خبر کامل
بهترین عکسهای فضایی ۲۰۲۵: از دنبالهدار رنگینکمانی تا آتشفشان ۱۹ کیلومتری مریخ

مقدمهای بر شگفتیهای کیهان
با وجود محدودیتهای کاوش فضایی، جهان بیرونی همچنان بهشتی برای عکاسان نجومی و تلسکوپهای پیشرفته است. مجموعهای از حیرتانگیزترین تصاویر فضایی سال ۲۰۲۵ منتشر شده که شامل صحنههایی نادر از دنبالهدارهای رنگینکمانی، آتشفشانهای مریخی و پدیدههای کیهانی عظیم است و گوشهای کوچک از زیباییهای بیکران کیهان را به نمایش میگذارد.
۱. بازدیدکننده بینستارهای و رنگینکمان کیهانی
جنجالیترین رویداد علمی امسال، مربوط به بازدید سومین مسافر بینستارهای از منظومه شمسی است. دنبالهدار اطلس ماههاست که در مرکز توجه اخترشناسان قرار دارد و رفتار بسیار عجیب آن، گمانهزنیهایی را مبنی بر ماهیت بیگانه یا سفینه بودن آن ایجاد کرده است.
یکی از بهترین عکسهای فضایی ۲۰۲۵ به دنبالهدار اطلس تعلق دارد. این تصویر که توسط تلسکوپ Gemini North در هاوایی ثبت شده، نتیجه ترکیب ۱۶ عکس مختلف است. استفاده از فیلترهای رنگی متنوع، منجر به شکلگیری یک رنگینکمان کیهانی بزرگ شده که زیبایی این پدیده را دوچندان کرده است.

۲. بازسازی اسطوره یونانی: سقوط ایکاروس
این عکس خیرهکننده، بازسازی صحنهای از اسطورهشناسی یونان باستان است؛ جایی که ایکاروس مغرور، با نزدیک شدن به خورشید باعث آب شدن بالهای مومی خود و سقوط شد. اندرو مککارتی این تصویر را در فاصله ۲۴۴۰ متری از سوژه ثبت کرده است.

تیم عکاسی مجبور شد برای دستیابی به این نتیجه، شش بار پرش از ارتفاع ۱۰۷۰ متری را امتحان کند که هر بار با چالشهای خاص خود همراه بود.
۳. چشم ورا روبین: قویترین دوربین دیجیتال زمین
تلسکوپ ورا روبین، قویترین دوربین دیجیتال روی زمین، چند ماه پیش در بیابان آتاکاما شیلی چشمان خود را باز کرد. اولین تصاویر این تلسکوپ، گنجینههای کیهانی شگفتانگیزی را به نمایش گذاشت.

در یکی از این تصاویر، کهکشان مارپیچی M61 مشاهده میشود که دنبالهای بسیار بزرگ از ستارگان را در کنار خود دارد. ابعاد این دنباله با ابعاد کهکشان راه شیری برابری میکند. برخی دانشمندان معتقدند رخدادی بزرگ و مرموز در حال وقوع است که باعث شده M61 با سرعتی عجیب ستارگان خود را از دست بدهد.
۴. رژه سیارهای منظومه شمسی
در اوایل زمستان سال گذشته، پدیدهای نادر با نام «رژه سیارهای» رخ داد که در آن شش سیاره منظومه شمسی بهصورت همزمان در آسمان شب ظاهر شدند. این فرصتی طلایی برای عکاسان نجومی بود.

تصویر ثبت شده توسط Gwenael Blanck بهعنوان یکی از بهترین عکسهای فضایی سال ۲۰۲۵ انتخاب شد. عکاس برای خلق این صحنه، از هر سیاره با فاصله ۸۰ دقیقهای تصویربرداری کرده و سپس آنها را بهصورت دیجیتالی کنار هم قرار داده است تا بر اساس فاصله واقعی از زمین دیده شوند. این عکس با هدف اشاره به برنامههای فضایی آینده و ثبت تصاویر از روی ماه گرفته شده است.
۵. حلقه الماس در دل کیهان
آنچه در نگاه اول شبیه یک حلقه با نگین الماس در فضا به نظر میرسد، در واقع یک حباب در حال رشد از گاز در منطقهای فعال از ستارهسازی در صورت فلکی ماکیان است. این پدیده با نام حلقه الماس شناخته میشود.

