هشدار معاون محیط زیست: شکاف عمیق میان پژوهش و اجرا، توسعه را پرهزینه می‌کند

پژوهش، ستون فقرات توسعه

هادی کیادلیری، معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی سازمان حفاظت محیط زیست، روز دوشنبه در جشنواره تجلیل از پژوهشگران و فناوران این سازمان، پژوهش را ستون فقرات توسعه در هر کشوری دانست.

وی تصریح کرد که غیاب پژوهش، منجر به تصمیم‌گیری‌های کوتاه‌مدت و پرهزینه می‌شود و اجرای سیاست‌ها بدون پشتوانه علمی، تجربه‌ها را غیرقابل آموزش و تکرارپذیر می‌کند.

خطر تبدیل علم به ابزار مشروعیت‌بخشی

کیادلیری با اشاره به لزوم ترجمه دانش حاصل از پژوهش‌ها به زبان سیاست، برنامه و اجرا، خاطرنشان کرد:

اگر دانش حاصل از پژوهش‌ها به زبان سیاست، برنامه و اجرا ترجمه نشود، تحقیقات صرفاً در سطح مقالات باقی می‌مانند و نتیجه عملی نخواهند داشت. در چنین شرایطی، تصمیم‌گیران بر اساس حدس، گمان یا مصلحت کوتاه‌مدت عمل می‌کنند و این امر موجب افزایش هزینه‌ها و کاهش اعتماد عمومی به دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی می‌شود.

او همچنین بر تعهد اخلاقی پژوهش به حقیقت تأکید کرد و گفت: پژوهشگر وارد مسیری می‌شود که نتیجه آن را داده‌ها و شواهد علمی تعیین می‌کنند، حتی اگر برخلاف انتظار باشد. وی افزود: «ارزش پژوهشگر در وفاداری به حقیقت و پذیرش نتایج نهفته است، نه در موفقیت ظاهری یا میزان ارجاع مقامات.»

این مقام مسئول هشدار داد که فشارهای بیرونی می‌تواند نتایج پژوهش را تحت تأثیر قرار دهد و علم را از ابزار فهم به ابزار مشروعیت‌بخشی تبدیل کند.

گسست ساختاری میان پژوهش و اجرا

معاون سازمان حفاظت محیط زیست به شکاف عمیق میان تحقیقات، اجرا و آموزش اشاره کرد و اظهار داشت که بسیاری از پژوهش‌ها در کتابخانه‌ها باقی مانده و وارد عرصه عمل نشده‌اند.

دلیل اصلی این وضعیت، «گسست ساختاری» میان پژوهش و اجرا است. در این ساختار، دستگاه‌های اجرایی:

• نقشی در تعریف مسئله پژوهشی ندارند.
• صرفاً مصرف‌کننده نتایج محسوب می‌شوند، نه شریک در تولید آن.
• خود را موظف به کارگیری تحقیقات نمی‌دانند.

در مقابل، پژوهشگران نیز مسئولیت شکست‌های اجرایی را نمی‌پذیرند.

راهکار کاهش شکاف

کیادلیری تأکید کرد که این شکاف تا زمانی ادامه خواهد داشت که:

1. هزینه‌های بی‌توجهی به پژوهش برای بخش‌های اجرایی واقعی نشود.
2. شاخص‌های موفقیت پژوهشگر صرفاً بر اساس تعداد مقالات سنجیده شود.

به گفته وی، با نزدیک‌تر شدن بخش‌های اجرایی به دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی، این فاصله کاهش می‌یابد و پژوهش می‌تواند نقش واقعی خود را در توسعه ایفا کند.