخوردگی در جامعه می‌توان به افزایش جمعیت بازنشستگان، افزایش بار تکفل و هزینه‌های پزشکی اشاره کرد. این پدیده به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه، موجب رشد اقتصادی منفی شده و توازن جمعیتی کشور را دچار اختلال خواهد کرد.

فاصله گرفتن از فرزندآوری و نرخ پایین ولادت

نرخ ولادت استان قزوین در سال ۱۴۰۳، معادل ۸.۸ بوده که به‌طور قابل توجهی از نرخ ولادت کشور (۱۱.۶) پایین‌تر است. همچنین، فاصله زمانی بین ازدواج و تولد اولین فرزند افزایش یافته و از حدود ۴.۷ سال در سال ۱۴۰۰ به ۵ سال در هشت‌ماهه سال جاری رسیده است. این روند نشان‌دهنده کاهش تمایل به داشتن فرزند دوم و سوم در میان خانواده‌ها است.

توسعه خدمات الکترونیک ثبت احوال

در راستای الکترونیکی کردن امور و حذف کاغذبازی، سازمان ثبت احوال اطلاعات را به یک درخت‌واره تبدیل کرده و پایگاه اطلاعات خانواده را ایجاد کرده است. در این راستا، اطلاعات دو میلیون برگ سند ولادت و سایر اسناد تطبیق داده شده است.

معرفی سامانه‌های هویت دیجیتال

مهم‌ترین سامانه‌های الکترونیکی ثبت احوال عبارتند از:

• سامانه سهیم (هویت یکتای ملی ایرانیان): اغلب خدمات ثبت احوال، از جمله صدور گواهی انحصار وراثت الکترونیکی (تاکنون ۵۵۴۹ گواهی صادر شده) در این سامانه ارائه می‌شود.
• سامانه هدا (احراز هویت دیجیتال): این سامانه با حذف ارائه فیزیکی مدارک، دسترسی سریع به خدمات را فراهم می‌کند.
• سامانه پایگاه خانوار: درگاهی برای مراجعه مردمی جهت هدفمندی یارانه‌ها است.

در حال حاضر، ۲۰۰ دستگاه اجرایی از خدمات برخط ثبت احوال استفاده می‌کنند. همچنین، تمامی ولادت‌ها از طریق گواهی ولادت الکترونیکی ثبت می‌شوند و در آینده، شناسنامه فیزیکی حذف و نسخه الکترونیک آن برای دستگاه‌های بهره‌بردار ارسال خواهد شد.