سرنوشت مجموعه بزرگ ورزشی یزد؛ طرح نیمه‌تمام ۱۵ ساله با هزینه هزار میلیارد تومانی

مجموعه بزرگ ورزشی یزد، که در سال ۱۳۸۶ و در دولت نهم به تصویب رسید، قرار بود با وسعت بیش از ۱۴۲ هکتار، سبد زیرساخت‌های ورزشی استان را تکمیل کند. با این حال، این پروژه عظیم پس از گذشت نزدیک به دو دهه، به یکی از نمادهای پروژه‌های نیمه‌تمام کشور تبدیل شده است؛ به‌طوری که تنها چند سالن و استخر از آن به بهره‌برداری رسیده و سازه‌های عظیم و زنگ‌زده پیست دوچرخه‌سواری، تصویری تکراری برای عابران حاشیه جاده کنارگذر یزد است.

افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها و موانع بوروکراتیک

در حالی که برآوردهای اولیه این پروژه تنها چند ده میلیارد تومان بود، با گذشت زمان و به‌دلیل عواملی چون افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز، تغییر نرخ مصالح، تورم و بلاتکلیفی در روند اجرا، اکنون هزینه تکمیل آن تا حدود هزار میلیارد تومان نیز برآورد می‌شود. این شرایط پیچیده، ادامه مسیر پروژه را بدون برنامه‌ای مشخص، تقریباً ناممکن ساخته است.

کامران قربانی، مدیر اداری، مالی و پشتیبانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان یزد، که در زمان تصویب طرح، معاون توسعه منابع و سرمایه انسانی اداره‌کل ورزش و جوانان استان بوده، درباره کم‌وکیف این تأخیر طولانی توضیح می‌دهد.

کلید بودجه: توجیه فنی و اقتصادی (ماده ۲۳)

آقای قربانی با اشاره به اینکه طرح مجموعه بزرگ ورزشی با شرط تأیید کمیسیون ماده ۳۲ (که اکنون به ماده ۲۳ تغییر یافته) مصوب شد، تأکید کرد که طبق قانون، این طرح تنها در صورتی وارد لایحه بودجه می‌شود که برای استان توجیه اقتصادی، فنی، اجتماعی و فرهنگی داشته باشد. وی افزود:

«توجیه فنی و اقتصادی ماده ۲۳ باید توسط بخش فنی وزارت ورزش و جوانان انجام می‌شد، اما این اقدام صورت نگرفت. به همین دلیل، این طرح در لایحه بودجه آن سال و سال‌های بعد درج نشد.»

این مقام مسئول، تغییرات مکرر در رأس مدیریت اداره‌کل ورزش و جوانان و عدم پیگیری‌های لازم در دوره‌های مدیریتی مختلف، به‌ویژه در دوره هشت ساله پس از سال ۱۳۹۲، را از دلایل اصلی عدم اخذ کمیسیون ماده ۲۳ و در نتیجه عدم تخصیص ردیف بودجه مستقیم به این پروژه عظیم دانست.

جزئیات طرح: از دهکده ورزشی تا کاهش وسعت

جانمایی‌های اولیه این مجموعه بر اساس وسعت ۱۴۳.۶ هکتاری شامل موارد زیر بود و هدف اصلی، تبدیل این مجموعه به یک «دهکده ورزشی» تعریف شده بود:

• یک ورزشگاه ۲۰ هزار نفره (که بعداً به ۵۰ هزار نفر افزایش یافت)
• سه زمین چمن
• استخرهای ۲۵ و ۵۰ متری
• سالن‌های چندمنظوره
• مجموعه تیراندازی با اهداف پروازی به همراه خوابگاه، مهمانسرا یا هتل سه‌ستاره

همچنین برای تسریع در اجرای طرح، تصمیم گرفته شد اماکن ورزشی‌ای که قرار بود در سطح شهر ساخته شوند، از جمله مجموعه بانوان، سالن و استخر، پیست دوچرخه‌سواری، سالن آمفی‌تئاتر (با ظرفیت ۷۰۰ تا ۸۰۰ نفر) و سالن دوومیدانی، در این مجموعه جانمایی شوند.

آقای قربانی خاطرنشان کرد که اگرچه هیچ بودجه مستقیمی به مجموعه بزرگ تخصیص داده نشد، منابع مالی اماکن ورزشی احداث‌شده در این محدوده، از محل اعتبارات ملی یا بودجه سفر مقام معظم رهبری تأمین شد. همچنین، به‌دلیل افزایش ظرفیت ورزشگاه از ۲۰ به ۵۰ هزار نفر، جانمایی پیشین تغییر کرد و وسعت مجموعه از ۱۴۳.۶ هکتار به حدود ۹۷ هکتار کاهش یافت.

تلاش‌های جدید برای احیای پروژه و طرح مولدسازی

مدیر اداری، مالی و پشتیبانی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان تأکید کرد که تسریع در روند ساخت مجموعه، ارتباط مستقیمی با خواست و پیگیری جدی اداره‌کل ورزش و جوانان دارد. وی با اشاره به ورزشی بودن استاندار و معاون عمرانی ایشان، ابراز امیدواری کرد که پیگیری‌های لازم انجام شود.

در همین راستا، جلسه‌ای با حضور معاون عمرانی استاندار، رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان و مدیرکل ورزش و جوانان در محل طرح برگزار شده و بر لزوم اقدامات سریع و پیگیری جدی برای اخذ کمیسیون ماده ۲۳ تأکید شده است. مشاور ورزشی استاندار، شرایط مدیرکل فعلی ورزش و جوانان استان را برای به سرانجام رساندن این طرح کلان مناسب ارزیابی کرد و از برگزاری جلسه‌ای دیگر پیرامون اخذ کمیسیون ماده ۲۳ در روزهای آینده خبر داد.

تأمین اعتبار از طریق مولدسازی

در خصوص تأمین اعتبار از طریق «طرح مولدسازی»، وزیر ورزش نیز مایل به اجرای این طرح است و در یزد مجموعه سوارکاری در این طرح قرار گرفته است. با این حال، گلایه و نگرانی سوارکاران از این موضوع مطرح شده است.

آقای قربانی در این باره گفت: معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار و مدیر کل ورزش و جوانان استان پیگیر این مسائل هستند و قرار است با مشورت هیئت سوارکاری، مکان مناسبی در اختیار این ورزشکاران قرار گیرد. وی پیش‌بینی کرد که تصمیم نهایی و اعلام زمان‌بندی مشخص، پس از برگزاری جلسه‌ای با حضور مسئولان و اعضای هیئت سوارکاری، و بعید است تا پایان سال جاری، اعلام گردد.

تکمیل مجموعه بزرگ ورزشی یزد، فراتر از یک پروژه عمرانی، یک فرصت راهبردی برای آینده ورزش استان است که می‌تواند بستر مناسبی برای رشد ورزش قهرمانی، میزبانی رویدادهای ملی و بین‌المللی و ارتقای سرانه فضاهای ورزشی استان باشد؛ امری که تحقق آن نیازمند عزم جدی و پیگیری مستمر مدیران استانی است.