اوج‌گیری دوباره حواله‌فروشی خودرو؛ قیمت حواله‌ها تا ۳ میلیارد تومان رسید

آشفتگی بی‌سابقه در بازار خودرو و تشدید شکاف قیمتی میان کارخانه و بازار آزاد، بار دیگر پدیده پرریسک و سودآور «حواله‌فروشی» را به اوج خود رسانده است. در این تجارت، خودرویی معامله نمی‌شود، بلکه تنها برگه حواله با ارقامی نجومی دست به دست می‌گردد؛ اختلاف قیمتی که در برخی مدل‌ها تا مرز یک میلیارد تومان نیز رسیده است.

عمق شکاف قیمتی و دامنه حواله‌فروشی

اختلاف قیمت کارخانه و بازار آزاد برای بسیاری از خودروهای داخلی و مونتاژی، به مرز یک میلیارد تومان رسیده است. این شکاف عمیق، دیگر محدود به خودروهای پرتیراژ داخلی نیست و بازار خودروهای لوکس مونتاژی و حتی وارداتی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که قیمت حواله‌ها بر اساس محبوبیت و میزان سوددهی مورد انتظار، متغیر است و این ارقام از حداقل ۱۰۰ میلیون تومان آغاز شده و در موارد خاص از مرز ۳ میلیارد تومان عبور می‌کند.

ارقام نجومی معاملات حواله در بازار

برخی از قیمت‌های اعلامی برای حواله انواع خودرو به شرح زیر است:

• خودروهای داخلی: حواله پژو ۲۰۷ تا ۲۰۰ میلیون تومان و حواله هایما 8S تا ۶۰۰ میلیون تومان معامله می‌شود.
• خودروهای مونتاژی: حواله مدل‌هایی نظیر تیگو ۸ پرو مکس تا ۱ میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است.
• وارداتی جانبازان: این حواله‌ها معمولاً با ارقامی بالاتر از ۳ میلیارد تومان خرید و فروش می‌شوند.
• طرح ایرانیان خارج از کشور: دلالان حتی حواله‌های طرح‌هایی که هنوز به‌طور رسمی اجرایی نشده‌اند را نیز پیش‌فروش می‌کنند.

پشت پرده معاملات پرریسک؛ روایت یک دلال

یک دلال خودرو درباره شیوه انجام این معاملات پرریسک اما پرسود توضیح می‌دهد که پس از برنده شدن فرد متقاضی در قرعه‌کشی، دلال اقدام به خرید حواله و انجام مراحل تکمیل وجه می‌کند. در این فرآیند:

«ما حواله را می‌خریم و تکمیل وجه را انجام می‌دهیم. فروشنده سود خودش را همان لحظه دریافت می‌کند و مالکیت خودرو را در دفترخانه اسناد رسمی به ما واگذار می‌کند.»

ریشه اصلی معضل از نگاه کارشناسان

کارشناسان صنعت خودرو، بی‌ثباتی اقتصادی را دلیل اصلی داغ شدن این بازار می‌دانند. به گفته «بابک صدرایی»، کارشناس این حوزه، هرگاه قیمت‌ها در اثر جهش‌های ارزی رها می‌شوند، واسطه‌ها برای حفظ ارزش دارایی یا کسب سودهای کوتاه‌مدت، به بازارهای سودآوری مانند خودرو هجوم می‌آورند.

وی هشدار می‌دهد:

«اگرچه این معاملات شاید موقتاً هیجان ایجاد کند، اما معمولاً پس از هر جهش ارزی، بازار وارد یک دوره رکود تورمی می‌شود.»

ریسک‌های حقوقی و مالی حواله‌فروشی

با وجود سودآوری ظاهری، معاملات حواله از وجاهت قانونی محکمی برخوردار نیستند و خریداران را با ریسک‌های بزرگی مواجه می‌کنند:

• فروش مال غیر: امکان فروش هم‌زمان یک حواله به چندین نفر وجود دارد.
• مشکلات انتقال سند: امتناع صاحب اصلی پلاک از انتقال سند پس از تحویل خودرو و درخواست مبالغ بیشتر از خریدار.
• چالش‌های مالیاتی: درگیری‌های حقوقی و مالیاتی که می‌تواند گریبان‌گیر هر دو طرف معامله شود.

کارشناسان اقتصادی معتقدند که برخورد صرف با دلالان، تنها پاک کردن صورت مسئله است. تا زمانی که ثبات اقتصادی و تعادل منطقی میان عرضه و تقاضا در بازار خودرو برقرار نشود، پدیده حواله‌فروشی و دلالی با قدرت ادامه خواهد یافت.