خبر کامل
معاون وزیر علوم: دانشگاه‌ها باید وارد حل «ابرچالش‌های ملی» شوند
ضرورت ورود دانشگاه‌ها به حل «ابرچالش‌های ملی»
سید مهدی ابطحی، معاون پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در مراسم تقدیر از پژوهشگران و فناوران دانشگاه خوارزمی، بر نقش حیاتی دانشگاه‌ها در مواجهه با مسائل کلان و ابرچالش‌های کشور تأکید کرد. وی ضمن بیان دیدگاه‌های خود در حوزه آموزش عالی و پژوهش، به تجربه‌های مدیریتی و لزوم اجرای صحیح قوانین نیز پرداخت.
ابطحی با اشاره به هویت و پیشینه خاص دانشگاه خوارزمی، به مهم‌ترین چالش‌های پیش روی ایران پرداخت و تصریح کرد: «اگر امروز بپرسیم ابرچالش‌های ایران چیست، مواردی مانند بحران آب، ناترازی انرژی، فرونشست زمین و آلودگی هوا مطرح می‌شود. این‌ها موضوعات کلانی هستند که دانشگاه‌ها باید در پژوهش و حل آن‌ها نقش فعال داشته باشند.»
لزوم پژوهش در مسائل حل‌نشده جهانی
معاون پژوهشی وزارت علوم، با یادآوری گفت‌وگوی خود با رئیس پیشین دانشگاه ETH سوئیس، به اهمیت تمرکز بر مسائل بزرگ اشاره کرد. رئیس این دانشگاه در پاسخ به پیشنهاد پژوهش مشترک اظهار داشته بود که اگر یک مسئله فنی–مهندسی حل شده باشد، دیگر موضوع پژوهش دانشگاهی نیست؛ بلکه باید به سراغ ابرچالش‌ها رفت. این دیدگاه بر لزوم همسویی پژوهش‌های دانشگاهی با نیازهای کلان جامعه تأکید دارد.
خاطرات و دیدگاه‌های دوران تحصیل
ابطحی با اشاره به سابقه خانوادگی خود و تحصیل پدرش در دانشگاه خوارزمی (۵۲ سال پیش)، خاطراتی از دوران کودکی و تحصیل پدرش در مقطع دکتری بیان کرد. او به توصیه‌های پدرش اشاره کرد که:
«زمانی که یوری گاگارین به فضا رفت، آمریکا تمام کتاب‌های آموزشی خود را بازنگری کرد، زیرا به نقش آموزش توجه ویژه‌ای داشتند و نگران بودند چرا در این رقابت پیشتاز نبودند. همچنین در همان سال‌ها، حدود سال ۱۹۷۹، تأکید می‌کردند که تفکیک علوم درست نیست و کار بین‌رشته‌ای اهمیت بالایی دارد.»
تجربه‌های مدیریتی و چالش شکاف میان مدیران و مردم
وی در بخش دیگری از سخنانش به تجربه‌های مدیریتی خود در طول ۳۰ سال اشاره کرد و گفت:
- سابقه مدیریتی: «من مهندس هستم؛ شش بار عزل شدم و هفت بار منصوب شدم و هیچ‌وقت استعفا ندادم.»
- همکاران: «با انسان‌های شریفی کار کردم که تنها توصیه‌شان خدمت بود و هیچ‌گاه خواسته شخصی یا دستور بی‌عدالتی نداشتند.»
ابطحی یکی از چالش‌های جامعه ایرانی را «شکاف میان مدیران و مردم» دانست و افزود: قوانین خوبی در کشور وجود دارد، از جمله قانون جهش دانش‌بنیان که به دانشگاه‌ها مرتبط است؛ اما این قوانین به‌درستی اجرا و پایش نمی‌شوند.
وی همچنین گم‌شدن مفهوم منافع عمومی را یکی دیگر از ابرچالش‌های کشور برشمرد و تأکید کرد که در سطح جهانی، شرکت‌ها نقش اصلی را ایفا می‌کنند و فناوران و دانشمندان قادر به حل مسائل هستند.
وضعیت آموزش عالی و نسل‌بندی دانشگاه‌ها
معاون پژوهشی وزارت علوم به افزایش بی‌رویه تعداد دانشگاه‌ها و پارک‌های علم و فناوری انتقاد کرد. وی آماری از وضعیت پارک‌ها ارائه داد:
| موضوع | تعداد/وضعیت |
|---|---|
| کل پارک‌های علم و فناوری وزارت علوم | ۵۹ پارک |
| پارک‌های دانشگاهی | تنها ۱۲ پارک |
| وضعیت موفقیت | تعداد کمی موفق بوده‌اند |
ابطحی ابراز امیدواری کرد که دانشگاه خوارزمی با توجه به ظرفیت‌ها و موقعیت خود بتواند پردیس علم و فناوری موفقی راه‌اندازی کند.
تغییر ماهوی نسل‌های دانشگاهی
وی در مورد نسل‌بندی دانشگاه‌ها توضیح داد که این تغییرات صرفاً افزودن آموزش، پژوهش یا فناوری به یکدیگر نیست، بلکه تغییر ماهوی دارند:
- دانشگاه نسل اول: رئیس دانشگاه شخصیتی محوری است.
- دانشگاه نسل دوم: یک استاد برجسته تمام‌وقت نقش اصلی را دارد.
- دانشگاه نسل سوم: رئیس دانشگاه یک تعامل‌گر حرفه‌ای با جامعه است.
در پایان، معاون پژوهشی وزارت علوم با اشاره به ظرفیت‌های دانشگاه خوارزمی، ابراز امیدواری کرد که این دانشگاه در سال آینده «ورود جدی» به عرصه حل مسائل کلان کشور داشته باشد.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