عرض این حباب درخشان به ۲۰ سال نوری میرسد و عمر آن حدوداً ۴۰۰ هزار سال تخمین زده شده است. این تصویر پیشتر با کمک تلسکوپ سوفیا که روی یک هواپیمای بوئینگ 747SP قرار داشت و در ارتفاع ۴۵ هزار پایی پرواز میکرد، ثبت شده بود. لازم به ذکر است که این پدیده با پدیده همگرایی گرانشی موسوم به «حلقه اینشتین» متفاوت است.
۶. بال زدن پروانه کیهانی
تلسکوپ جیمز وب بار دیگر با ثبت تصویر ستاره پروانهای IRAS 04302+2247، یکی از جذابترین تصاویر سال را خلق کرد. این ستاره در فاصله ۵۲۵ سال نوری از زمین قرار دارد.

مواد ستارهای باقیمانده پس از انفجار ابرنواختر، یک سحابی کوچک را شکل دادهاند که اکنون به شکل بالهای درخشان پروانه دیده میشود. یک دیسک پیشسیارهای که ستاره جوان را احاطه کرده، سحابی را به دو نیم تقسیم کرده و زاویه قرارگیری آن نسبت به زمین، توهم بصری یک پروانه غولپیکر در حال باز کردن بالهایش را ایجاد میکند.
۷. آتشفشان آرسیا مونز مریخ
آتشفشانی غیرفعال به رنگ بنفش که از میان لایهای ضخیم از ابرها سر برآورده است، یکی دیگر از تصاویر برگزیده سال ۲۰۲۵ است. این تصویر توسط مدارگرد Mars Odyssey ثبت شده و به آتشفشان آرسیا مونز (Arsia Mons) تعلق دارد.

این آتشفشان که روی فلات Tharsis قرار دارد، ارتفاعی بالغ بر ۱۹ کیلومتر دارد؛ یعنی بیش از دو برابر بلندتر از کوه اورست. نورهای سبز موجود در افق که شبیه شفق قطبی هستند، در واقع به دلیل ثبت بخشی از تصویر در طیف فروسرخ دیده میشوند.
۸. خیره شدن چشم سائورون به ما
این تصویر فضایی که به دلیل شباهت به چشم پادشاه تاریکی در دنیای «ارباب حلقهها»، چشم سائورون نامیده شده، در واقع میدان مغناطیسی یک جت انرژی فوقشارژ شده است که توسط یک کوازار به فضا پرتاب میشود.

کوازار (Quasar) یک سیاه چاله کلانجرم است که در مرکز کهکشانی دور قرار دارد. کوازار PKS 1424+240 میلیاردها سال نوری از زمین فاصله دارد، اما یکی از جتهای پرتاب شده از آن دقیقاً در مسیر دید ما قرار گرفته و به همین دلیل میتوان چرخشهای مغناطیسی داخل مخروط جت را بررسی کرد.
۹. ستونهای آسمانی جدید
مجموعهای از ساختارهای ستونمانند که در این تصویر رویایی دیده میشوند، یادآور ستونهای آفرینش هستند که تلسکوپ هابل در سال ۱۹۹۵ ثبت کرد. این تصویر جدید توسط تلسکوپ Gemini North ثبت شده است.

در این عکس، دو منطقه متفاوت مشاهده میشود: ستارگان آبی رنگ خوشه ستارهای NGC 6823 که با لایهای از گاز سرخ سحابی NGC 6820 پوشانده شدهاند، و ستونهای ساخته شده از گاز و غبار که به دلیل پرتوهای شدید ستارگان اطراف شکل گرفتهاند.
۱۰. عروس دریایی غولپیکر بالای زمین
یکی از تصاویر برگزیده سال ۲۰۲۵، توسط فضانورد ناسا، نیکول آیزر، هنگام حضور در ایستگاه فضایی بینالمللی (ISS) ثبت شده است. این عکس نشان میدهد که گویا یک عروس دریایی غولپیکر در نزدیکی زمین شناور است.

این پدیده نورانی خاص، «اسپرایت» نامیده میشود. در این مورد خاص، اسپرایت سرخ دقیقاً بر فراز یک صاعقه قوی شکل گرفته است. نکته جالب توجه این است که صاعقه برخلاف حالت عادی، به سمت بالا حرکت کرده و جذابیت بصری تصویر را دوچندان کرده است.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
