آغاز مهاجرت زمستانه پرندگان نادر به قشم؛ تهدیدات بقا در نگین خلیج فارس

جزیره قشم، نگین خلیج فارس و یکی از مهم‌ترین زیستگاه‌های پرندگان مهاجر در جنوب کشور، در ۷۲ ساعت گذشته شاهد آغاز موج جدیدی از کوچ پرندگان نادر و متفاوت بوده است. این پرندگان برای جوجه‌آوری و گذراندن فصل زمستان، مسیرهای طولانی را طی کرده و به پهنه جزر و مدی این جزیره رسیده‌اند.

آغاز سفر طولانی پرندگان مهاجر

بیشتر پرندگان مهاجر سفر طولانی خود را از مناطق سردسیر نظیر سیبری و نواحی شمالی کشور آغاز کرده‌اند. با ادامه این روند، انتظار می‌رود به زودی گونه‌های متعددی در زیستگاه‌های جزیره قشم مشاهده شوند. این پرندگان شامل:

• پلیکان
• اِگرِت
• عقاب ماهی‌گیر
• سلیم خاکستری
• کاکایی
• پرستوی دریایی
• انواع پرندگان شکاری

جنگل‌های دریایی حَرّا و تالاب «دوکوهک» از اصلی‌ترین مقاصد این پرندگان در منطقه جزر و مدی قشم هستند.

تنوع زیستی و میزبانی از ۸۰ گونه پرنده

جزیره قشم در طول سال پذیرای حدود ۸۰ نوع پرنده مهاجر و محلی است که شامل حواصیل‌ها، گیلان‌شاه و فلامینگو می‌شوند. ترجیح زیستگاهی این پرندگان برای زمستان‌گذرانی متفاوت است؛ برخی تالاب‌های آب شیرین، سواحل شنی، گلی یا صخره‌ای را انتخاب می‌کنند و برخی دیگر جنگل‌های مانگرو (حرا) را ترجیح می‌دهند.

نمونه‌هایی از پرندگان مهاجر و محلی قشم:

ماهی‌خورک سینه سفید، سلیم خرچنگ خوار، کفچه نوک، پیغوی کوچک، تلیله سفید، سنگ گردان، زنبور خوار گلو خرمایی، کاکایی هیوگلینی، ماهی‌خورک معمولی، چکچک ابلق خاوری، سبزه قبای هندی، چالق لق هندی، سنقر تالابی ماده، عقاب خالدار بزرگ، عقاب ماهی و عقاب شاهی.

عوامل تهدیدکننده بقای پرندگان

کارشناسان محیط زیست هشدار می‌دهند که بقای پرندگان مهاجر زمستان‌گذر با عوامل متعددی که عمدتاً ناشی از دخالت‌های انسانی و توسعه ناپایدار است، در خطر قرار دارد. مهم‌ترین این عوامل عبارتند از:

• تغییرات آب و هوایی و از بین بردن زیستگاه‌ها
• نشت مواد نفتی و آلودگی مواد پلاستیکی
• توربین‌های بادی و دکل‌های برق و مخابراتی
• ساختمان‌های بلند و آلودگی نوری

این پرندگان مهاجر تا پایان فروردین‌ماه سال آینده مهمان زیستگاه‌های جزیره قشم خواهند بود.

قشم در یک نگاه

جزیره قشم با وسعت یک‌هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربع، طولی معادل ۱۳۵ کیلومتر و عرض میانگین ۱۱ کیلومتر، یکی از توابع استان هرمزگان محسوب می‌شود. این جزیره دارای ۳۰۰ کیلومتر خط ساحلی است. شهرستان قشم شامل جزیره‌های قشم، هنگام و لارک با جمعیتی در حدود ۱۹۰ هزار نفر است.