تخصیص ۵۰۰ میلیون دلار و ۱۰ همت برای احیای نساجی؛ انتقاد از واردات غیرمنطقی پارچه

تخصیص ۵۰۰ میلیون دلار و ۱۰ همت برای نوسازی صنعت نساجی

روح‌الله رستمی، سخنگوی کمیسیون صنایع مجلس، از برگزاری جلسه‌ای در دولت برای بررسی وضعیت و احیای صنعت نساجی خبر داد. بر اساس اطلاعات دریافتی، در این جلسه تخصیص منابع مالی قابل توجهی برای رفع موانع تولید در نظر گرفته شده است:

• ۵۰۰ میلیون دلار برای واردات و نوسازی ماشین‌آلات فرسوده صنعت نساجی.
• ۱۰ هزار میلیارد تومان (۱۰ همت) سرمایه در گردش برای کمک به واحدهای تولیدی.

این تصمیم در صورت تصویب نهایی، به تولیدکنندگانی که قصد نوسازی تجهیزات خود را دارند، کمک شایانی خواهد کرد. هدف اصلی از این تخصیص، افزایش کیفیت تولید، بالا بردن قدرت رقابت با کالاهای خارجی و فراهم‌سازی زمینه توسعه صادرات محصولات نساجی به بازارهای منطقه‌ای است.

چالش‌های ارزی و روند صعودی واردات پارچه

در حالی که دولت به دنبال احیای تولید داخلی است، مشاور عالی اتحادیه تولید و صادرات محصولات نساجی و پوشاک، مجید نامی، با انتقاد از سیاست‌های ارزی، روند واردات رسمی پارچه در سال‌های اخیر را «صعودی و در برخی مقاطع غیرمنطقی» توصیف کرد. روند واردات رسمی پارچه از ابتدای دهه ۹۰ تا امروز، رشدی چشمگیر داشته است:

• در سال‌های ابتدایی دهه ۹۰، میزان واردات حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار بود.
• در فاصله‌ای کوتاه، این رقم به ۶۰۰ میلیون، ۸۰۰ میلیون و حتی نزدیک به یک میلیارد دلار رسید.

دلیل اصلی این افزایش، سیاست‌گذاری‌های ارزی و وجود نرخ‌های مختلف ارز از جمله ارز دولتی، نیمایی، تالار اول و دوم است. اختلاف نرخ ارز با بازار آزاد، واردات پارچه را به شکلی غیرمتعارف و بسیار جذاب افزایش داد.

ابهام در سرنوشت ارز دولتی و قیمت تمام‌شده مواد اولیه

نامی همچنین به نبود آمار شفاف درباره سرنوشت پارچه‌های وارداتی اشاره کرد و گفت: مشخص نیست پارچه‌های وارداتی با نرخ ارز دولتی به دست مصرف‌کننده واقعی رسیده است یا خیر. مشاهدات بازار حاکی از آن است که تولیدکنندگان خرد و صنفی، مواد اولیه خود را عملاً با نرخ‌هایی نزدیک به ارز آزاد یا حتی بالاتر تهیه می‌کنند.

«در حال حاضر، با وجود نرخ‌های رسمی ارز، قیمت پارچه در بازار به شکلی محاسبه می‌شود که حتی از نرخ بازار آزاد هم بالاتر است؛ موضوعی که ناشی از سیاست‌های ارزی، مشکلات تخصیص ارز و انتظارات تورمی در اقتصاد کشور است.»

فرسودگی بیش از ۷۰ درصدی ماشین‌آلات و کاهش بهره‌وری

یکی از بزرگترین موانع پیش روی صنعت نساجی، فرسودگی مفرط ماشین‌آلات است. مجری طرح نوسازی صنایع در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) تأکید کرد که بیش از ۷۰ درصد ماشین‌آلات این صنعت، فرسوده یا مستهلک هستند.

ماشین‌آلات قدیمی پیامدهای اقتصادی زیان‌باری دارند:

• افزایش شدید مصرف انرژی.
• کاهش چشمگیر بهره‌وری تولید.
• بالا رفتن هزینه‌ها و قیمت تمام‌شده محصولات.

در نتیجه، تولیدکنندگان داخلی توان رقابت با کالاهای وارداتی را از دست می‌دهند. کالاهای خارجی، حتی با وجود هزینه‌های بالای واردات، گاه با قیمت کمتر و کیفیت بالاتر وارد بازار ایران می‌شوند. علاوه بر فرسودگی، تأمین مواد اولیه و تخصیص ارز نیز از دیگر چالش‌های اساسی و مداوم این بخش محسوب می‌شوند که نوسان قیمت آن‌ها، فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد می‌کند.