معاون رئیس جمهور: تورم ۴۲ درصدی، ناشی از ناترازی بانک‌ها و کسری بودجه است

ریشه‌های اصلی تورم از نگاه اقتصاددانان

آقای قائم‌پناه با استناد به نظر کارشناسان اقتصادی، تأکید کرد که تورم در ایران دارای دو منشأ اصلی است که سهم‌بندی مشخصی دارند:

• ناترازی بانک‌ها: دو سوم (۲/۳) از کل تورم را شامل می‌شود.
• کسری بودجه دولت: یک سوم (۱/۳) باقیمانده تورم ناشی از این عامل است.

ناترازی بانک‌ها و چاپ پول بدون پشتوانه

معاون اجرایی رئیس جمهور در توضیح سازوکار ناترازی بانک‌ها بیان کرد که بخش قابل توجهی از تسهیلات اعطایی، توسط وام‌گیرندگان بازپرداخت نشده است. این امر بانک‌ها را ناچار می‌سازد تا برای پرداخت بهره سپرده‌های مردم، از بانک مرکزی استقراض کنند. نتیجه این فرآیند، چاره‌ای جز چاپ پول بدون پشتوانه برای بانک مرکزی باقی نمی‌گذارد که مستقیماً به افزایش نقدینگی و تورم دامن می‌زند.

کسری بودجه و تولید نقدینگی

یکی دیگر از عوامل مهم تورم، کسری بودجه دولت است. به گفته وی، کسری بودجه زمانی رخ می‌دهد که دولت هزینه‌های خود را مطابق با درآمدهای کسب شده تنظیم نمی‌کند. این عدم تطابق درآمد و هزینه، خود به تولید نقدینگی در اقتصاد منجر می‌شود و فشار گرانی را بر مردم افزایش می‌دهد.

سیاست‌های جبرانی دولت: تمرکز بر حمایت‌های غیرنقدی

در پاسخ به این پرسش که چگونه افزایش حدود ۲۰ درصدی حقوق‌ها با نرخ تورم ۴۵ تا ۵۰ درصدی همخوانی دارد، قائم‌پناه تأکید کرد که دولت امیدوار است تورم کاهش یابد و در عین حال تلاش می‌کند فشار معیشتی را از مسیرهای غیرنقدی جبران کند.

افزایش بیش از حد حقوق‌ها به‌صورت نقدی، می‌تواند تورم را تشدید کرده و حتی آن را به ۵۰ درصد برساند. به همین دلیل، تأمین مایحتاج عمومی باید از طریق ابزارهای غیرنقدی انجام شود.

ابزارهای حمایتی در نظر گرفته شده شامل موارد زیر است:

• کالابرگ
• تحویل کالا
• یارانه‌های هدفمند

وی توضیح داد که درصد عمده کارمندان مشمول دریافت کالابرگ می‌شوند و این حمایت‌ها معمولاً هفت دهک جامعه یا حتی بیشتر را پوشش می‌دهد که میزان دقیق آن به منابع در دسترس دولت بستگی دارد. او همچنین تأکید کرد که اثرگذاری سیاست‌های کنترلی تورم، تدریجی خواهد بود و مردم با کنترل نقدینگی، آثار آن را بر قیمت کالاها مشاهده خواهند کرد.

سیکل معیوب تورم

قائم‌پناه در جمع‌بندی نهایی، عوامل اصلی تورم را یک "سیکل معیوب" دانست که باید از بین برود. این سیکل معیوب شامل سه رکن اساسی است:

1. کسری بودجه
2. ناترازی و نقدینگی بانک‌ها
3. عدم تحقق کامل درآمدهای دولت

وی هشدار داد که اگر این چرخه معیوب اصلاح نشود، مشکلات اقتصادی کشور ادامه خواهد یافت.