هشدار متخصص عفونی: بازگشت سویه H3N2 آنفلوآنزا، افزایش فوت کودکان و خطر آنتی‌بیوتیک

بازگشت سویه قدیمی و کاهش ایمنی عمومی

دکتر آمیتیس رمضانی وضعیت آنفلوآنزای امسال در دنیا را مورد بررسی قرار داد و اظهار داشت: در سال‌های گذشته، جامعه بیشتر با سویه H1N1 مواجه بود، اما امسال پس از چندین سال، به‌طور ناگهانی سویه H3N2 غالب شده است. از آنجا که جمعیت جهانی طی سال‌های اخیر کمتر با این سویه در تماس بوده‌اند، ایمنی عمومی نسبت به آن پایین‌تر است.

این کاهش ایمنی باعث شده است تا شدت بیماری و تعداد موارد ابتلاء افزایش یابد. به گفته این متخصص، کاهش ایمنی جمعی به‌ویژه در کودکان که در گذشته کمتر با این ویروس مواجه شده‌اند، منجر به افزایش موارد بستری و حتی فوت شده است که نشان‌دهنده اهمیت و جدی بودن این سویه از آنفلوآنزا است.

آنفلوآنزا: یک بیماری ویروسی، نه باکتریایی

وی با تأکید بر ماهیت بیماری، خاطرنشان کرد: آنفلوآنزا یک بیماری ویروسی است و درمان آن آنتی‌بیوتیک نیست. علائمی نظیر تب بالا، بدن‌درد، ضعف شدید و سایر علائم پر سر و صدا، بخشی از روند طبیعی بیماری آنفلوآنزا هستند و به‌هیچ‌وجه نشان‌دهنده نیاز به مصرف آنتی‌بیوتیک نیستند.

پروتکل درمان مؤثر و زمان طلایی

درمان مؤثر آنفلوآنزا مستلزم شروع داروی ضدویروس در ۴۸ ساعت ابتدایی بروز علائم است. تأکید ما این است که به‌ویژه در کودکان، با مشاهده علائم جدی تنفسی، مراجعه سریع به پزشک انجام شود تا درمان ضدویروسی به‌موقع آغاز شود.

چه زمانی مصرف آنتی‌بیوتیک ضروری است؟

مصرف آنتی‌بیوتیک تنها زمانی توصیه می‌شود که در سیر بیماری آنفلوآنزا، عفونت باکتریایی ثانویه اضافه شود. این شرایط معمولاً با علائم زیر مشخص می‌شود:

• بازگشت دوباره تب بالا پس از یک دوره بهبود نسبی.
• ترشحات چرکی زردرنگ از بینی.
• سرفه‌های خلط‌دار زرد.
• بروز برونشیت یا ذات‌الریه.

تهدید جهانی: مقاومت میکروبی و عوارض مصرف بی‌رویه

مصرف غیرضروری آنتی‌بیوتیک‌ها علاوه بر بی‌فایده بودن، می‌تواند عوارض جانبی جدی ایجاد کند. این عوارض شامل تهوع، استفراغ، اسهال، واکنش‌های آلرژیک، کهیر و خارش پوستی است. در موارد شدیدتر، حتی ممکن است شوک آنافیلاکسی که واکنشی کشنده است، رخ دهد. همچنین در برخی موارد نادر، عوارض شدیدتری مانند تخریب پوست و عضلات نیز گزارش شده است.

برهم خوردن تعادل باکتری‌های مفید

بدن انسان به‌طور طبیعی دارای تعادل دقیقی بین باکتری‌های مفید و مضر است. مصرف بی‌رویه آنتی‌بیوتیک‌ها این تعادل را برهم زده، باکتری‌های مفید را از بین می‌برد و زمینه رشد باکتری‌های مقاوم و مهاجم را فراهم می‌کند.

پاندمی خاموش

رئیس انجمن متخصصین عفونی کشور مقاومت میکروبی را یکی از بزرگ‌ترین تهدیدهای سلامت جهانی دانست. وی این بحران را «پاندمی خاموش» نامید؛ زیرا برخلاف کرونا پر سر و صدا نیست، اما به‌تدریج در حال از بین بردن اثربخشی آنتی‌بیوتیک‌ها است.

آنتی‌بیوتیک‌ها باید برای عفونت‌های جدی و کشنده مانند عفونت مغز، قلب، خون، کلیه‌ها و عفونت‌های شدید ادراری حفظ شوند؛ نه برای سرماخوردگی و آنفلوآنزا. در غیر این صورت، در آینده حتی برای عفونت‌های ساده ناچار به استفاده از آنتی‌بیوتیک‌های بسیار گران، کمیاب و پرعارضه خواهیم شد.