خبر کامل
چالش‌های قانون بازنشستگی مشاغل سخت؛ خروج نیروی ماهر و فشار بر تولید
قانون بازنشستگی پیش از موعد در مشاغل «سخت و زیان‌آور» که با هدف حمایت از کارگران آسیب‌دیده تدوین شده، اکنون با چالش‌های جدی روبرو است؛ از سوءاستفاده افراد سودجو گرفته تا خروج زودهنگام نیروی کار متخصص که پایداری تولید و صندوق‌های بازنشستگی را تهدید می‌کند.
تلاقی «سلامت نیروی کار» و «پایداری تولید»
در سال‌های اخیر، بازنگری در قوانین مرتبط با مشاغل سخت و زیان‌آور به یکی از محورهای اصلی گفت‌وگو میان فعالان صنعتی، تشکل‌های کارگری و سیاستگذاران بازار کار تبدیل شده است. این موضوع در نقطه تلاقی «حفظ سلامت نیروی کار» و «پایداری تولید» قرار دارد.
از یک سو، بخش قابل‌توجهی از نیروی کار صنعتی در محیط‌هایی فعالیت می‌کنند که ماهیت شغل، آنها را در معرض مخاطرات جسمی و فرسایشی قرار می‌دهد. بی‌توجهی به این واقعیت می‌تواند هزینه‌های انسانی و اجتماعی سنگینی به همراه داشته باشد. از سوی دیگر، واحدهای تولیدی که ستون فقرات صنعت کشور را تشکیل می‌دهند، با چالش‌های فزاینده‌ای در حوزه تامین نیروی انسانی ماهر، هزینه‌های بیمه و استمرار تولید رو به رو هستند.
تغییر ماهیت مشاغل و فشار بر صندوق‌ها
واقعیت آن است که امروزه برخی مشاغل به‌دلیل پیشرفت تکنولوژی دیگر زیان‌آور محسوب نمی‌شوند، در حالی که همچنان در بخش‌هایی مانند معدن، صنایع فلزی، شیمیایی و ساختمانی مخاطرات جدی وجود دارد. این ناهمگونی نیازمند سیاستگذاری دقیق‌تر و انعطاف‌پذیرتر است.
علاوه بر این، بهره‌مندی عده‌ای سودجو از مزایای این قانون و همچنین خروج زودهنگام در مشاغلی که سختی فیزیکی‌شان کاهش یافته، دو پیامد منفی به دنبال دارد:
- ضرر به کارگرانی که واقعاً در مشاغل سخت فعالیت دارند.
- فشار مضاعف بر صندوق‌های بازنشستگی و تهدید آینده سایر کارگران.
خروج زودهنگام و کاهش بهره‌وری
خروج زودهنگام نیروی کار باتجربه، به‌ویژه در سنین نسبتاً پایین، می‌تواند به تضعیف بهره‌وری و افزایش هزینه‌های آموزش و جایگزینی نیروی انسانی منجر شود. این مسئله از سوی فعالان اقتصادی به عنوان یک خسارت جدی مطرح شده است.
احمد اثنی‌عشری، عضو کمیسیون کار و تامین اجتماعی اتاق بازرگانی ایران: در سال‌های اخیر برخی افراد در سنین نسبتاً پایین، حتی در بازه سنی ۳۸ تا ۴۰ سال، مشمول بازنشستگی در قالب مشاغل سخت و زیان‌آور می‌شوند. این موضوع باعث خروج زودهنگام نیروی کار ماهر از بنگاه‌ها می‌شود.
صادق‌نیت حقیقی، عضو کمیسیون صنعت و معدن اتاق بازرگانی ایران: اجرای نادرست این قانون باعث خروج زودهنگام نیروهای متخصص از چرخه تولید شده است. این موضوع به‌ویژه برای کارفرمایانی که سال‌ها برای آموزش و مهارت‌آموزی نیروی انسانی خود سرمایه‌گذاری کرده‌اند، خسارت‌بار است.
رویکرد دولت و راهکارهای پیشنهادی
وزیر کار در تابستان سال جاری با تاکید بر گسترش بی‌ضابطه مشاغل سخت و زیان‌آور، خبر از تدوین لایحه‌ای به منظور اصلاح این قانون و حفظ حقوق کارگر و کارفرما داده است. هدف این لایحه بازتعریف مشاغل سخت و زیان‌آور و ارائه تعریفی دقیق‌تر و شفاف‌تر است تا ضمن فراهم شدن امکان بازنشستگی پیش از موعد برای کارگران، آسیبی به کارفرمایان وارد نشود.
در همین راستا، نماینده کارگران در شورای عالی کار، راه حل را در گرو نگاه کارشناسی و اصلاح تدریجی می‌داند:
محمدرضا تاجیک، نماینده کارگران در شورای عالی کار: راه حل، نگاه کارشناسی و اصلاح تدریجی است. در مشاغلی که با ورود تکنولوژی، اتوماسیون و اصلاح محیط کار می‌توان عوامل زیان‌آور را کاهش داد، باید کارفرما به این سمت هدایت شود. اما در عین حال، اولویت نخست باید حفظ جان و سلامت انسان‌ها باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
