کشف راز مقاومت یخچال‌های پامیر در تاجیکستان برای نجات یخ‌های جهان

مقاومت غیرعادی یخچال‌های پامیر در برابر ذوب

این نمونه منحصربه‌فرد که از ارتفاعات تاجیکستان به دست آمده، بخشی از یک پروژه جهانی است که می‌کوشد پدیده «ناهنجاری پامیر–قراقروم» را توضیح دهد. این منطقه تنها نقطه کوهستانی جهان است که در آن یخچال‌ها نه‌تنها ذوب نشده‌اند، بلکه در یک قرن اخیر اندکی نیز رشد کرده‌اند.

یوشینوری ایزوکا، استاد دانشگاه هوکایدو و سرپرست این تحقیقات، هدف بلندپروازانه این پروژه را روشن کردن سازوکار افزایش حجم یخ در پامیر می‌داند تا بتوان از آن برای حفاظت از یخچال‌های طبیعی دیگر نقاط جهان بهره برد. او ابراز امیدواری کرده است که این پژوهش در نهایت به مردم کمک کند.

استخراج هسته یخی از ارتفاع ۵۸۱۰ متری

اوایل امسال، گروهی از پژوهشگران سفری طاقت‌فرسا به ارتفاع ۵۸۱۰ متری در رشته‌کوه پامیر داشتند. در این ارتفاعات، دو ستون یخی به طول تقریبی ۱۰۵ متر حفاری شد تا داده‌های دقیقی از وضعیت گذشته و حال این یخچال‌ها به دست آید.

• یکی از این ستون‌های یخی قرار است در پناهگاه زیرزمینی بنیاد حافظه یخ در قطب جنوب ذخیره شود تا برای نسل‌های آینده محفوظ بماند.
• نمونه دیگر به آزمایشگاه دانشگاه هوکایدو ارسال شده است تا علت افزایش بارش و پایداری یخچال در یک قرن اخیر مورد بررسی قرار گیرد.

برخی کارشناسان این وضعیت غیرعادی را به عواملی چون سردتر بودن منطقه و نیز افزایش رطوبت ناشی از آبیاری گسترده در پاکستان نسبت می‌دهند که به شکل برف در پامیر می‌بارد؛ اما هسته‌های یخی برای نخستین بار داده‌های علمی دقیقی از گذشته ارائه خواهند داد.

رازهای پنهان در اعماق یخ

ایزوکا تأکید می‌کند که «اطلاعات گذشته کلید فهم آینده است.» نمونه‌های یخ می‌توانند اطلاعات ارزشمندی در مورد تاریخچه اقلیمی منطقه و جهان ارائه دهند:

نمونه‌های یخ می‌توانند نشان دهند در چه دوره‌هایی یخچال ذوب و دوباره منجمد شده، چه زمانی برف‌های کم‌تراکم روی هم نشسته و حتی چه فعالیت‌های آتشفشانی‌ای در گذشته رخ داده است. همچنین، ایزوتوپ‌های آب می‌توانند دماهای گذشته را آشکار کنند.

پژوهشگران امیدوارند بخش‌هایی از این نمونه‌ها تا ۱۰ هزار سال قدمت داشته باشد، هرچند شواهد نشان می‌دهد بخش زیادی از این یخچال حدود شش هزار سال پیش در یک دوره گرمایش طبیعی آب شده است.

فاجعه جهانی ذوب یخچال‌ها

ضرورت این تحقیقات با توجه به روند جهانی ذوب یخچال‌ها بسیار حیاتی است. طبق پژوهشی که در نشریه «نیچر کلایمت چنج» منتشر شد، هزاران یخچال طبیعی طی دهه‌های آینده از میان خواهند رفت، مگر آن‌که روند گرمایش زمین مهار شود.

بررسی‌های علمی حجم عظیم یخ‌های از دست رفته و تأثیر آن بر سطح دریاهای جهان را به وضوح نشان می‌دهد: